IV SA/Gl 1180/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-06-06

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, mimo że ustawa o świadczeniach rodzinnych stanowi, że świadczenie to nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten jest jednoznaczny i organy administracji publicznej są nim związane. System zabezpieczenia społecznego zakłada, że świadczenie pielęgnacyjne ma charakter subsydiarny i nie można go pobierać jednocześnie z emeryturą, która jest świadczeniem stabilnym i pewnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego J.P. w związku z opieką nad niepełnosprawną córką. Organ pierwszej instancji uchylił wcześniejsze decyzje przyznające świadczenie, odmawiając prawa do niego, ponieważ ustalono, że J.P. pobiera emeryturę od 2010 r., co zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzucała, że nigdy nie zatajała faktu pobierania emerytury i nie może ponosić konsekwencji błędu organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 2, art. 3 pkt 11, art. 17, art. 20, art. 23 i art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518), uchylił w całości decyzję własną z dnia [...]r., nr [...], zmienioną decyzją z dnia [...]r., nr [...], w sprawie uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego dla J.P. w związku z opieką nad córką A. P. (pkt 1), oraz odmówił jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (pkt 2), a także nadał rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 3). W uzasadnieniu decyzji organ przywołał przepisy stanowiące o zasadach przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, następnie odniósł się do sytuacji faktycznej występującej w rozpoznawanej sprawie podając, że decyzją z dnia [...]r., nr [...], zostało przyznane stronie świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 stycznia 2010 r. w wysokości 520,00 zł. miesięcznie. W związku ze zmianą przepisów decyzja ta została wygaszona w dniu 30 czerwca 2013r. W dalszej kolejności organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]r., nr [...], przyznał stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką A. P., bezterminowo w wysokości 620,- zł. miesięcznie od dnia 1.07.2013 r. Kolejną decyzją z dnia [...]r., nr [...], zmienił wspomnianą decyzję w części dotyczącej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od 1 maja do 31 grudnia 2014r. świadczenie przysługuje w wysokości 800,- zł. miesięcznie, od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. w wysokości 1 200,- zł. miesięcznie, a od 1.01.2016 r. w wysokości 1 300,- zł. miesięcznie. W następstwie wystąpienia pismem z dnia 30 marca 2015 r. do ZUS w S. o ustalenie okresu składkowego strony uzyskano informację, że posiada ona prawo do świadczenia emerytalnego i pobiera je od dnia 8 stycznia 2010 r. Okoliczność ta stała się podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do weryfikacji prawa strony do przysługującego jej świadczenia, w oparciu o art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z uwagi na wystąpienie przesłanki pobrania nienależnego świadczenia, która to okoliczność w myśli art. 32 tej ustawy uzasadnia uchylenie decyzji przyznającej przedmiotowe świadczenie, co uczyniono na podstawie decyzji z dnia [...]r., nr [...]. Na skutek wniesienia odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało decyzję z dnia [...]r., [...]. Obie przywołane decyzje po rozpatrzeniu skargi J. P. zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 907/15 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej w skrócie: "CBOSA"). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że ustalony w sprawie stan faktyczny wyczerpuje przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję. Ujawnienie przez organ pierwszej instancji faktu pobierania w dniu wydania decyzji z dnia [...]r. świadczenia emerytalnego jest właśnie nową istotną okolicznością dla sprawy, a odpowiednie dowody potwierdzają ten fakt, zatem wyczerpana została przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego. W tej sytuacji organy administracji winny uruchomić postępowanie weryfikacyjne w oparciu o postanowienia art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych bądź też wznowić postępowanie. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji ustalił, że strona składając wnioski o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniach 5.01.2010 r. (decyzja z dnia [...] r.) i [...]r. oświadczyła, że "nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty...". Jednakże z pisma ZUS z dnia 28 maja 2015 r. wynika, iż od dnia 8 stycznia 2010 r. pobiera emeryturę, która została jej przyznana na wniosek z dnia 18 grudnia 2009 r. (por. decyzja ZUS z dnia [...] r.). Wykonując zalecenia Sądu organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], wznowił postępowanie w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego ustalonego decyzją z dnia [...] r. i zapewnił stronie czynny udział w toczącym się postępowaniu (pismo zostało odebrane przez stronę w dniu 12 września 2016 r.) oraz decyzją z dnia [...]r., nr [...], uchylił w całości decyzję własną z dnia [...]r., [...], zmienioną decyzją z dnia [...]r., nr [...], w sprawie uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego dla J.P. w związku z opieką nad córką A. P. oraz odmówił prawa do tego świadczenia pielęgnacyjnego, a też nadał temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Z decyzją tą nie zgodziła się J. P., która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wyrażając niezadowolenie z treści otrzymanego rozstrzygnięcia. Zarzuciła w nim naruszenie przez organ art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. oraz art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem nigdy nie zatajała faktu pobierania świadczenia emerytalnego, które nabyła zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nadto, w ramach prowadzonych postępowań żaden pracownik OPS nie pytał jej czy ma świadczenie emerytalne pomimo posiadania przez nią wieku uprawniającego do jego otrzymywania. Z tego powodu nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędu pracownika organu pierwszej instancji, który wypełniał jej wniosek w roku 2013. Podniosła, że w chwili wypełniania pierwszego wniosku w miesiącu styczniu 2010 r. nie pobierała żadnego świadczenia z ZUS-u, a sam fakt pouczenia jej o treści przepisów dotyczących zmiany okoliczności w postaci uzyskania dochodu lub innych okoliczności faktycznych mających wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie ma znaczenia, bowiem miał miejsce po wydaniu pierwszej decyzji, tj. dnia [...]r., a prawo do emerytury istnieje od dnia 8 stycznia 2010 r. Jej zdaniem, po wydaniu decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne nie wystąpiły żadne zmiany w jej sytuacji materialnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawił przywołany już wcześniej stan faktyczny sprawy oraz treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zaznaczył, że we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego J. P. oświadczyła, że nie pobiera świadczenia emerytalnego w świetle powyższego organ I instancji przyznał jej świadczenie pielęgnacyjne, ale nie posiadał wiedzy na temat pobierania świadczenia emerytalnego, co wypełnia przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/GI 907/15), a to zgodnie z treścią art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. implikuje do uchylenia dotychczasowej decyzji i odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła J. P. domagając się jej uchylenia z uwagi na rażące naruszenie prawa poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. art. 8 i art. 9 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz brak udzielenia jej informacji dotyczących możliwości poniesienia szkody wskutek nieznajomości prawa ewentualnie zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia, czym naruszony został art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponownie podniosła, jak w odwołaniu, że nigdy nie zatajała faktu, iż posiada świadczenie emerytalne i nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędu pracownika organu pierwszej instancji, który nie pytał jej czy ma prawo do świadczenia emerytalnego. Z tej przyczyny, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, aby nie ponosiła negatywnych konsekwencji związanych z pobraniem świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem tut. Sądu z dnia 16 lutego 2017 r. o sygn. akt IV SA/Gl 1180/16 ustanowiono na rzecz J.P. radcę prawnego z urzędu (k. 36 akt sądowoadministracyjnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 2062) wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić trzeba, że Sąd orzeka w tej sprawie po raz drugi, natomiast zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania mu się w pełnym zakresie, natomiast uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym, gdy strona akt ten zaskarży do sądu administracyjnego. Tym samym przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. W razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, ponownie orzekając sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań. Związanie oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku wydanym w danej sprawie stanowi ograniczenie zasady niezawisłości sędziowskiej, wyrażonej w art.178 ust. 1 Konstytucji i z tego względu wyjątki od tej zasady powinny być rozumiane ściśle. Zarówno orzecznictwo, jak i piśmiennictwo definiują ocenę prawną jako ustalenie znaczenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania oraz sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. W świetle przytoczonej wykładni art. 153 p.p.s.a. i mając na uwadze okoliczność, iż nie odpadło związanie wynikające z poprzedniego wyroku Sądu, kluczowa dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ocena wypełnienia zaleceń sformułowanych w wyroku tut. Sądu z dnia 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/GI 907/15), oraz weryfikacja zastosowania się przez organ do oceny prawnej wyartykułowanej w tym wyroku. Poza sporem jest to, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Skoro zatem skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, to jest osobą wyłączoną z grona beneficjentów świadczeń pielęgnacyjnych. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych jest jednoznaczny w swej treści. Organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie były tym przepisem związane. Zgodnie bowiem z przepisem art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W tej sytuacji nie można zarzucić tym organom działania sprzecznego z prawem. Organy administracji publicznej stosując jasny w swej treści przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych nie były uprawnione do odstąpienia od wykładni językowej tego przepisu na rzecz wykładni systemowej lub celowościowej. Te ostatnie reguły wykładni tekstu prawnego znajdują bowiem zastosowanie do przepisu o niejednoznacznej treści, różnie rozumianego, gdy wykładnia gramatyczna nie pozwala na odkodowanie treści normy prawnej. Wbrew temu co stara się wykazać skarżąca, przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie dają organowi orzekającemu w sprawie możliwości przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych, wedle kryterium słuszności, czy celowości jego przyznania. Działanie zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organu nie może polegać na wydaniu decyzji oczywiście sprzecznej z prawem, bo taka jest obciążona wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Skład orzekający obecnie rozpatrując sprawę zwraca uwagę, że w ramach szeroko rozumianego prawa zabezpieczenia społecznego funkcjonuje m. in. system ubezpieczenia społecznego unormowany przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 887, zwana dalej "ustawą emerytalną") oraz system świadczeń rodzinnych uregulowany przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ogólnie rzecz biorąc, emerytura przyznana w pierwszym systemie powiązana jest z takimi zdarzeniami jak uzyskanie przez osobę fizyczną np. urodzoną przed dniem 1 stycznia 1949 r. określonego okresu ubezpieczenia i dożyciem określonego wieku (art. 27 ust. 1 ustawy emerytalnej). Emerytura przyznawana jest na wniosek, a prawo do niej nabywa się z mocy ustawy (art. 100 i art. 116 ust. 1 ustawy emerytalnej). Świadczenie pielęgnacyjne ma natomiast w założeniu w części zrekompensować danej osobie brak dochodu z pracy zarobkowej, która tej pracy nie może wykonywać, ponieważ musi opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie mogącym samodzielnie egzystować (art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Zarówno przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak i przepisy ustawy emerytalnej nie przewidują możliwości przechodzenia ze emerytury na świadczenie opiekuńcze. Tymczasem odwrotna sytuacja jest możliwa. Jednakże sam system świadczeń opiekuńczych ma charakter zamknięty. Brak jest zwłaszcza regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości (świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (emerytury), czy też wstrzymaniem wypłaty niższego kwotowo świadczenia oraz regulacji wskazującej, czy organ jest związany żądaniem strony w zakresie wnioskowanego świadczenia (jako najkorzystniejszego), czy też, że to organ z urzędu ocenia, które za świadczeń jest dla wnioskodawcy najbardziej korzystne. Ustawodawca tworząc przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjął, że do świadczenia pielęgnacyjnego uprawniona jest osoba sprawująca opiekę, która nie ma ustalonego prawa do świadczenia z innego systemu zabezpieczenia społecznego. Nie można zatem pobierać jednocześnie emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego, tak jak nie można uzyskiwać dochodu z pracy zarobkowej i pobierać świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Sądu, ustawodawca przyjął zatem, że korzystniejsza, z punktu widzenia osoby uprawnionej do tego świadczenia i osoby pozostającej pod opieką, jest sytuacja, w której dana osoba, także ta opiekująca się dzieckiem niepełnosprawnym, zaspokaja potrzeby swojej rodziny z emerytury. Świadczy o tym mechanizm działania szeroko rozumianego systemu zabezpieczenia społecznego, co więcej z emerytury nie można bowiem przejść na świadczenie pielęgnacyjne. Nie ma natomiast przeszkód prawnych, aby ze świadczenia pielęgnacyjnego przejść na emeryturę, gdy osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego osiągnie ustawowo określony wiek emerytalny i wymagany okres ubezpieczenia, ponieważ za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne opłacane są składki na ubezpieczenia społeczne (art. 6 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 2015 r. poz. 121). Mechanizm działa zatem w jedną stronę, stwarzając osobom opiekującym się dziećmi niepełnosprawnymi warunki do przechodzenia na docelowe świadczenie, czyli emeryturę. Takie rozwiązanie nie budzi zastrzeżeń Sądu, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne ma charakter subsydiarny, częściowo rekompensujący utracony zarobek osoby aktywnej zawodowo wychodzącej z rynku pracy oraz zwiększone wydatki na opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest ustalony w sposób czytelny i nie budzi wątpliwości. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że już w dniu 18 grudnia 2009 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem do ZUS o świadczenie emerytalne i pobiera to świadczenie od dnia 8 stycznia 2010 r., na podstawie przepisów ustawy emerytalnej, mocą decyzji ZUS z dnia [...] r. Dodatkowo, w dniu 5 stycznia 2010 r. złożyła do organu I instancji wniosek o ustalenie uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką, które to świadczenie zostało jej przyznane decyzją z dnia [...]r. Podkreślenia wymaga fakt, iż skarżąca dwukrotnie składając wnioski o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła oświadczenie, że nie pobiera świadczenia emerytalnego, tj. w dniach: 5.01.2010 r. i 1.07.2013 r., o następującej treści: "nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty...". Na złożonych w organie I instancji drukach wniosków zawierających jednoznaczne pouczenie znajduje się czytelny podpis skarżącej. Zbieżność czasowa wystąpienia skarżącej z wnioskami zarówno do ZUS-u, jak i organu pomocy społecznej ([...]r. i [...]r.) wskazuje na pełną świadomość zamierzonych i celowych zachowań skarżącej oraz nie niweczy ich skutków. Nie ulega bowiem wątpliwości, że dopiero w dniu 28 maja 2015 r. organ pierwszej instancji powziął informację o tym, że skarżąca otrzymuje świadczenie emerytalne i w następstwie tej informacji wystąpił do ZUS o przekazanie szczegółowych wyjaśnień, jak również pismem z dnia 1 czerwca 2015 r. uruchomił postępowanie administracyjne w sprawie uprawnień skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego. W wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z dnia 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/GI 907/15, wydana została decyzja organu I instancji z dnia [...]r., która następnie została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. W tym miejscu przyjdzie przypomnieć, że stosownie do postanowień art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie zastosowanie posiadają przepisy k.p.a. Takie unormowanie oznacza, że w sprawach dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych i wydawanych w tym zakresie decyzji zastosowanie mają przepisy k.p.a. o ile wskazana ustawa nie reguluje tych zagadnień inaczej. Jak wynika z akt sprawy przytoczonych powyżej, organ pierwszej instancji przyznając skarżącej świadczenie pielęgnacyjne nie posiadał wiedzy, że pobiera równocześnie świadczenie emerytalne. W świetle ustalonego stanu faktycznego przyjdzie stwierdzić, że wyczerpuje to przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Według tego przepisu postępowanie administracyjne wznawia się, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję. Ujawnienie przez organ pierwszej instancji faktu pobierania przez skarżącą w dniu wydawania decyzji z dnia [...]r. świadczenia emerytalnego jest właśnie taką nową istotną okolicznością dla sprawy, a stosowne dowody potwierdzające ten fakt są nowymi dowodami pozyskanymi przez ten organ. Zatem wyczerpana została przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego prawidłowo zastosowana w niniejszej sprawie przez organ I instancji w ramach ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z dnia 18 kwietnia 2016 r. o sygn. akt IV SA/GI 907/15 (por. art. 153 p.p.s.a.). Jeszcze raz przyjdzie podnieść, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługuje wymienionym w tym przepisie podmiotom z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Legalną definicję pojęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca zamieścił w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pod pojęciem zatem rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej należy rozumieć rezygnację z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Chodzi więc o to, że osoby, które z uwagi na konieczność sprawowania opieki nie mogą wykonywać pracy i muszą zrezygnować z zatrudnienia będą mogły otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, które choć częściowo zrekompensuje im straty finansowe, jakie ponoszą w związku z rezygnacją z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania stałej opieki. Cechą wspólną osób, które w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają otrzymać wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego jest to, że nie uzyskują one żadnych dochodów decydując się na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Konieczność sprawowania opieki musi zatem wiązać się z utratą uzyskiwanych przez skarżącą dochodów, a to w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Samo zróżnicowanie pobieranej emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na jego wysokość nie oznacza naruszenia zasady równości. Nie można bowiem pominąć, że świadczenia emerytalne oparte na zasadzie wzajemności są stabilne i silniej chronione niż świadczenia pielęgnacyjne. Co więcej, świadczenie emerytalne choć niższe niż świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem pewnym i stabilnym, odmiennie niż świadczenie pielęgnacyjne stanowiące element systemu zabezpieczeń społecznych. Potwierdza to okoliczność, że w dotychczas funkcjonującym systemie zabezpieczeń społecznych nie doszło do wygaszenia decyzji emerytalnych, za to doszło do wygaszenia decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2012 r. poz. 1548), co miało miejsce również w sprawie skarżącej. Dodatkowo, okoliczność, że świadczenie pielęgnacyjne jest wyższe aniżeli przyznana skarżącej emerytura nie oznacza, że zostały naruszone wskazane w skardze przepisy prawa materialnego i procesowego. Trzeba mieć na uwadze, że z art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych wiążą się regulacje przyjęte w 3 pkt 24 lit. d), art. 24 ust. 7 i art. 62 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, które są konsekwencją przyjętego przez ustawodawcę założenia, że osoba pobierająca emeryturę lub rentę, a także mająca inne źródła dochodu, o których mowa w tych przepisach, nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazuje to na rozwiązania systemowe i określony, przyjęty przez ustawodawcę model przyznawania świadczeń rodzinnych. W tym stanie rzeczy, zarzuty skargi nie mogą być uwzględnione, jak również z urzędu Sąd nie stwierdził naruszenia prawa zarówno materialnego, jaki procesowego pozwalającego na wzruszenie wydanych w niniejszej sprawie decyzji, które zapadły przy uwzględnieniu wskazań zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 18 kwietnia 2016 r. o sygn. akt IV SA/Gl 907/15, przez co zrealizowały omówioną wcześniej normę art. 153 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło