IV SA/Gl 116/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz Michalik WSA del. Barbara Rymaszewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zastępca Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G., na podstawie art. 37k ust. 1, art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.) odmówił przyznania A. P. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż świadczenie stronie nie przysługuje, albowiem nie posiada ona prawa do zasiłku, którego odmówiono jej decyzją z tego samego dnia o nr [...], ponieważ nie zostały spełnione przesłanki do jego przyznania. W piśmie z dnia [...] 2004 r. A. P. odwołała się od opisanej wyżej decyzji, domagając się przyznania prawa do zasiłku i świadczenia przedemerytalnego oraz dołączając dodatkowe dokumenty. Zaskarżoną decyzją, działając na zasadzie art. 37k ust. 1, w zw. z art. 23 ust. 1, 2 i art. 37l ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252) jak również w oparciu o art.138 ( 1 pkt 1 k.p.a., utrzymano powyższą decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił bowiem stanowisko organu pierwszej instancji. W motywach decyzji ustalił, iż A. P. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. w dniu [...] 2004 r. Nie udokumentowała jednakże okresu uprawniającego do otrzymania zasiłku, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i z tego powodu odmówiono jej prawa do zasiłku. Zdaniem organu, skoro odwołującej się nie przysługuje prawo do zasiłku to nie przysługuje jej także prawo do świadczenia przedemerytalnego. W myśl bowiem przepisu art. 37 l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełnia warunki do jego nabycia w dniu rejestracji, z kolei art. 37 k wskazuje, iż świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku przy spełnieniu dalszych przesłanek sformułowanych w tym przepisie. Organ skonstatował, iż treść przywołanego przepisu art. 37 k ust. 1 przesądza, iż osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego musi spełnić te dwa warunki (posiadanie statusu bezrobotnego i posiadanie prawa do zasiłku) łącznie. Tymczasem A. P. nie nabyła prawa do zasiłku dla bezrobotnych, co przesądza o jej braku uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca domagała się uchylenia tej decyzji, akcentując, iż błędnie organy administracji ustaliły, że nie przysługuje jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a tym samym, że nie przysługuje jej prawo do świadczenia przedemerytalnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga musiała odnieść skutek, albowiem w świetle jej zarzutów i zarzutów branych pod uwagę z urzędu zaskarżona decyzja nie nadawała się do obrony. Na wstępie godzi się zwrócić uwagę, że wedle treści art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy te powołane są m.in. do kontroli działalności administracji publicznej, a więc orzekają o zgodności z prawem działań organów administracyjnych w zakresie publicznoprawnym. W myśl przepisu art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy te badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje administracyjne nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wówczas władne są uchylić takie rozstrzygnięcie. Badają także czy poddane ich osądowi decyzje nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością. Przy czym, w myśl art.134 §1 tej ustawy, nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zatem kontrolują legalność decyzji także z urzędu. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w tych ramach niepodobna było nie dostrzec istotnego naruszenia, jakim jest ona dotknięta. Organ błędnie, bo opierając się na niedostatecznych dowodach przyjął, iż skarżącej nie przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych i tym samym odmówił jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Jak wykazało postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone w sprawie ze skargi A. P. na decyzję o odmowie przyznania prawa do zasiłku (sygn. akt IV SA/Gl 115/05) decyzja ta została wydana pochopnie, bez należytego wyjaśnienia przedmiotu sprawy, z pominięciem istotnych dowodów i bez wnikliwej ich oceny. Ustalenia poczynione przez organ w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych okazały się niewiarygodne, czyniąc tym samym decyzję o odmowie jego przyznania przedwczesną. Skoro zaś została ona uchylona przez wojewódzki sąd administracyjny i powstała sytuacja, w której - wobec kasatoryjnego działania sądu - brak jest rozstrzygnięcia organu II instancji o prawie do zasiłku, przeto niemożliwe stało się rozstrzygnięcie o prawie skarżącej do świadczenia przedemerytalnego, bez poczynienia prawidłowych ustaleń w tym zakresie. Nie wiadomo bowiem ostatecznie czy posiada ona prawo do zasiłku czy też nie. Konkluzja powyższa jawi się wyraźnie, gdy zważyć, że w motywach zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji organ nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych, odwołując się do wspomnianej decyzji dotyczącej zasiłku, która nota bene nie uzyskała w dacie orzekania przymiotu ostateczności, co czyni ten zabieg wątpliwym. Kwestia ta będzie podlegała ustaleniu w powtórnym postępowaniu administracyjnym przed właściwym organem. Skoro zaś nie wykazano faktu, na którym oparto odmowę, przeto zaskarżona decyzja nie mogła się ostać, podstawą rozstrzygnięcia stały się bowiem okoliczności nie wyjaśnione i nieuzasadnione dostatecznie. Zatem przyszło zważyć, iż w tym zakresie uchybiono przepisom prawa procesowego, zwłaszcza dotyczącym postępowania dowodowego (art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 80 k.p.a.) i zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), co ma wpływ na wynik sprawy. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy koniecznym jest ustalenie czy skarżąca posiada prawo do zasiłku dla bezrobotnych, albowiem bez dowiedzenia tego faktu nie sposób zweryfikować, czy stanowcze twierdzenia i wnioski organów dotyczące odmowy prawa do świadczenia przedemerytalnego są trafne. Dlatego też rozstrzygnięcie to nie mogło się ostać. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy rzeczą organu będzie rozpoznanie odwołania A. P., ustalenie istnienia prawa do zasiłku (albo ewentualne powołanie się na ostateczne rozstrzygnięcia w istotnej dla decyzji materii) i pełne wyjaśnienie sprawy w naprowadzonych kierunkach. Organ dokona wnikliwej oceny wiarygodności dowodów i analizy merytorycznej poczynionych ustaleń w zakresie właściwego przepisu prawa materialnego. Dopiero bowiem pełne ustalenia faktyczne i rozważania prawne pozwolą na wydanie prawidłowej decyzji, którą organ uzasadni w myśl art.107 §3 k.p.a. Z przytoczonych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art.145§1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 sentencji niniejszego wyroku. Wyrzeczenie w trybie art.152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pominięto z uwagi na charakter zapadłych rozstrzygnięć administracyjnych.