IV SA/Gl 121/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998r. Nr 90 poz. 575 z późn. zm.) oraz art. 235¹, art. 235² Kodeksu pracy, a także §8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105 poz. 869) nie stwierdził u A. N. choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz., która to choroba wymieniona została w poz. 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Z motywów wskazanego rozstrzygnięcia wynikało, iż A.N. pracował w latach [...]-[...] w A S.A. jako ładowacz pod ziemią, maszynista lokomotywy pod ziemią, dysponent pod ziemią w narażeniu na czynnik szkodliwy w postaci hałasu. Organ uznał jednak, iż mimo wyników oceny narażenia zawodowego zebrany materiał dowodowy, a w szczególności ustalenia kliniczne zawarte w orzeczeniu lekarskim uprawnionej placówki medycznej dotyczące choroby, w stosunku do której prowadzono postępowanie, nie dały podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Inspektor Sanitarny odwołał się do § 11 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r.o chorobach zawodowych wskazując, iż zgodnie z jego regulacją pozostają w mocy czynności wykonywane w ramach postępowania w przedmiocie stwierdzenia chorób zawodowych w okresie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). W konsekwencji do tego organ uznał obie opinie lekarskie za aktualny materiał dowodowy, chociaż czynności te podejmowane były przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. Przedstawiając treść orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] organ opisał, iż przeprowadzona diagnostyka audiologiczna obejmująca audiometrię progową tonalną, nadprogową SISI i impedancyjną wykazała w uchu prawym badanego słuch prawidłowy, a w uchy lewym głuchotę. Całkowity brak percepcji słuchowej w uchu lewym jest zgodnie z aktualną wiedzą uszkodzeniem słuchu nietypowym i niecharakterystycznym dla skutków szkodliwego działania hałasu na narząd słuchu. Przesunięcie progu słuchu określone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1,2,3 kHz wykazało dla ucha prawego 17 dB, a w uchu lewym nieoznaczalne z powodu głuchoty. W orzeczeniu lekarskim placówki medycznej II stopnia z dnia [...] uzupełnionym w dniu [...]. pod kątem regulacji prawnej zawartej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., po przeprowadzeniu badań diagnostycznych w postaci diagnostyki audiologicznej obejmującej audiometrię tonalną, próby lokalizacyjne i audiometrię impedancyjną również rozpoznano u badanego głuchotę ucha lewego oraz niedosłuch czuciowo - nerwowy ucha prawego. Stwierdzono podwyższenie progu słuchu określone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1,2,3,kHz wynoszące odpowiednio dla ucha lewego nieoznaczalne ze względu na brak percepcji tonów na częstotliwościach istotnych z punktu widzenia orzeczniczego, a dla ucha prawego 14 dB. Wskazano, iż wykonana audiometria wykazuje ubytki słuchu typowe dla zaburzeń odbioru w uchu prawym Jednak przeprowadzane próby lokalizacyjne oraz próba zanikania tonu progowego w uchy prawym pozwala na przyjęcie pozaślimakowej lokalizacji niedosłuchu, w dodatku potwierdzonej badaniem obiektywnym. Uznano, iż stwierdzona wielkość ubytku słuchu ucha lepiej słyszącego nie upoważnia do przyjęcia zawodowej etiologii istniejącego u badanego niedosłuch i podkreślono, iż zdiagnozowana asymetria niedosłuchu i głuchota ucha lewego nie są charakterystyczne dla pohałasowego uszkodzenia narządu słuchu. W złożonym odwołaniu od wymienionej na wstępie decyzji [...] Nr [...] A.N. zakwestionował stanowisko organu inspekcji sanitarnej podnosząc, iż pracował w narażeniu na hałas przekraczający wielokrotnie dopuszczalne normy, a także pyły i silne przeciągi. Zaznaczył, iż nigdy nie chorował na uszy czy zapalenia. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W pierwszej kolejności podniesiono, biorąc pod uwagę zapis zawarty w § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, że nowe regulacje prawne, a więc regulacje zawarte w tym rozporządzeniu należy stosować także do postępowań wszczętych i niezakończonych do czasu wejścia w życie tego aktu, co w przedmiotowej sprawie odnosi się zwłaszcza do orzeczeń medycznych. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie zachowują zatem ważność, gdyż zakres badań i ich metodologia nie uległy zmianie. W ramach ustaleń stanu faktycznego wskazano, iż w okresie zatrudnienia przypadającego na okres od [...]-[...], odwołujący pozostawał w narażeniu na hałas. Przywołano treść opinii medycznych obu placówek diagnostycznych opisując rodzaj przeprowadzonych w placówkach medycznych badań diagnostycznych i ich wyniki. Organ wskazał, iż lekarze specjaliści badający odwołującego uznali zdiagnozowany u badanego niedosłuch ucha prawego (placówka pierwszego stopnia 17 Db, a placówka drugiego stopnia -14 dB) oraz głuchotę ucha lewego , jako nie upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż nie spełniały określonego w wykazie chorób zawodowych (stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r.) kryterium lokalizacji i wielkości ubytku słuchu wynoszącego co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Organ podkreślił, iż w toku postępowania poinformowano A.N. o możliwości zajęcia stanowiska w trybie art. 10 k.p.a, jednakże nie przedstawił on żadnych nowych dowodów. Odniesiono się nadto do treści obowiązujących w czasie wydawania decyzji obu organów przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. i stwierdzono, iż wskazany tam zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej został zachowany. Nie godząc się ze stanowiskiem przedstawionym w przytoczonej decyzji, A. N. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której podniósł, iż organ inspekcji sanitarnej nie uwzględnił warunków, w jakich pracował [...] lata będąc narażony na hałas, pył, wilgotność i przeciągi, a które w jego opinii stały się przyczyną powstania schorzenia narządów słuchu. Wskazał, iż nigdy nie chorował na uszy, jednakże zwracał uwagę swoim przełożonym na utrudniające mu pracę warunki. Odpowiadając na skargę, organ inspekcji sanitarnej nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia i wnosząc o jej oddalenie przytoczył dotychczasowo podnoszone argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza konieczność zbadania, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Oceny tej Sąd dokonuje na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w toku postępowania administracyjnego. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd przeto obowiązany był wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać trzeba, iż słusznym było rozpatrzenie sprawy skarżącego na podstawie przepisów art. 235¹ i nast. Kodeksu Pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869) mimo, iż pierwsze czynności zmierzające w kierunku stwierdzenia choroby zawodowej rozpoczęte zostały jeszcze pod rządem poprzednio obowiązujących przepisów, a to rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115) wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.). Jak stanowi bowiem intertemporalna regulacja zawarta w nowym akcie wykonawczym, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r., stosuje się przepisy tego nowego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Stosownie do treści art. 2351 Kodeksu Pracy, za chorobę zawodową uważa się schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Jak wynika z powyższego, narażenie zawodowe nie jest jednak wyłącznym warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej. Jej objawy muszą bowiem odpowiadać opisowi schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Dla choroby zawodowej słuchu wyznaczono pod pozycją 21 wykazu chorób zawodowych zamieszczonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. parametry nakazujące rozumieć to schorzenie, jako obustrony trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym, jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Bezspornym jest w sprawie, że skarżący pracował przez okres ponad 20 lat w warunkach, w których występował czynnik szkodliwy dla zdrowia w postaci hałasu. Jednakże zdiagnozowane u niego schorzenie nie odpowiadało opisowi choroby zawodowej. Zaznaczyć trzeba bowiem, iż choroba zawodowa, to pojęcie prawne, a nie medyczne i nie każde schorzenie może zostać zakwalifikowane jako choroba zawodowa. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby, która figuruje w wykazie chorób zawodowych lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. Zgodnie z § 6 ust. 1 przywoływanego rozporządzenia orzeczenie lekarskie wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika oraz oceny narażenia zawodowego Przeprowadzone przez uprawnione jednostki orzecznicze badania pozwoliły na rozpoznanie u skarżącego niedosłuchu i głuchoty. Diagnoza ta tylko częściowo odpowiada obrazowi choroby zawodowej zamieszczonej pod pozycją 21 wykazu. Ustawodawca wskazał tam dodatkowe kryterium choroby zawodowej, a to przesuniecie progu słuchu określone jako co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym obliczone, jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Bezspornie rozpoznane u skarżącego schorzenie biologiczne nie spełnia tego warunku. Badanie skarżącego oparto o daleko wyspecjalizowaną diagnostykę, a przeprowadzano je w czasie hospitalizacji skarżącego w kompetentnej placówce medycznej. Skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów kierowanych pod adresem jakości przeprowadzonej diagnostyki. Reasumując należy stwierdzić, iż postępowanie organu zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się przy uwzględnieniu reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, jak i przepisami cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. Organy inspekcji sanitarnej dokonały ustaleń w oparciu o wymagane prawem dowody (dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenia lekarskie), a ocenę zebranego materiału uzasadniły w sposób rzetelny i przekonywujący. W opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zasadnie odmówiły stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Odmienny pogląd co do charakteru choroby skarżącego prezentowany w skardze nie może zostać w powyższej sytuacji uwzględniony. Odnosząc się do prezentowanego przez skarżącego stanowiska trzeba wskazać, iż lekarze orzecznicy, wydający w jego sprawie opinie medyczne nie zaprzeczali, by skarżący cierpiał na niedosłuch, ani też organy administracji nie negowały tego schorzenia u skarżącego, jednakże wobec nie spełnienia bezwzględnych, określonych w ustawie warunków do jego uznania, jako choroby zawodowej, nie było możliwe rozstrzygnięcie zgodnie z wolą skarżącego. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie naruszała przepisów Kodeksu pracy regulujących materię związaną z chorobami zawodowymi ani też wydanego na podstawie tam zawartej delegacji ustawowej rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Sąd nie dostrzegł także, by organy inspekcji sanitarnej uchybiły zasadom procedury administracyjnej, a w szczególności przepisom art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wyłącznie mogłoby być przyczyną uwzględnienie skargi. Opinie jednostek diagnostycznych w niniejszej sprawie zostały, co prawda, wydane pod rządami rozporządzenia z roku 2002 r. jednakże organ analizował wydane orzeczenia lekarskie także z uwzględnieniem treści nowego rozporządzenia. Dokonano bowiem weryfikacji orzeczenia lekarskiego z dnia [...] pod kątem ewentualnego rozpoznania u skarżącego schorzenia widniejącego w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych, a więc - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem. W związku z powyższym, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.