IV SA/Gl 1182/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-06-21
Skład orzekający: Szczepan Prax, Małgorzata Walentek, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca funkcję członka rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej, z tytułu której otrzymuje wynagrodzenie i podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, może być uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Osoba pełniąca funkcję członka rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej, z tytułu której otrzymuje wynagrodzenie i podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, nie może być uznana za osobę bezrobotną. Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu stanowi negatywną przesłankę uniemożliwiającą posiadanie statusu bezrobotnego, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.Stan faktyczny
Skarżący utracił status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 16 maja 2017 r., ponieważ zaczął pełnić funkcję członka rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej, z tytułu której otrzymywał wynagrodzenie i podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że jego dochód był niski, a pełnienie funkcji członka rady nadzorczej nie stanowiło zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy. Podniósł również zarzut niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l, art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 33 ust. 4 ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm., zwanej dalej również ustawą),Prezydent Miasta G. orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 16 maja 2017 r. i utracie przez niego prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 16 maja 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, iż skarżący od 16 maja 2017 r. podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej.
W złożonym odwołaniu, zwracając się o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 16.05.2017 r., skarżący podniósł, że przeprowadzone postępowanie dowiodło temu, że nie jest pracownikiem Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i nie ma zawartej umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług. Zarzucił, że decyzję oparto na niepełnym brzmieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy, tj. na części pasującej pod przyjętą tezę i dodał, że zapis "z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników", dotyczy wszystkich bezrobotnych i według niego bezrobotnym jest osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia społecznego na podstawie odrębnych przepisów, ale pod warunkiem nieprzekroczenia określonego dochodu. Podniósł, że decyzja została wydana z naruszeniem, a nawet wbrew przepisom.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie ustalono, iż skarżący w dniu 27.09.2016 r. nabył status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. W złożonych oświadczeniach, w otrzymanym egzemplarzu informacji, pouczony został o prawach, obowiązkach zawartych w ustawie, w tym obowiązku zawiadomienia w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, a także o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu. Z raportu ZUS U2, zamieszczonego w systemie informatycznym organu rentowego wynika, że skarżący został zgłoszony przez płatnika o nr [...] do ubezpieczenia społecznego, jako członek rady nadzorczej podlegający z tego tytułu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. W dniu 7.06.2017 r. skarżący złożył wyjaśnienia według których, po wyborach od dnia 16.05.2017 r. pełni funkcję członka rady nadzorczej; jest to funkcja społeczna, zgodnie ze Statutem Spółdzielni [...] za udział w posiedzeniach członek rady nadzorczej otrzymuje wynagrodzenie w formie ryczałtu w wysokości 15% minimalnej krajowej ( jest to ok 300 zł brutto). Ponadto oświadczył, iż nie wiedział, że zostanie zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej. Przedstawione wyżej informacje, zdaniem organu I instancji, pozwalały podjąć decyzję z [...] którą skarżący pozbawiony został z dniem 16.05.2017 r. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W postępowaniu odwoławczym, decyzją z dnia [...] ww. orzeczenie zostało uchylone, sprawę zwrócono celem ponownego rozpoznania. W ramach ponownie przeprowadzonego postępowania, skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu, złożył pismo, w którym wyjaśnił, że nie wykonuje usług na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] ", natomiast jako członek Spółdzielni jest jej współwłaścicielem. Oświadczył, że "członkowie rady nadzorczej nie otrzymują zlecenia do świadczenia usług, ale sprawują nadzór właścicielski nad pracą zarządu Spółdzielni, dlatego że są współwłaścicielami Spółdzielni i dlatego że tak zadecydowali pozostali współwłaściciele". Prezes Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w piśmie poinformował, że skarżący pełni funkcję członka rady nadzorczej zgodnie z uchwałą z [...] Z tytułu pełnienia funkcji, na podstawie Umowy Organów Stanowiących osiąga wynagrodzenie w wysokości 300 zł brutto miesięcznie, od wynagrodzenia są odprowadzane składki społeczne. Następnie ZUS Oddział w Z. potwierdził okoliczność, że skarżący został zgłoszony od 16 maja 2017 r. do obowiązkowych ubezpieczeń; emerytalnego i rentowych oraz obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, jako członek rady nadzorczej przez płatnika składek – Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]".
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Według tego przepisu, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym – oznacza to osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia jeden z warunków wymienionych enumeratywnie w lit. a-m między innymi, jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników (lit. l). Organ odwoławczy podkreślił, że sformułowana w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, definicja osoby bezrobotnej jest skonstruowana z dwóch części. W pierwszej z nich, wskazuje się na swego rodzaju przesłanki pozytywne, a więc na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część, zawiera zespół przesłanek negatywnych, a więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Z ich zestawienia jednoznacznie wynika, że nie każda osoba rejestrująca się w powiatowym urzędzie pracy może być uznana za osobę bezrobotną, czy też posiadać ten status bez wypełnienia znamion definicji osoby bezrobotnej. Wszystkie niezbędne wymogi muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego statusu osoby bezrobotnej. Wobec tego status osoby bezrobotnej można uzyskać i posiadać, gdy spełnione zostaną przesłanki pozytywne i nie wystąpi żadna z przesłanek negatywnych. Nie jest możliwe odstąpienie od tych ustawowych wymogów, nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy (por. wyroki NSA sygn. akt I OSK 1983/14 z 25.05.2016 r. i I OSK 3283/15 z 1.03.2017 r. czy wyroki WSA we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 258/16 z 19.01.2017 r. i 270/16 z 20.12.2016 r.). Wystąpienie jednej z negatywnych przesłanek wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy oznacza, że osoba przestaje być osobą bezrobotną i to z chwilą zaistnienia tego stanu prawnego.
Następnie organ wskazał, że w rozpatrywanym przypadku bezsporny jest fakt, że z dniem 16.05.2017 r., Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", zgłosiła skarżącego do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, jako członka rady nadzorczej. W związku z pełnioną funkcją, odwołujący zawarł Umowę Organów Stanowiących, osiągnął i osiąga miesięcznie wynagrodzenie w kwocie 300 zł brutto. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 6 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U z 2017 r., poz 1778 z późn. zm.), poza pracownikami, osobami wykonującymi pracę nakładczą, osobami wykonującymi pracę w ramach umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają członkowie rad nadzorczych wynagradzani z tytułu pełnienia tej funkcji (ust. 1 pkt 22 tej ustawy). Organ dodał, że według art. 13 pkt 9a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 22 - od dnia powołania na członka rady nadzorczej do dnia zaprzestania pełnienia tej funkcji. Zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,: każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych; obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych należy do płatnika składek. Organ wskazał, że wszelka inna aktywność, nie tylko związana z zatrudnieniem (na podstawie umowy o pracę) czy wykonywaniem innej pracy zarobkowej (w ramach stosunku cywilnoprawnego), ale np. związana ze sprawowaniem nadzoru właścicielskiego, o ile wiąże się z podleganiem na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, stanowi przesłankę uniemożliwiającą korzystanie ze statusu bezrobotnego i związanych z nim świadczeń. Jedyny wyjątek dotyczy osób objętych ubezpieczeniem społecznym rolników, które mogą być bezrobotnymi, chyba że status ten zostaje wyłączony z innych powodów. W końcowej części organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie można uznać, by podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie uchybiało przepisom prawa materialnego. Dodał, że ustalenia poczynione przez organ I instancji w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wykazały, iż odwołujący pełni funkcję członka rady nadzorczej, zawarł w związku z powierzonym stanowiskiem Umowę Organów Stanowiących, co miesiąc otrzymuje wynagrodzenie tytułem pełnionej funkcji oraz podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący podniósł zarzut, że organ administracji powołał się na nieistniejący dokument nazwany w uzasadnieniu decyzji "Umową Organów Stanowiących" oraz przypisał skarżącemu czynności, których nie dokonał, czyli zawarcie tej umowy. Ponadto zarzucił naruszenie wydaną decyzją art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] W uzasadnieniu skargi wskazał, że jest członkiem, a więc współwłaścicielem Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w G. Uchwałą Walnego Zgromadzenia Członków podjętą na podstawie wyników wyborów został powołany na członka Rady Nadzorczej i pełni tę funkcję od 16 maja 2017 r. Z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 300,00 zł miesięcznie brutto. Skarżący podniósł, że pełnienie tej funkcji jest wynikiem stosunku organizacyjnego pomiędzy Spółdzielnią a nim, będącego konsekwencją powołania do pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej, natomiast nie łączy go ze Spółdzielnią stosunek wynikający z zawartej umowy cywilnoprawnej. Wskazał, że przychód w wysokości 300,00 zł jest zatem skutkiem posiadania współwłasności Spółdzielni Mieszkaniowej, a nie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wykonywanej na rzecz Spółdzielni. Podkreślił, że nigdy ze Spółdzielnią nie zawierał "Umowy Organów Stanowiących" ani w formie pisemnej ani ustnej i umowa taka nie istnieje. Następnie podniósł, że ustawa z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l stanowi, że bezrobotnym jest kto; "nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników", i w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d oraz lit. e określa, jakie dochody może osiągać osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia społecznego rolników bez utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podkreślił, że dozwolony dochód rolnika to 429,50 zł miesięcznie, a jego dochód, czyli przychód (300,00 zł) pomniejszony o koszty uzyskania (111,25 zł) to 188,75 zł. Podniósł, że rolnik podlegający obowiązkowi ubezpieczenia społecznego rolników w KRUS, w związku z posiadaniem gruntów rolnych lub prowadzeniem działu specjalnego produkcji rolnej może osiągać miesięczny dochód w wysokości 429,50 zł i posiadać status bezrobotnego z prawem do zasiłku, a skarżący, osiągając z tytułu członkostwa w Spółdzielni Mieszkaniowej dochód 188,75 zł miesięcznie i podlegając obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w ZUS, nie może posiadać statusu osoby bezrobotnej i pozbawia się go zasiłku dla bezrobotnych. Podniósł, że takie brzmienie przepisu powoduje, że rolnik jest lepiej traktowany od niego, tj. narusza równość obywateli wobec prawa i powoduje dyskryminację w życiu społecznym i gospodarczym, oraz łamie zasady sprawiedliwości społecznej, czego nie dozwalają art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazał, że jest pozbawiony równego traktowania przez przepisy prawa, dyskryminowany w życiu społecznym i gospodarczym, oraz łamie się wobec niego zasady sprawiedliwości społecznej, bowiem rolnik może osiągać dochody i posiadać status bezrobotnego z prawem do zasiłku, a skarżący nie. W związku z tym podniósł, że art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jest niekonstytucyjny i nie może być podstawą wydanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Na rozprawie skarżący podtrzymał zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zaskarżonej decyzji Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 16 maja 2017 r.
Wskazanym w decyzji powodem wydanego rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżący od 16 maja 2017 r. podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej.
Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z wymienionym wśród podstaw prawnych decyzji – przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym – oznacza to osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.
W przedmiotowej sprawie niekwestionowana była okoliczność, że od dnia 16 maja 2017 r. skarżący jest ubezpieczony w ramach obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, jako członek rady nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]".
Przepis art. 6 ust. 1 pkt 22 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określa, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są członkami rad nadzorczych wynagradzanymi z tytułu pełnienia tej funkcji.
W okolicznościach niniejszej sprawy ustalone zostało przez organ, że skarżący otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej. W wyjaśnieniach złożonych w dniu 7 czerwca 2017 r. skarżący wskazał, że po wyborach od dnia 16.05.2017 r. pełni funkcję członka rady nadzorczej i zgodnie ze Statutem Spółdzielni "[...]"; za udział w posiedzeniach członek rady nadzorczej otrzymuje wynagrodzenie w formie ryczałtu w wysokości 15% minimalnego wynagrodzenia ( ok 300 zł brutto). Powyższe potwierdza treść § 43 Statutu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (k.42 akt).
W związku z tym stwierdzić należało, że prawidłowo organ ustalił, że skarżący podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej.
W konsekwencji zasadnie organ stwierdził, że z tego powodu – zgodnie z cytowanym wyżej art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skarżącemu nie przysługuje status osoby bezrobotnej od wskazanej wyżej daty, czyli od dnia 16 maja 2017 r.
Dodać przy tym należało, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1075/17 zawarł pogląd zgodny z wyżej przedstawionym i dotyczył on stanu sprawy analogicznego do stwierdzonego w niniejszym postępowaniu. W wymienionej sprawie strona postępowania administracyjnego pełniła bowiem również funkcję członka rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej i zgodnie ze statutem tej spółdzielni otrzymywała ryczałtowe wynagrodzenie za udział w posiedzeniach tego organu i z tego tytułu podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu, co oznacza – jak stwierdził NSA - że w jej przypadku wystąpiła negatywna przesłanka z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia, nie pozwalająca na przyznanie statusu osoby bezrobotnej. NSA podkreślił, że "brzmienie tego przepisu wskazuje, iż niezależnie od tytułu nałożenia obowiązku ubezpieczenia społecznego wyklucza on możliwość bycia bezrobotnym (jedyny wyjątek ustawodawca czyni w odniesieniu do osób objętych ubezpieczeniem społecznym rolników)".
Jak wskazał NSA w uzasadnieniu cytowanego wyroku - przepis art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm., dalej jako: u.s.u.s.), określa krąg osób fizycznych, dla których ubezpieczenia emerytalne i rentowe mają charakter obowiązkowy. Wynika z niego, że ubezpieczeniu obowiązkowemu podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są członkami rad nadzorczych wynagradzanymi z tytułu pełnienia tej funkcji (art. 6 ust. 1 pkt 22 u.s.u.s.). Nie ma przy tym znaczenia, czy członkowie ww. organów osoby prawnej jednocześnie posiadają inny tytuł do tych ubezpieczeń (np. w związku z umową o pracę) albo mają ustalone prawo do emerytury lub renty. Wynika to z przepisów art. 6 ust. 1 pkt 22 i art. 9 ust. 4 i ust. 9 ww. ustawy. Powyższe dotyczy również członków rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej. Z art. 82 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013, poz. 1222 ze zm.) wynika, że członkowie innych niż zarząd organów spółdzielni mieszkaniowej pełnią swoje funkcje społecznie, z tym że statut może przewidywać wynagrodzenie za udział w posiedzeniach, które jest wypłacane w formie miesięcznego ryczałtu bez względu na ilość posiedzeń i nie może być większe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia, odczytywany łącznie z przywołanym wyżej art. 6 ust. 1 pkt 22 u.s.u.s. i art. 82 ustawy o Spółdzielniach mieszkaniowych, wyłącza możliwość jednoczesnego pełnienia za wynagrodzeniem funkcji członka rady nadzorczej i posiadania statusu bezrobotnego. W tym przypadku nie ma bowiem znaczenia wysokość przychodu uzyskiwanego z tego tytułu ale sam fakt objęcia tego rodzaju aktywności obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy jest w tym względzie jednoznaczna i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1075/17, dostępny w internecie).
Przytoczony pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uwagi na wskazaną wyżej zbieżność okoliczności faktycznych i stanu prawnego, należało w pełni odnieść do ocen prawnych dokonanych w niniejszej sprawie.
W konsekwencji podkreślenia wymagało, że prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że wszelka inna aktywność, nie tylko związana z zatrudnieniem (na podstawie umowy o pracę) czy wykonywaniem innej pracy zarobkowej (w ramach stosunku cywilnoprawnego), o ile wiąże się z podleganiem na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, stanowi przesłankę uniemożliwiającą korzystanie ze statusu bezrobotnego i związanych z nim świadczeń. Jedyny wyjątek dotyczy osób objętych ubezpieczeniem społecznym rolników, które mogą być bezrobotnymi, chyba że status ten zostaje wyłączony z innych powodów.
W związku z tym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Natomiast w kwestii zawartych w niej zarzutów dotyczących tego, że organ błędnie stwierdził, iż skarżący w związku z pełnioną funkcją zawarł Umowę Organów Stanowiących, wskazać należało, że istotne znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia miało to, czy skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu pełnionej funkcji członka rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej. Okoliczność, czy została zawarta ze skarżącym umowa w związku z pełnieniem tej funkcji nie ma znaczenia bowiem przysługiwanie skarżącemu wynagrodzenia, zostało przewidziane w statucie spółdzielni i to z faktem otrzymywania wynagrodzenia, a nie z zawarciem umowy, wiąże się skutek w postaci podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
Wskazywana w skardze okoliczność, że skarżący nie pozostaje ze Spółdzielnią w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia, nie ma znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia, gdyż – jak trafnie podniósł organ odwoławczy - wszelka inna aktywność, nie tylko związana z zatrudnieniem (na podstawie umowy o pracę) czy wykonywaniem innej pracy zarobkowej (w ramach stosunku cywilnoprawnego), o ile wiąże się z podleganiem na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, stanowi przesłankę uniemożliwiającą korzystanie ze statusu bezrobotnego (z wyjątkiem o którym była mowa wyżej).
Natomiast co do zawartej w skardze argumentacji sprowadzającej się do oceny przez skarżącego konstytucyjności art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, podnieść należało, że – jak już była o tym mowa na wstępie - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z przepisami prawa. Przeprowadzona zaś w niniejszej sprawie ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że zostało wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego, po przeprowadzeniu postępowania, w którym nie stwierdzono zaistnienia uchybień mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Wobec tego – na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło