IV SA/Gl 1306/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-10-09

Skład orzekający: Wiesław Morys, Beata Kalaga - Gajewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ inspekcji pracy może wydać nakaz wypłaty pracownikom świadczeń wynikających ze stosunku pracy, pomimo trudnej sytuacji finansowej pracodawcy i toczących się postępowań sądowych dotyczących tych świadczeń?
Ratio decidendi
Organ inspekcji pracy jest uprawniony do wydania nakazu wypłaty pracownikom należnych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, jeśli obowiązek ten jest wymagalny i pracodawca nie kwestionuje jego zasadności ani wysokości. Trudności finansowe pracodawcy nie stanowią okoliczności wyłączającej obowiązek wypłaty tych świadczeń, gdyż ryzyko ekonomiczno-gospodarcze prowadzonej działalności obciąża pracodawcę. Nakaz taki, zgodnie z przepisami, podlega natychmiastowej wykonalności. W przypadku, gdy pracodawca nie zgłosił zastrzeżeń do protokołu kontroli i nie kwestionował ustaleń organu, nie może skutecznie zarzucać błędnego ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu sądowym.
Stan faktyczny
Inspektor pracy nakazał spółce A Sp. z o.o. wypłatę pracownikom nagród jubileuszowych, odpraw i odszkodowań. Spółka odwołała się, podnosząc trudną sytuację finansową i fakt zawarcia ugód sądowych w niektórych sprawach. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał nakaz w mocy co do większości świadczeń, uchylając go jedynie w jednym przypadku, gdzie potwierdzono zawarcie ugody sądowej. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wystarczającego zebrania materiału dowodowego i nierozpatrzenie go wnikliwie, a także brak uzasadnienia decyzji inspektora. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w P. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy – wypłaty pracownikom świadczeń wynikających ze stosunku pracy oddala skargę. W wyniku kontroli przeprowadzonej w A Sp. z o.o. w P., Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. wydał, na podstawie art. 11 pkt 7, art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy, nakaz z dnia [...] r. nr [...], w którym nakazał: 1. wypłacić przysługującą nagrodę jubileuszową pracownikom, do której nabyli prawo w listopadzie 2010 r., tj.: K.M. w kwocie 5 200,37 zł, M.D. w kwocie 3676,23 zł, P.G. w kwocie 3836,26 zł, Ś.W. w kwocie 3629,15 zł, W.T. w kwocie 7801,93 zł; 2. wypłacić przysługującą nagrodę jubileuszową pracownikom, do której nabyli prawo w grudniu 2010 r., tj.: B.L. w kwocie 3 951,00 zł, G.L. w kwocie 3 951 zł, K.G. w kwocie 5 977,47 zł, N.J. w kwocie 6137, 36 zł; 3. wypłacić przysługującą odprawę pieniężną w związku z rozwiązaniem z dniem 30 listopada 2010 r. stosunku pracy z przyczyn niedotyczacych pracowników w kwocie 4 830,00 zł pracownicy N.G.; 4. wypłacić przysługującą odprawę pieniężną w związku z rozwiązaniem z dniem 31 grudnia 2010 r. stosunku pracy z przyczyn niedotyczacych pracowników w kwocie 4 752,00 zł pracownicy R.C.; 5. wypłacić przysługujące odszkodowanie z tytułu rozwiązania z z dniem 30 listopada 2010 r. stosunku pracy z przyczyn niedotyczacych pracowników w kwocie 10000, 00 zł pracownicy N.G.; 6. wypłacić przysługujące odszkodowanie w kwocie 7 392,00 pracownikowi G.Z. z tytułu rozwiązania stosunku pracy z dniem 11 grudnia 2010 r. z powodu dopuszczenia się przez pracodawcę ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych; 7. wypłacić przysługującą odprawę emerytalną w kwocie 9 480,00 zł pracownikowi H.R. z tytułu rozwiązania stosunku pracy z dniem 29 października 2010 r. w związku z przejściem na emeryturę 8. wypłacić przysługującą odprawę rentową kwocie 3 449/60 zł pracownicy G.M. z tytułu rozwiązania stosunku pracy z dniem 14 grudnia 2010 r. w związku z przejściem na rentę. Rozstrzygnięcia zawarte w nakazie podlegały natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. W odwołaniu od wyżej przywołanego nakazu pełnomocnik pracodawcy zarzucił niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a co za tym idzie wydanie decyzji bez zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego oraz z naruszeniem zasad prawidłowej oceny dowodów. W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż w przypadku należności przysługującej C.R. objętej punktem 4 nakazu w dniu 8 marca 2011 r. przed Sądem Rejonowym w Z. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie o sygn. akt [...] została zawarta ugoda, w której pracodawca zobowiązał się do zapłaty na rzecz ww. pracownicy tytułem odprawy kwotę 4 752,00 do dnia 30 czerwca 2011 r. z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2011 r. do dnia zapłaty. Tymczasem organ kontrolujący okoliczności tej nie uwzględnił, pomimo, iż w protokole kontroli stwierdzono fakt zawarcia takiej ugody. Dalej pełnomocnik wskazał, że pracodawca nie kwestionuje konieczności wypłacenia pracownikom należnych im określonych świadczeń pieniężnych podkreślając, iż obecnie fabryka znajduje się w niezwykle trudnej sytuacji materialnej. Następnie opisał podejmowane przez zarząd spółki działania mające na celu jej restrukturyzację, modernizację oraz zapewnienie płynności finansowej. Zaznaczył dodatkowo, iż obecne problemy spółki są miedzy innymi wynikiem niedokończonego procesu prywatyzacji oraz działań kierownictwa spółki zmierzających do przekształcenia jej w konkurencyjne i wydajne przedsiębiorstwo. Pełnomocnik zarzucił Inspektorowi, że nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że pracodawca nie dokonuje wypłat wskazanych w nakazie świadczeń. Dodatkowo zaznaczono, że spółka zamierza wypłacić świadczenia objęte nakazem, jednakże z wyżej opisanych względów musi to nastąpić w terminie późniejszym, wówczas, gdy pozyskane zostaną środki na ten cel. Dlatego spółka potwierdziła pracownikom saldo zadłużenia. Jednakże w pierwszej kolejności muszą być realizowane bieżące zobowiązania związane z wypłatą wynagrodzeń, dopiero później innych należności, bowiem w innym przypadku produkcja musiałaby zostać wstrzymana. Dodatkowo pełnomocnik wyjaśnił, że z pracownikami zawarto szereg ugód przedsądowych wskazując sygnatury akt sądowych. Podkreślił jednocześnie, że spółka nie uchyla się od obowiązku zapłaty pracownikom należnych im świadczeń, jednakże zmuszona jest przesunąć termin ich realizacji. Zaznaczył także, że pomiędzy kontrolami przeprowadzonym w spółce minął krótki okres czasu. W związku z tym faktem oraz trudną sytuacją finansową pracodawcy miał on niezwykle ograniczone możliwości wykonania wszystkich zaleceń. Pomimo tego podjęto szereg czynności zmierzających do realizacji obowiązków. Po rozpoznaniu odwołania Okręgowy Inspektor Pracy w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz 2 k.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy utrzymał w mocy zawarte w nakazanie decyzje 1, 2, 3, 5, 6, 7,8 natomiast decyzję nr 4 uchylił w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Nadto wskazał, iż pismem z dnia 2 czerwca 2011 r. wezwał pełnomocnika odwołującej się spółki o wyjaśnienie, w sprawach których pracowników zostały zawarte ugody, wskazanie kwot należności objętych tymi ugodami, a nadto wezwał do przedłożenia uwierzytelnianych dowodów na potwierdzenie tych twierdzeń. Podniósł, że w odpowiedzi na wezwanie przedłożono informację w kwestii zawartych ugód wraz z dowodami na ich poparcie, tj. uwierzytelnione protokoły rozpraw wraz z treścią ugód oraz postanowienia o umorzeniu postępowania. Opisał następnie każdą z przedłożonych ugód poprzez wskazanie daty jej zawarcia, sygn. akt sądowych, imienia i nazwiska pracownika, tytuł i kwotę należności oraz termin jej zapłaty oraz datę umorzenia postępowania sądowego. Dalej wskazał, że zaskarżone decyzje zawarte w nakazie zostały wydane na podstawie art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy, który stanowi, że pracodawca jest obowiązany w szczególności terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie. Organ podkreślił, że podstawę wydania decyzji stanowił również regulamin wynagradzania dla pracowników zatrudnionych w A Sp z o.o. w P. Nadto art. 8 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczacych pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844 ze zm.), § 7 Pakietu gwarancji socjalno-pracowniczych z dnia 22 października 2009 r., art. 55 § 1¹ oraz 92 ¹ § 1 Kodeksu pracy. Podstawy te organ odniósł do poszczególnych należności pracowniczych wymienionych w tych decyzjach. Zaakcentował, że kwestionowany nakaz został wydany w związku z kontrolą przeprowadzoną u pracodawcy w wyniku uchylenia przez Okręgowego Inspektora Pracy nakazu inspektora pracy z dnia [...]r. nr [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Następnie opisał wyniki kontroli wypłaty przysługujących świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy pracownikom ujętych we wskazanym nakazie z dnia [...]r. Na tej podstawie stwierdził, że odwołująca się spółka nie wykazała faktu, iż w przedmiocie świadczeń pieniężnych wynikających ze stosunku pracy objętych treścią decyzji nr 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8 zawartych w zaskarżonym nakazie z dnia [...]r. zostały zawarte ugody przed sądem, jak również, że wskazane w przedmiotowym nakazie inspektora pracy decyzje dotyczące wypłacenia świadczeń wynikających ze stosunku pracy są (lub były) przedmiotem postępowania sądowego. Podkreślił, że jedynie w przypadku C.R., której inspektor pracy w decyzji nr 4 nakazu, nakazał wypłacić odprawę pieniężną przysługująca w związku z rozwiązaniem z dniem 31 grudnia 2010 r. stosunku pracy z przyczyn niedotyczacych pracowników w kwocie 4 752,00 zł, decyzja stała się bezprzedmiotowa. W dniu 8 marca 2011 r. doszło bowiem do zawarcia ugody przed Sądem Rejonowym w Z. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt [...], w której spółka zobowiązała się do zapłaty tej pracownicy ww. kwoty z ustawowymi odsetkami z dniem od dnia 1 kwietnia 2011 r. Powyższe skutkowało cofnięciem pozwu i umorzeniem postępowania przed sądem w tej sprawie. Z tych względów należało wymienioną decyzję uchylić i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Następnie organ stwierdził, że świadczenia pieniężne ujęte w pozostałych decyzjach zawartych w nakazie mają charakter bezsporny, tak co do wysokości, jak i prawa osób uprawnionych w zakresie ich nabycia. Świadczenia te są również wymagalne. Zostały zatem spełnione przesłanki do wydania przez inspektora pracy nakazu wypłaty tych świadczeń. Dalej podkreślono, że odwołujący się nie wykazał, że świadczenia ujęte w tych decyzjach są lub były przedmiotem postępowań sądowych. W odwołaniu nie kwestionowano zasadności, jak i wysokości należnych pracownikom świadczeń, a jedynie powoływano się na złą sytuacje finansową pracodawcy. W tym zakresie organ podkreślił, że w świetle przepisów prawa trudności finansowe pracodawcy nie mogą stanowić okoliczności usprawiedliwiających niespełnienie obowiązków ciążących na pracodawcy. To pracodawca ponosi ryzyko ekonomiczno-gospodarcze prowadzonej działalności i nie może tego ryzyka przerzucać na pracowników. Wystąpienie trwałych lub nawet przejściowych trudności finansowych mieści się w granicach tego ryzyka. Zaznaczono, że obowiązek terminowego i prawidłowego wypłacania wynagrodzenia należy, w myśl art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy do podstawowych obowiązków pracodawcy, co dotyczy także terminowej i prawidłowej wypłaty innego rodzaju świadczeń przysługujących pracownikowi. Zdaniem organu trudna sytuacja finansowa pracodawcy nie jest okolicznością wyłączającą obowiązek wydania nakazu, który z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy podlega natychmiastowemu wykonaniu. Wobec powyższego, w ocenie organu, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. nie zasługują na aprobatę. Odnosząc się do dalszych zarzutów odwołania organ stwierdził, że w myśl art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Z powyższego wynika, że ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy stanowi lex specialis, natomiast Kodeks postępowania administracyjnego stanowi lex generalis. W przedmiotowej sprawie art. 34 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w sposób jednoznaczny wymienia elementy składowe decyzji wydawanej przez inspektora pracy. W związku z tym przepis art. 107 k.p.a. jako przepis ogólny nie znajdzie zastosowania, ponieważ ustawodawca w przepisie szczególnym uregulował tę kwestię. Zgodnie z art. 34 ust. 2 cyt. ustawy decyzje inspektora pracy wydane na podstawie art. 11 pkt 1-7 oprócz treści, powinny zawierać określenie podstawy prawnej, termin usunięcia stwierdzonych uchybień oraz pouczenie o przysługujących podmiotowi kontrolowanemu środkach odwoławczych. Zaskarżone decyzje zawarte w nakazie wymogi te spełniają. Pełnomocnik Spółki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach od powyższej decyzji w zakresie, w jakim utrzymano w niej decyzje nr 1,2,3,5,6,7,8 nakazu z dnia [...]r. Zaskarżonej w tej części decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego oraz nierozpatrzeniu go w sposób wnikliwy Zaznaczył, że organ pominął okoliczności, iż przed Sądem Rejonowym IV Wydziałem Sądem Pacy w Z. prowadzone są sprawy z powództwa pracowników T.W. o nagrodę jubileuszową, G.N. o odszkodowanie z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, natomiast należność w postaci odprawy emerytalnej przysługującej R.H. została w całości zapłacona przez pracodawcę. Pominął także okoliczności przeprowadzania restrukturyzacji zakładu pracy, o czym pracodawca informował pracowników. Pełnomocnik spółki zarzucił także naruszenie prawa materialnego, a to art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy polegające na uznaniu, iż decyzja organu Państwowej Inspekcji Pracy nie musi zawierać uzasadnienia, podczas gdy błędnie organy utożsamiają pojęcie "treści", z rozstrzygnięciem, o jakim mowa w art. 107 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzje nr 1,2,3,5,6,7,8, zawarte w nakazie Inspektora Pracy z dnia [...]r. oraz decyzji je poprzedzających o wskazanych numerach zawartych w tym nakazie, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania W uzasadnieniu skargi opisano dotychczasowy przebieg postępowania oraz ponownie wskazano, że należność w postaci odprawy emerytalnej przysługującej R. H. w kwocie 9 480,00 zł została w całości zapłacona przez pracodawcę w dwóch ratach: pierwsza rata w styczniu 2011 r. druga w dniu 19 maja 2011 r. wskazał jednocześnie, że druga połowa należności była dochodzona przez tego pracownika przed sądem pracy, jednakże po dokonaniu zapłaty przez pracodawcę całej należności pozew został cofnięty a postępowanie sądowe umorzone. Nadto stwierdzono, że należność w postaci nagrody jubileuszowej przysługującej pracownikom T.W. była w chwili wydania zaskarżonej decyzji objęta postępowaniem przed Sądem Rejonowym w Z. IV Wydziałem Pracy pod sygn. akt [...]. W dniu 22 czerwca 2011 r. pracodawca zawarł z tym pracownikiem ugodę, na mocy której zobowiązał się do wypłaty kwoty 7 801,93 zł w dwóch ratach pierwsza w kwocie 4 000,00 zł do dnia 30 listopada 2011 r., druga w wysokości 3 801,93 zł do dnia 30 grudnia 2011 r. z ustawowymi odsetkami od 22 czerwca 2011 r. Tak samo należności w postaci odszkodowania oraz odprawy przysługujące G.N. jest przedmiotem toczących się przed ww. Sądem postępowań pod sygn. akt [...] oraz [...] na podstawie pozwów złożonych przez tego pracownika w dniu 11 lipca 2011 r. Wobec tego, zdaniem pełnomocnika, Okręgowy Inspektor Pracy wydając przedmiotową decyzję naruszył przepisy postępowania administracyjnego, co polegało na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego oraz nierozpatrzeniu go w sposób wnikliwy. W dalszej kolejności pełnomocnik powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, w tym dotyczącą złej sytuacji finansowej spółki, na dowód czego dołączył do skargi uwierzytelnione kopie dokumentów finansowych spółki, w tym bilans za rok 2010. Ponadto odnosząc się do elementów, jakie powinna zawierać decyzja Inspektora Pracy podkreślił, że organy błędnie utożsamiają pojęcie "treści" z rozstrzygnięciem, o jakim mowa w art. 107 § 1 k.p.a. Pojęcie "treści", o jakim mowa w art. 34 ust. 2 ustawy o Inspekcji Pracy obejmuje zarówno rozstrzygnięcie, jak i uzasadnienie decyzji. W ocenie pełnomocnika zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., mającym zastosowanie na podstawie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, uzasadnienie powinno zawierać pełną i wyczerpującą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz wyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia zarówno co do stanu faktycznego, jak i prawnego. Wskazał również, iż skoro w postępowaniu przed organami Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie mają zastosowanie przepisy k.p.a., to pod pojęciem "treści" mieści się również obok rozstrzygnięcia także uzasadnienie. Taki pogląd znalazł potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 22 lutego 2006r. (I OSK 873/05, Lex nr 194866). Dodatkowo pełnomocnik nie podzielił stanowiska organów, iż uzasadnienie nakazu stanowił protokół kontroli. Ten ostatni nie jest częścią składową decyzji (nakazu), a jedynie stanowi dowód w sprawie, na podstawie którego decyzje (nakaz) zostały wydane (por. wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 1996r. - SA/Gd 1167/95, Lex nr 27276). Zdaniem pełnomocnika wydanie nakazu w stosunku do pracodawcy bez podania jego motywów i bez ustosunkowania się do zarzutów i wyjaśnień podnoszonych podczas kontroli narusza zasady ogólne postępowania administracyjnego. Jednocześnie brak uzasadnienia rozstrzygnięcia przez organ I instancji faktycznie ogranicza stronom możliwość wskazania w odwołaniu zarzutów i polemiki z ustaleniami i oceną prawną dokonanymi przez ten organ. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi utrzymującej w mocy decyzje inspektora pracy nr 2,3,5,6,8, oraz oddalenie skargi w części dotyczącej decyzji nr 1. Organ podniósł, że strona skarżąca po raz pierwszy przywołała fakt złożenia pozwów przez pracowników T.W. oraz G.N. dopiero w skardze skierowanej do WSA w Gliwicach. Informacji o wniesieniu pozwów strona nie podała ani w trakcie kontroli przeprowadzonej przez inspektora pracy ani w odwołaniu od decyzji zawartych w nakazie z dnia [...]r. Powyższe dotyczy także podniesionej dopiero na etapie skargi okoliczności wypłaty należności z tytułu odprawy emerytalnej R.H. Protokół kontroli, podpisany przez pracodawcę bez zastrzeżeń, zawiera zapis, iż pracownikowi ww. świadczenia nie wypłacono. Również w odwołaniu od nakazu z dnia [...] r. strona nie powołała się na wypłacenie tej należności. Dlatego też nie można czynić organom zarzutu, iż nie uwzględniły okoliczności, które w dniu wydania decyzji nie były im znane. Uzyskanie przez organ wiedzy na temat okoliczności podnoszonych w skardze uzależnione było wyłącznie od pracodawcy, natomiast nie były one przez niego podnoszone w toku postępowania administracyjnego. Nie można tym samym twierdzić, że zaskarżona decyzja z tego powodu została wydana z naruszeniem prawa. Jednakże przedstawiając swoje stanowisko w kwestii oddalenia skargi uwzględniono podnoszone w skardze okoliczności. W pozostałym zakresie organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy, sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wyżej przytoczonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę wydania zaskarżonej w rozpoznawanej sprawie decyzji stanowił art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. poz. 404). Zgodnie z jego treścią w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi. Należy przy tym wskazać, że inspektor pracy wydając nakaz wypłaty wynagrodzenia bądź innych świadczeń nie rozstrzyga o roszczeniu pracownika. Natomiast istota nakazu płatniczego sprowadza się do skłonienia pracodawcy, aby ten wypełnił ciążący na nim obowiązek względem pracownika wówczas, gdy obowiązek ten jest wymagalny (wyrok NSA z 13 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1400/05 Lex 275465). Nakazy te wydawane są w razie stwierdzenia przez organy inspekcji pracy naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, stwierdzonych w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli stosownie do regulacji art. 33 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy. Jednocześnie w myśl art. 31 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy ustalenia kontroli, co do zasady, dokonywane są w formie protokołu. Protokół ten musi zostać podpisany przez inspektora pracy prowadzącego kontrolę oraz przez osobę lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany. Dodatkowo podmiotowi kontrolowanemu stosownie do treści art. 31 ust. 4 omawianej ustawy przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Zastrzeżenia można zgłosić na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu. Przy czym zgodnie z regulacją ust. 6 art. 31 ustawy w razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa wyżej, inspektor pracy prowadzący kontrolę zobowiązany jest je zbadać, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń – zmienić odpowiednią część protokołu. Powyższe prowadzi do wniosku, że podstawowym sposobem dokumentowania przebiegu kontroli dokonywanej u pracodawcy przez organy inspekcji pracy jest protokół oraz ustalenia w nim zawarte. To na tej podstawie, po przeprowadzeniu kontroli właściwy inspektor pracy podejmuje czynności, lub wydaje decyzje, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 – 4 omawianej ustawy. Jeżeli zatem pracodawca ma umotywowane zastrzeżenia zarówno do ustaleń poczynionych przez inspektora w toku kontroli, jak i do przebiegu samej kontroli, wówczas winien złożyć zastrzeżenia do protokołu. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że pracodawca zgodził się z ustaleniami dokonanymi przez inspektora, nie złożył bowiem zastrzeżeń do protokołu, co więcej nie kwestionował również ustaleń poczynionych w toku kontroli. Natomiast z protokołu kontroli sporządzonego w dniu 29 kwietnia 2011 r. wynika, że inspektor pracy dokonał dokładnych ustaleń, które należności pracowników oraz z jakich tytułów są wymagalne, wobec których zostały wszczęte postępowania sądowe, a nadto ustalił wysokość należnych świadczeń imiennie wskazanych pracowników z tytułu nagród jubileuszowych oraz innych należności związanych z rozwiązaniem stosunków pracy objętych skarżonym nakazem. Inspektor wydał w związku z tym nakaz wypłaty świadczeń, co do których nie było sporu oraz wymagalnych. W nakazie (poza jednym przypadkiem, skutkującym uchyleniem w tej części nakazu i umorzeniem postępowania przed organem I instancji) pominięto pracowników, którzy wnieśli powództwa przeciwko Spółce o wypłatę świadczeń wynikających ze stosunków pracy. Ustalenia poczynione przez inspektora w toku kontroli dokonane zostały na podstawie przedłożonych przez pracodawcę dokumentów. Wszystkie te okoliczności zostały przez organy inspekcji pracy wskazane w omawianym protokole. Nakaz wydany przez Inspektora Inspekcji Pracy dotyczył okresu do dnia kontroli, na podstawie której organ ten ustala, które ze świadczeń wynikających ze stosunków pracy są należne i nie zostały pracownikom wypłacone. Pracodawca ustaleń tych nie kwestionował. Zatem Inspektor Pracy w decyzjach nr 1,2,3,5,6,7,8 nakazu zasadnie przyjął, iż są one bezsporne i wymagalne. Również w toku postępowania odwoławczego materiał przedstawiony przez skarżącą na wezwanie organu odwoławczego nie dawał jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania tych decyzji. W tej sytuacji skarżąca nie może powoływać się na okoliczności, które nie były znane organom orzekającym. Tym samym nie może skutecznie twierdzić, że organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy, skoro opierały go na informacjach i dowodach przedstawionych przez stronę. Co więcej zarówno z treści protokołu, odwołania oraz pisma złożonego w toku postępowania odwoławczego z dnia 13 czerwca 2011 r. nie wynikało, że w kwestii należności dotyczących wskazanych w skardze pracowników nie zostały przez organ należycie zbadane. Odnosząc się do okoliczności przywołanych w skardze należy wskazać, iż fakt wypłaty pracownikowi ujętemu w nakazie należnego świadczenia emerytalnego nie powoduje konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji. Skoro należność ta dopiero w toku postępowania w całości została uregulowana, zatem zobowiązanie wynikające z nakazu w tym zakresie wygasło, a obowiązek pracodawcy nie będzie mógł być egzekwowany w postępowaniu egzekucyjnym. Również fakt zawarcia z pracownikiem ugody sądowej dotyczącej nagrody jubileuszowej, czy wytoczenia przez pracownika powództwa do sądu powszechnego o zapłatę odprawy oraz odszkodowania z tytułu rozwiązania stosunku pracy z powodu dopuszczenia się przez pracodawcę ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych nie ma wpływu na ocenę skarżonej decyzji. Organ bowiem dokonał właściwych ustaleń na podstawie dokumentacji przedstawionej przez pracodawcę. Pracodawca ustaleń tych nie kwestionował, w odwołaniu od nakazu ani w toku postępowania odwoławczego, nie wskazał na zaistnienie okoliczności, które przywołuje w skardze. Jednocześnie należy przyjąć, że skoro sam pracodawca w toku całego postępowania administracyjnego uznaje należności pracowników wynikające z kwestionowanego nakazu wskazując, że zostały one przez niego potwierdzone, to nie sposób zarzucić organom błędnego ustalenia, że świadczenia te są należne oraz wymagalne. Pracodawca powołuje się wyłącznie na konieczność odroczenia wykonania jego obowiązków wobec pracowników z uwagi na złą sytuację finansową. Natomiast nie kwestionuje ani podstawy należności pracowniczych ani ich wysokości. W tej sytuacji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut wydania decyzji z naruszeniem prawa. Wprawdzie okoliczności faktyczne zaistniałe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, tj. wypłata w całości odprawy emerytalnej oraz zawarcie ugody sądowej, nieznane organowi orzekającemu, gdyż skarżąca o nich nie poinformowała, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, o jakiej mowa w art. 145 ust. 1 pkt 5 k.p.a., to jednak podstawa ta jako nie związana z naruszeniem prawa nie mogła stanowić przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnym sąd uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W tym natomiast zakresie nie można uznać, że do takiego naruszenia prawa doszło (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt I GSK 302/09 publik.: Lex 550867). Wskazana podstawa wznowieniowa nie wynika z zawinionego działania organu, któremu zatem nie można przypisać owego naruszenia. Ponadto odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez organ odwoławczy okoliczności związanych z sytuacją finansową spółki, w tym przeprowadzania restrukturyzacji zakładu pracy, podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie przewidują odpowiedzialności pracodawcy za naruszenie obowiązków wynikających ze stosunków pracy na zasadzie winy. Powoływanie się więc przez pracodawcę na okoliczności niejako wyłączające winę pracodawcy w zaniechaniu wykonania jego obowiązków wobec pracowników nie może stanowić podstawy uznania, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Zatem podnoszone w skardze argumenty zawiązane ze złą sytuacją finansową spółki nie mogą stanowić podstawy uchylenia skarżonej decyzji. Podkreślenia przy tym wymaga, że należności pracownicze objęte są szczególną ochroną, co wynika miedzy innymi z przepisów prawa pracy (np. art. 282 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). Zważywszy na tę szczególną ochronę należności pracowniczych ustawodawca umożliwił organom inspekcji pracy wydanie nakazów odpowiedniej treści mających wymusić wykonanie obowiązków pracodawcy, a nadto w sposób bezwzględny przesądził o nadaniu takim nakazom rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy). Stwierdzić zatem należało, że organ odwoławczy nie naruszył prawa uznając, że podane przez skarżącą okoliczności związane z jej złą sytuacją finansową nie mają wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu braku uzasadnienia decyzji inspektora pracy w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy decyzje wydaje się w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli i udokumentowanych stosownym protokołem kontroli. Natomiast skarżąca nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń do ustaleń faktycznych zawartych w protokole kontroli, co do należnych pracownikom świadczeń. Co więcej ustaleń tych również w toku całego postępowania administracyjnego nie kwestionowała. Jednocześnie Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 753/11 publik. : Lex 1102240 , w którym Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie art. 34 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy przyjął, że treścią decyzji jest jej rozstrzygnięcie. Zatem decyzja nakazowa inspektora pracy nie musi zawierać uzasadnienia faktycznego i prawnego w znaczeniu art. 107 k.p.a., który wobec regulacji art. 34 ust. 2 cyt. ustawy w tym zakresie nie ma zastosowania. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie mogły odnieść skutku. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, nadto odniósł się do wszystkich twierdzeń i zarzutów zawartych w odwołaniu dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W takim stanie rzeczy Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło