IV SA/Gl 1154/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. działający z upoważnienia Rady Miejskiej w Ż. odmówił A. Ż. przyznania dodatku mieszkaniowego. W podstawie prawnej wskazano art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., zaś w uzasadnieniu podano, iż wnioskowane świadczenie nie może być przyznane w/wym. w związku z przekroczeniem powierzchni normatywnej zajmowanego mieszkania. Od powyższej decyzji A. Ż. wniosła odwołanie, w którym wyraziła niezadowolenie z odmowy przyznania świadczenia. Strona wskazywała, iż jej zdaniem jest osobą uprawnioną do powiększenia normatywnej powierzchni o 15 m², w świetle art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. działając na podstawie art. 17, 18, 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr. 79, poz. 856), art. 5 ust. 1 pkt. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż pomoc w formie dodatków mieszkaniowych nie należy do świadczeń o charakterze uznaniowym. Możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego oraz jego wysokość uzależnione są jedynie od ściśle określonych przesłanek ustawowych i brak którejkolwiek z nich powoduje, że dodatek nie może być przyznany. Podniesiono, iż jednym z kryteriów, od którego zależy przyznanie dodatku mieszkaniowego jest powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu, która nie może przekraczać ustawowych granic określonych w ustawie w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie może przekraczać 35 m ² dla 1 osoby, a przy uwzględnieniu zapisu art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych 45,50 m ². Nadmieniono przy tym, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który został zmieniony przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2004 r. Nr 240, poz. 2406) z dniem 23 listopada 2004 r. normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m ², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123 poz. 776 ze zm.). Podkreślono przy tym, iż w myśl art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, które legitymują się orzeczeniem zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wydanym przed dniem wejścia w życie art. 1 pkt 4 niniejszej ustawy oraz osób legitymujących się orzeczeniami, o których mowa w art. 5 i art. 62 ustawy powołanej w tym artykule, konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju może być udokumentowana w szczególności zaświadczeniem lekarskim lub opinią biegłego. Natomiast zgodnie z powołanym w przepisie przejściowym art. 5 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o częściowej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 3, oraz celowości przekwalifikowania, o którym mowa w art. 119 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118) jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Przy tym w myśl art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (również wymienionego w przepisie art. 2 ustawy o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych) osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazano, iż pomimo tego, że strona posługuje się wypisem z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. w którym uznano ją za częściowo niezdolną do pracy (co zostało spowodowane stanem narządu [...]), oraz legitymacją osoby niepełnosprawnej w stopniu [...], wydaną dnia [...] r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (która weszła w życie 23 listopada 2004 r.), to zdaniem - organu odwoławczego - nie posiada zaświadczenia lekarskiego lub opinii biegłego stwierdzających konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju z powodu swej niepełnosprawności. Dołączone do akt sprawy orzeczenie Komisji Lekarskiej Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ż. z dnia [...] r. przyznaje stronie dodatkową powierzchnię mieszkaniową, lecz w uzasadnieniu wyjaśnia, że powodem takiego orzeczenia jest ciężki stan [...]. Strona była bowiem w stałym leczeniu Poradni [...] w Ż. i w związku z tą chorobą i stałym pobieraniem leków wymagała "oddzielnego pomieszczenia, a zatem większego mieszkania". Wobec powyższego Komisja wnioskowała przyznanie dodatkowej powierzchni dla strony oraz jej wówczas [...]-letniego syna. Podkreślono przy tym, że wówczas strona zamieszkiwała w mieszkaniu o powierzchni [...] m ² w W. (czyli w innym niż przedmiotowe), a to orzeczenie było podstawą wydania przez Naczelnika Gminy w W. decyzji z dnia [...] r., którą przyznał on stronie prawo do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia. Reasumując - organ odwoławczy – wskazał, iż w przypadku strony powierzchnia normatywna nie może być zwiększona o 15 m ² w myśl art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Strona nie posiada do tego uprawnień, które wynikałyby zarówno z omówionej powyżej opinii biegłego lub zaświadczenia lekarskiego stwierdzających konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju z powodu swej niepełnosprawności (w myśl przepisu art. 2 ustawy o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych), jak i wymaganego w obowiązującym brzmieniu przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych- orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania stwierdzającego potrzebę zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, jak i opinii biegłego lub zaświadczenia lekarskiego. Zatem dodatek mieszkaniowy jej nie przysługuje, bowiem powierzchnia użytkowa przedmiotowego lokalu mieszkalnego, która wynosi [...] m ², przekracza normatywną powierzchnię ustanowioną dla jednoosobowego gospodarstwa domowego w treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych o więcej niż 30 %. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. Ż. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez błędną ich wykładnię. Podniosła nadto zarzut naruszenia przepisów art. 6, 7, 77 § 1 i 4 w związku z art. 140 k.p.a. i art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca podnosiła także, iż posiada niezbędne dokumenty do powiększenia powierzchni normatywnej o 15 m ². Stwierdziła nadto, że przepis art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie zawiera żadnego ograniczenia, iż w przypadku przekroczenia ustawowego progu (45,50 m ²) o [...] m ² (jak w przedmiotowej sprawie) dodatek mieszkaniowy nie może być przyznany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że tylko w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części. Gdy zaś ustali istnienie przesłanek z art. 156 k.p.a., wówczas stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Jest bowiem związany normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi nie są zasadne. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. W przedmiotowej sprawie odmówiono skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na ustalenie, że powierzchnia lokalu zajmowanego samodzielnie przez skarżącą - [...] m² - nie spełnia kryteriów określonych w art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Bezspornym w niniejszej sprawie jest to, iż skarżąca A. Ż. zajmuje lokal o powierzchni [...] m² i zamieszkuje w nim sama. Z powyższego wynika przeto, iż powierzchnia lokalu, którego dotyczy wniosek o dodatek mieszkaniowy nie spełnia kryteriów określonych wart. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Rozstrzygnięcie sporu zaistniałego w niniejszej sprawie sprowadza się przeto do prawidłowego ustalenia, czy strona skarżąca spełnia kryteria do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym normatywną powierzchnię lokalu zwiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.). Wskazany przepis stanowi, że zwiększenie powierzchni normatywnej lokalu mieszkalnego dotyczy przypadków, w których w gospodarstwie domowym wnioskującego o dodatek mieszkaniowym zamieszkuje osoba poruszająca się na wózku lub też osoba, która ze względu na niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Redakcja omawianego przepisu nakazuje przyjąć, że dopuszczalność zwiększenia powierzchni normatywnej lokalu przysługuje osobie poruszającej się na wózku, niezależnie od tego czy ma ona zamieszkiwać w odrębnym pokoju, co oznacza, że uprzywilejowanie to obejmuje także osoby, które zamieszkują w lokalu samodzielnie. Natomiast "osoba wymagająca ze względu na niepełnosprawność zamieszkiwania w odrębnym pokoju" to osoba, której stan zdrowia (skutkujący niepełnosprawnością) wymaga dysponowania pokojem dla własnych potrzeb. Przeto też opisana przesłanka może zaistnieć tylko i wyłącznie w przypadku osób niepełnosprawnych, które nie zamieszkują samodzielnie. W tym stanie rzeczy należy zauważyć, iż skoro skarżąca (osoba nie poruszająca się na wózku inwalidzkim) zamieszkuje w lokalu, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego samodzielnie, to nie może być objęta dyspozycją art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Bezpodstawnym przeto jawi się podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 4 i art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a także zarzut naruszenia art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W tym stanie rzeczy za bezprzedmiotowe uznać należy rozważania dotyczące kwestii czy decyzja Naczelnika Gminy w W. z dnia [...] r., wydana w oparciu o orzeczenie Komisji Lekarskiej ZOZ w Ż. z dnia [...] r. przyznająca stronie prawo do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia, a także orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. stwierdzające u A. Ż. trwałą częściową niezdolność do pracy są orzeczeniami, o których mowa w art. 5 i 62 ustawy o z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.) oraz czy strona udokumentowała konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju zgodnie z wymogami określonymi w art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy -zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny, jak i przy jego ocenie, nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. Zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych. Stąd też nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej. Na zakończenie wypadnie tylko podnieść, że wywód skarżącej w kwestii praw nabytych jest błędny. Poprzednio przyznanego prawa do dodatkowej powierzchni mieszkalnej niepodobna bowiem oceniać w tej kategorii. Uprawnienie to uzyskała wszak w innym stanie faktycznym i prawnym i jak to wyżej podkreślono – nie zachowała go na podstawie przepisów przejściowych w obecnej sytuacji. Podobnie nie sposób podzielić wywodu zasadzającego się na celowościowej wykładni art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, bo jest on zbyt daleko idący. W tej materii Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zajmuje jednolite i utrwalone stanowisko (p. wyroki z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 412/06, 20 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Gl 857/05, 31 maja 2006 r., sygn. akt IV SA/Gl 343/05). Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.