IV SA/Gl 123/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi L.P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u L. P. choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ ten ustalił, że podczas wieloletniej pracy [...] strony występowały warunki stwarzające ryzyko powstania choroby zawodowej, jednakże nie została spełniona konieczna przesłanka do stwierdzenia takiej choroby, jaką stanowi rozpoznanie choroby zawodowej przez kompetentne jednostki orzecznicze. W odwołaniu strona wniosła o umożliwienie jej ponownego badania, gdyż orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia jest dla niej krzywdzące. Wskazała też na uciążliwość jej schorzenia w życiu rodzinnym. W toku postępowania odwoławczego złożyła też pisemne oświadczenie, w którym podała, że leczenie w poradni foniatrycznej zaczęła w [...]r., natomiast wcześniejszego leczenia laryngologicznego nie może udokumentować. Mimo przejścia na emeryturę w [...] r. nie występowała aż do [...] r. o stwierdzenie choroby zawodowej z uwagi na problemy natury rodzinnej. Dołączyła też historię choroby założoną w dniu [...] r. Zaskarżoną decyzją [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję I instancji, w całości podzielając przedstawione w niej ustalenia i wnioski. Organ odwoławczy przytoczył treść orzeczeń lekarskich, w których nie rozpoznano przedmiotowej choroby zawodowej. Wskazał, że w drugim orzeczeniu Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. zdiagnozował u strony prosty przewlekły nieżyt gardła i krtani, który nie odpowiada cechom klinicznym przewlekłego schorzenia narządu głosu spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym, wymienionego w wykazie chorób zawodowych z powołanego wyżej rozporządzenia. Wobec wyczerpania dwustopniowego trybu diagnostyczno-orzeczniczego organ ten nie uwzględnił wniosku strony o przeprowadzenie ponownego badania. Jako drugi powód wydania negatywnego dla strony rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał przekroczenie dwuletniego okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważniałoby do rozpoznania choroby narządu głosu pomimo wcześniejszego zakończenia pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L.P. zakwestionowała wydane w sprawie orzeczenia lekarskie zarzucając, że sporządzono je wyłącznie w oparciu o badania ambulatoryjne, w związku z czym wnioskuje o ponowną diagnostykę w innym ośrodku w warunkach szpitalnych. Wskazała, że w zawodzie [...] w pełnym wymiarze godzin pracowała w latach 1971-2003, a w roku szkolnym 2003/2004 w wymiarze [...] etatu. W [...] r. lekarz laryngolog stwierdził, że nie powinien jej dać zdolności do pracy, ale ze względu na jej sytuację przedemerytalną otrzymała taką zdolność na dwa lata. Na rozprawie sądowej skarżąca potwierdziła, że mimo poszukiwań żadna dokumentacja związana z chorobą jej narządu głosu nie została odnaleziona. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Otóż sądowa kontrola działalności administracji publicznej odbywa się wyłącznie w kryteriach legalności (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.). Tak więc należało ocenić, czy zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa materialnego i procesowego. Sama skarga nie formułuje w tym względzie żadnych konkretnych zarzutów. Nie będąc jednak związany jej granicami (art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm., określanego dalej jako: ppsa), Sąd z urzędu poddał swej kontroli całokształt sprawy i uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Przede wszystkim słusznie organy sanitarne zastosowały przepisy Kodeksu pracy i wydanego na jej podstawie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Postępowanie w sprawie rozpoczęło się w [...] r., w związku z czym zastosowanie ma przepis intertemporalny z § 11 ust. 1 tego rozporządzenia. Natomiast w jego świetle za prawidłowe należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że wystąpiły dwie równorzędne przyczyny niestwierdzenia u skarżącej przedmiotowej choroby zawodowej narządu głosu. Pierwszą jest brak rozpoznania choroby zawodowej w toku dwustopniowej procedury orzecznictwa medycznego, prowadzonego przez placówki służby zdrowia upoważnione do diagnostyki w tej dziedzinie. Orzeczenia tych placówek są zbieżne i jednoznaczne, w związku z czym musiały stanowić podstawę przy rozstrzyganiu sprawy (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Pierwsze orzeczenie zostało wydane wprawdzie pod rządami poprzednio obowiązującego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), jednakże określenie choroby narządu głosu w obu rozporządzeniach jest bardzo zbliżone. Można nawet stwierdzić, że w nowym rozporządzeniu doszło do zawężenia pojęcia tej choroby w punkcie 3, przez wprowadzenie określenia "wrzecionowatej" niedomykalności fonacyjnej głosu, którego wcześniej nie było. Ponadto sosnowiecki Instytut odniósł się do tej zmiany stanu prawnego wyjaśniając, że nie miała ona wpływu na merytoryczną treść orzeczenia. Postawiona zaś przez ten Instytut diagnoza w postaci prostego nieżytu błony śluzowej gardła i krtani w ogóle nie odpowiada normatywnemu pojęciu choroby zawodowej narządu głosu w ujęciu z poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 2009 r. Samo poczucie pokrzywdzenia, wyrażone przez skarżącą, nie pozwalało natomiast na zakwestionowanie owych orzeczeń lekarskich i nie powodowało potrzeby uzupełniania materiału dowodowego w trybie § 8 ust. 2 tego rozporządzenia. Trafnie też przyjął organ odwoławczy, że w przypadku skarżącej upłynął 2 letni okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Okres taki został oznaczony w rozporządzeniu z 2009 r. w wykonaniu delegacji ustawowej z art. 237 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy. Przyjmując, że narażenie zawodowe w przypadku skarżącej trwało do końca jej pracy tj. do dnia [...] r. (faktycznie prawdopodobnie do przerwy wakacyjnej, co nie ma istotnego znaczenia), to owe udokumentowane objawy chorobowe musiałyby wystąpić najpóźniej do dnia [...] r. Tymczasem z czasu przed skierowaniem na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, co nastąpiło dopiero w dniu [...] r., brak jest w materiale sprawy jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego występowanie u skarżącej objawów chorobowych narządu głosu, odpowiadających objawom choroby zawodowej z pozycji 15 powoływanego wykazu chorób zawodowych. Dotyczy to zarówno okresu jej zatrudnienia, jak i okresu emerytalnego. Skarżąca zresztą stanowczo potwierdza niemożność udokumentowania tych okoliczności. Pomijając nawet w tym aspekcie sprawy, że obecne badania kompetentnych jednostek także tych objawów nie rozpoznały, to wypadnie stwierdzić, że przez zbyt późne, bo po upływie prawie 4 lat od ustania zatrudnienia, zainicjowanie postępowania w przedmiocie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej skarżąca pozbawiła się nawet hipotetycznej możliwości uzyskania pozytywnego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy z okresu oznaczonego normatywnie nie może udokumentować objawów choroby zawodowej. Terminy, o jakich mowa mają charakter materialnoprawny, a więc są nieprzywracalne. Dlatego też bez znaczenia prawnego są powoływane przez skarżącą powody późnego podjęcia przez nią starań w omawianym zakresie. Podobnie bezskuteczne było przedkładanie przez nią historii choroby założonej dopiero w [...] r. Mając powyższe względy na uwadze, skoro nie wystąpiły podstawy do uwzględnienia skargi, z mocy art. 151 ppsa orzeczono, jak w sentencji. SW