IV SA/Gl 1299/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (PPIS) w K. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie o numerze [...] w przedmiocie choroby zawodowej obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczany jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz w sprawie M.K. jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie M.K. zaistniała tożsamość sprawy pod względem podmiotowym, przedmiotowym, faktycznym i prawnym. Organ I instancji podkreślił, że od [...] roku M.K. nie pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu słuchu, zaś wydana przez Państwowego Inspektora Sanitarnego (PIS) decyzja z dnia [...] jest ostateczna i ma powagę rzeczy osądzonej - dlatego prowadzenie następnego postępowania uznał za bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji PPIS w K. w/w złożył odwołanie z dnia [...], w którym nie zgadza się z decyzją, oceną narażenia na hałas (twierdząc, że w latach [...] i [...] wykonywał pracę w hałasie młotem udarowym) oraz orzeczeniami lekarskimi uważając, że uszkodzenia słuchu doznał w trakcie wykonywania pracy zawodowej. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie: art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2351 ustawy z dnia 26.06.1974 Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94, ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz. 869) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że M.K. rozpoczął starania o uznanie choroby zawodowej narządu słuchu w roku [...] (orzeczenie lekarskie dot. niedosłuchu Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...]). Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (PPIS) w K. decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu w oparciu o ocenę narażenia na hałas w miejscu pracy oraz wyniki badań Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (WOMP) w S. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (IMPiZS) w S. Powyższą decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny ([...]WIS) utrzymał w całości w mocy decyzją z dnia [...]. Decyzji tej M.K. nie zaskarżył do NSA. Następnie w/w złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu, załączając wyrok Sądu Pracy w K. z dnia [...] zasądzający odszkodowanie od zakładu pracy oraz przedstawiając laryngologiczną opinię sądowo-lekarską z dnia [...] będącą dowodem w sprawie. W następstwie powyższego PWIS w K. w dniu [...] wydał decyzję odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej [...]WIS w K. z dnia [...] odmawiającej stwierdzenie choroby zawodowej słuchu u M.K. W/w odwołał się od tej decyzji do Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) w Warszawie, który decyzją z dnia [...] uchylił decyzję PWIS z dnia [...] wskazując na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dot. pełnomocnictwa radcy prawnego działającego w imieniu M.K. Po wyjaśnieniu przedstawionych okoliczności PWIS w K. w dniu [...] ponownie wydał decyzję odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej [...]WIS z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję PIS w K. z dnia [...] o nie stwierdzeniu choroby zawodowej narządu słuchu. M.K. ponownie złożył odwołanie do GIS, który w dniu [...] utrzymał w mocy decyzję PWIS w K. z dnia [...]. Na decyzję GIS z dnia [...] w/w złożył skargę do WSA w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę M.K. na decyzję GIS z dnia [...] w przedmiocie choroby zawodowej po wznowieniu postępowania. Organ odwoławczy wskazał, że w obecnie prowadzonym postępowaniu administracyjnym dot. uznania choroby zawodowej narządu słuchu u M.K. PPIS w K. wszczął z urzędu postępowanie w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej w dniu [...] przez lekarza PChZ WOMP w S., w którym podano, iż w/w pracował w narażeniu zawodowym na hałas w latach [...] i w okresie od [...]. Po dokonaniu oceny narażenia zawodowego na hałas po roku [...] (PPIS w K. przy zmienności danych podawanych przez M.K. co do narażenia na hałas w latach [...] i w roku [...] - przyjął, że w/w nie pracował w tym okresie w narażeniu na hałas) oraz otrzymaniu orzeczeń lekarskich WOMP i IMPiZŚ w S. organ I instancji wydał decyzję [...] nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne z uwagi na tożsamość sprawy zakończonej decyzją PIS w K. z dnia [...] nr [...] odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej u M.K. Organ nadmienił, że w/w był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...]), gdzie lekarze specjaliści orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu zgodnie z rozporządzeniem R.M. z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych -w oparciu o fakt ustania narażenia zawodowego w [...] roku, obraz kliniczny patologii narządu słuchu z fluktuacyjnymi co do charakteru i wielkości uszkodzenia słuchu wynikami badań przemawiającymi za etiologią "pozahałasową" (patologia ucha środkowego i wewnętrznego) oraz znaczącą progresją uszkodzenia słuchu (ucho prawe 63 dB ucho lewe 51 dB) już po ustaniu ekspozycji na hałas - przemawiającą za patologią pozazawodową jak również po analizie dokumentacji medycznej (audiogramy z lat [...] - niespełniające kryterium orzeczniczego aktualnego rozporządzenia R.M. w sprawie chorób zawodowych, które wymaga podwyższenia progu słuchu o wielkość co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym). Następnie M.K. w wyniku odwołania był badany w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...] również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu w oparciu o analizę dostępnej dokumentacji medycznej, fakt zakończenia pracy w narażeniu na hałas w roku [...], progresję niedosłuchu (ucho prawe 63 dB ucho lewe 51 dB) po okresie narażenia na hałas. Lekarze stwierdzili obecnie badaniami audiologicznymi, iż stan narządu słuchu u w/w nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż nie spełnia określonego w wykazie chorób zawodowych R.M. w sprawie chorób zawodowych okresu 2 lat, w którym wystąpienie objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu na hałas. Organ odwoławczy podniósł, że w ocenie organu I instancji, skoro PIS w K. w dniu [...] wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu u M.K., którą utrzymał w całości w mocy [...]WIS decyzją z dnia [...] oraz zważając na fakt, że w/w nie zaskarżył jej do NSA - należało stwierdzić, że decyzja [...]WIS w K. z dnia [...] stała się ostateczna i prawomocna. PPIS w K. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego uznał, że zaistniała tożsamość sprawy prowadzonej obecnie ze sprawą zakończoną ostateczną decyzją PIS w K. z dnia [...] pod względem podmiotowym, przedmiotowym, faktycznym i prawnym. Dodatkowo organ I instancji podkreślił: że od [...] roku M.K. nie pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu słuchu, że wydana przez PIS decyzja z dnia [...] jest ostateczna i ma powagę rzeczy osądzonej - dlatego prowadzenie następnego postępowania uznał za bezprzedmiotowe. [...]PWIS zauważył, że teza o tożsamości sprawy zakończonej uprzednio prawomocną decyzją może się ostać tylko wówczas, gdy wyniki badań skarżącej strony już po wszczęciu postępowania byłyby identyczne z wynikami stanowiącymi podstawę do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej w poprzednio prowadzonym i zakończonym decyzją prawomocną postępowaniu. W opinii organu odwoławczego z powyżej naprowadzonych faktów wynika, że zaistniała tożsamość sprawy pod względem podmiotowym (te same strony), natomiast znaczna różnica w wynikach badań słuchu M.K. między, rokiem [...], a [...] uniemożliwia stwierdzenie tożsamości przedmiotowej, faktycznej (wyjaśnienie kwestii narażenia zawodowego na hałas w latach [...] i [...]) oraz prawnej (zmiana rozporządzenia R.M. w sprawie chorób zawodowych z roku 1983 na rozporządzenie R.M. z roku 2009). [...]PWIS podkreślił, iż bez względu na przewidziane prawem dwuszczeblowe postępowanie orzecznicze na organie inspekcji sanitarnej ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbadania wszystkich zebranych dowodów i dokonania ustaleń na podstawie wszechstronnego ich rozważenia, gdyż to organ inspekcji sanitarnej stwierdza chorobę zawodową lub odmawia takiego stwierdzenia. W kontekście poczynionych rozważań organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania była nieprawidłowa. Nadto podniósł, że ponowienie rozpatrując sprawę PPIS w K. winien uzupełnić materiał dowodowy o precyzyjną ocenę narażenia zawodowego na hałas w miejscu jego zatrudnienia latach [...] i [...], następnie wystąpić do jednostek orzeczniczych o uzupełnienie orzeczeń lekarskich uwzględniających w/w okresy narażenia na hałas, w których praca mogła spowodować bardzo znaczne powiększenie się wielkości ubytku słuchu. Podsumowując organ odwoławczy podniósł, że po analizie całości materiału dowodowego [...]PWIS należało uwzględnić odwołanie M.K. oraz uznać, że decyzja PPIS w K. z dnia [...] została wydana z naruszeniem przepisów postępowania czyli przepisów k.p.a. oraz przepisów zawartych w rozporządzeniu R.M. z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący M.K. wnosił o przychylne załatwienie sprawy, nie zgadzając się z oceną narażenia na hałas oraz orzeczeniami lekarskimi uważając, że uszkodzenia słuchu doznał w trakcie wykonywania pracy zawodowej. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a.(Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem, czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych określona w art. 16 § 1 k.p.a.. Zasada ta wyraża się w tym, że decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone, zmienione bądź dopóki nie zostanie stwierdzona ich nieważność na podstawie odpowiednich przepisów prawa. Przymiot ostateczności decyzji administracyjnych mogą spełniać zarówno decyzje drugiej instancji, wydane w wyniku złożonego odwołania, decyzje pierwszej instancji, od których nie złożono w terminie odwołania, bądź od których, z mocy przepisów prawa, odwołanie nie przysługuje. Naruszenie wskazanej zasady przez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy pociąga za sobą sankcje nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. wchodzi w rachubę tylko wówczas, gdy istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Jeżeli zatem organ uzna, iż wniosek strony dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną to rozpoznanie takiego wniosku może nastąpić wyłącznie w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych przez Kodeks postępowania administracyjnego bądź w przypadkach ściśle określonych w przepisach szczególnych. W niniejszej sprawie organ I instancji inspekcji ustalił , iż wniosek skarżącego dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...], którą odmówiono stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu. Ustalenie to nie jest prawidłowe jak trafnie wskazał organ odwoławczy - albowiem w przedmiotowej sprawie organ winien był wydać nową decyzję administracyjną stwierdzającą (bądź odmawiającą stwierdzenia) choroby zawodowej. Decyzja ta bowiem – wbrew temu co zdaje się sugerować organ I instancji w uzasadnieniu swojego orzeczenia - nie była by decyzją tożsamą z decyzją ostateczną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr $. Jak już wyżej wspomniano tożsamość ta istnieje, gdy jednocześnie spełnione są cztery przesłanki: - w sprawie występują te same podmioty, - sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, - obowiązuje ten sam stan prawny, - niezmieniony jest stan faktyczny sprawy. Bezspornym w sprawie jest, iż ostateczna decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] została oparta o przepisy § 1, 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 ze zm.), a więc o rozporządzenie już nieobowiązujące od dnia 03 września 2002 r.. Skoro zatem wniosek o wydanie nowej decyzji zgłoszony został w roku [...], to oczywistym jest, iż winien być on rozpoznany pod rządami aktualnie obowiązujących przepisów prawa, a to rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Stąd też - bez jakiejkolwiek ku temu wątpliwości - w przedmiotowym przypadku nie zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej, albowiem wniosek skarżącego winien był zostać rozpoznany w oparciu o nowe (aktualnie) obowiązujące przepisy w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych, a co za tym idzie z całą pewnością nie jest spełniona tutaj jedna z (czterech łącznych) przesłanek pozwalająca stwierdzić , że dana sprawa jest tożsama z poprzednio rozstrzygniętą , a mianowicie przesłanka - tożsamości stanu prawnego. Inny jest również stan faktyczny, albowiem dotyczy okresu zatrudnienia do roku [...]. Co do kwestii, czy u skarżącego obecnie można stwierdzić (bądź nie) występowanie choroby zawodowej, Sąd z przyczyn oczywistych odnieść się nie może, a to wobec braku jakichkolwiek rozważań na ten temat w decyzjach organów sanitarnych. Mając na uwadze wyżej naprowadzone wywody nie sposób zrzucić organowi odwoławczemu naruszenia prawa. Zatem należy wskazać, że w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej naprowadzonych okoliczności , pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej, należy uznać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie za prawidłowe. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.