IV SA/Gl 133/05

WyrokWSA w Gliwicach2006-04-28

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga-Gajewska, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich, opierając się na interpretacji wieku wnioskodawcy i instrukcji wojskowej, bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i oceny zebranego materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy prawa materialnego i postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Odmowa przyznania uprawnień kombatanckich oparta jedynie na interpretacji wieku i instrukcji wojskowej, bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i oceny dowodów, jest przedwczesna i gołosłowna. Ponadto, organ nieprawidłowo zastosował tryb z art. 154 k.p.a. i nie uwzględnił w pełni skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. R. o przyznanie uprawnień kombatanckich. Organ administracji kilkukrotnie umarzał postępowanie lub odmawiał przyznania uprawnień, powołując się na złożenie wniosku po terminie oraz wiek wnioskodawcy i interpretację instrukcji wojskowej. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu stanowiącego podstawę wcześniejszych decyzji z Konstytucją, organ uchylił poprzednie decyzje, ale ponownie odmówił przyznania uprawnień. Wnioskodawca złożył skargę do WSA w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje i postanowienia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie WSA Beata Kalaga-Gajewska, WSA (del.) Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] oraz postanowienia wyżej wskazanego organu: z dnia [...] r. Nr [...] i z dnia [...] r. Nr [...] a także decyzje tegoż organu : z dnia [...] r. Nr [...] i z dnia [...] r. Nr [...]. su. IV SA/Gl 133/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950, ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku M. R. o przyznanie uprawnień kombatanckich. Następnie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie rozpatrzenia wniosku złożonego po terminie określonym w art. 22 ust. 3 przywołanej ustawy. Pismem wniesionym w dniu [...] r. (datowanym [...] r.) M. R. wystąpił ponownie o przyznanie mu uprawnień kombatanckich, wskazując okoliczności żądanie to uzasadniające. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiesił postępowanie prowadzone z wniosku M. R. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. o umorzeniu postępowania administracyjnego ze względu na złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu. Zaznaczono również, że od tej decyzji strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prawnym dotyczącym zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 22 ust. 3 ustawy. Kierownik Urzędu przyjął, że rozstrzygnięcie tej kwestii stanowi zagadnienie wstępne dla przedmiotowego postępowania. W piśmie z dnia [...]r. M. R., powołując się na swój wniosek z dnia [...] r. i orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zwrócił się o wznowienie postępowania. W związku z powyższym Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 154 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 i art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) uchylił decyzję własną z dnia [...] r. oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania administracyjnego i jednocześnie odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że strona złożyła pismo w sprawie zakończonej decyzją własną Kierownika Urzędu z dnia [...] r. o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania administracyjnego ze względu na złożenie wniosku po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy. Ponieważ strona nie powołała się na ustawowe podstawy wznowienia postępowania ani też na podstawy stwierdzenia nieważności uprzedniej decyzji, pismo powyższe zostało, stosownie do dyrektyw art. 235 §1 k.p.a., zakwalifikowane przez organ jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 k.p.a. Na podstawie art. 154 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ uznał również, że w przedmiotowej sprawie zmienił się stan prawny, gdyż wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SK 4/02 ( Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 658) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., w oparciu o który wydano poprzednie decyzje, z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP. Dlatego też należało, zdaniem organu, uchylić wydane w sprawie decyzje. Dalej w motywach decyzji organ, odwołując się do posiadanej wiedzy historycznej ustalił, że opisywana przez stronę działalność nie była działalnością kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach, ze względu na zbyt młody wiek wnioskodawcy. Wskazał przy tym na instrukcję gen. Kazimierza Sosnkowskiego z 4 grudnia 1939 r., która stanowiła, że członkiem Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej może być każdy Polak poczynając od wieku 17 lat, przy czym granice wieku w późniejszym okresie obniżono do 17 lat. Skoro strona miała [...] lat, to zgodnie z zakreślonym w instrukcji kryterium wiekowym, nie mogła pełnić służby w tej formacji, lecz co najwyżej dorywczo wykonywać na jej rzecz czynności pomocnicze przy braku świadomości ich rzeczywistego znaczenia. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy M. R. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia zgodnie z jego wnioskiem podnosząc, że wiek i instrukcja gen. Kazimierza Sosnkowskiego nie może stanowić podstawy prawnej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Podkreślał swoja przynależność do najmłodszej grupy harcerzy [...]. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwołał się do instrukcji gen. Kazimierza Sosnkowskiego z 4 grudnia 1939 r., która stanowiła, że członkiem Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej może być każdy Polak o nieposzlakowanej czci, poczynając od wieku 17 lat, później obniżonego do 16 lat, który cele organizacji przyjmie za swoje, podda się bez zastrzeżeń jej regulaminowi oraz złoży przepisaną przysięgę. Wprawdzie w przepisie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy nie wprowadzono granicy wieku jako warunku przyznania uprawnień, jednakże konieczne jest wykazanie, że osoba ubiegająca się o uprawnienia pełniła służbę w organizacji a możliwość pełnienia służby wiązała się z osiągnięciem odpowiedniego wieku. Powołując się na pismo Zarządu Głównego Stowarzyszenia Szarych Szeregów z dnia [...] r. organ przyjął, że "Szare Szeregi" w ramach swego najmłodszego pionu "A" przyjmowały młodzież , która prezentowała wiek drużyn harcerskich a nie zuchowych tj. minimum 11 lat. Za członka uważano młodego człowieka, który złożył przyrzeczenie harcerskie, połączone z przysięga dotycząca konspiracji a jakiś pojedynczy i wyjątkowy przypadek musiał być szczególnie uzasadniony. Zatem z punktu widzenia tychże zasad, zainteresowany jako [...] letnie dziecko nie mógł składać przysięgi i być członkiem podziemnej organizacji wojskowej, i z tego też względu organ odmówił wiarygodności oświadczeniom świadków, wskazanych przez stronę. Organ nie wykluczył, że opisana przez wnioskodawcę forma współpracy z Armią Krajową, polegała na pomocy przy przekazywaniu informacji, co jednak nie może być uznane za pełnienie służby w jej szeregach. Pomaganie partyzantom było działaniem, które zasługuje na społeczny szacunek, ale nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kierownik Urzędu zaznaczył również, iż Zarząd Główny Stowarzyszenia Szarych Szeregów w piśmie z dnia [...] r. po konsultacji ze środowiskiem szaroszeregowym na Ś., wydał negatywną rekomendację dla strony. W konkluzji stwierdził, iż treść wskazanych przepisów oraz okoliczności faktyczne nie uzasadniają wydania decyzji zgodnej z żądaniem wniosku. Postanowieniem z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w oparciu o przepis art. 113 § 1 k.p.a. sprostował z urzędu oczywiste omyłki pisarskie w sentencji decyzji z dnia [...] r. dotyczące zarówno daty wydania jak i numeru decyzji poprzedzającej decyzję z dnia [...] r. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wydanym przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, M. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i uwzględnienia jego wniosku poprzez przyznanie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu ponownie przywołał okoliczności, nazwiska i zdarzenia wskazywane w toku postępowania jak również swoje stanowisko zaprezentowane w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację tożsamą z tą, która stanowiła podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przedmiotową skargę należało uwzględnić nie tylko ze względu na zarzuty w niej zawarte, ale również biorąc pod uwagę okoliczności, które należało rozważyć z urzędu. Na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, a więc innymi słowy, zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Stosownie do treści art. 134 § 1 cyt. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji, sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organ z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu skutkować winno uchyleniem zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 154 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 i art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.), którą uchylił decyzję własną z dnia [...] r. oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania administracyjnego i jednocześnie odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. W tym miejscu zauważyć należy, że wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 154 k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r., że zastosowanie tego trybu było zasadne ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Tymczasem uchylając lub zmieniając decyzję w myśl powołanego wyżej przepisu organ władny jest tylko badać, czy za zmianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony a takich rozważań co do przesłanek art. 154 k.p.a. nie sposób się dopatrzeć. Na tym etapie postępowania organ nie bada merytorycznej zasadności decyzji, a tym bardziej wpływu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Podkreślić należy, że tryb nadzwyczajny z art. 154 k.p.a. nie jest kolejną instancją, na co wskazują motywy decyzji ( vide: wyrok NSA z dnia 30 marca 1999 r. IIISA 10/98 Lex nr 45094, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2000 r. III SAB 91/99 Lex nr 48002). Stwierdzić również należy, iż w przedmiotowej sprawie naruszono także przepis art. 154 k.p.a., abstrahując od oceny spełnienia przesłanek wymaganych do jego zastosowania, poprzez nieprawidłowe, sprzeczne z prawem rozstrzygniecie, bowiem decyzją z dnia [...] r. organ uchylił decyzję własną z dnia [...] r. oraz decyzję ją poprzedzającą i orzekł o istocie sprawy, podczas gdy cytowany przepis daje możliwość uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji ( art. 154 § 2 k.p.a. ). Możliwość uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy zastrzeżona jest dla innego trybu nadzwyczajnego – w wyniku wznowienia postępowania ( art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ponownie rozpoznając sprawę i wydając zaskarżoną decyzję Kierownik Urzędu nie dostrzegł wymienionych mankamentów, koncentrując się na wskazaniu okoliczności uzasadniających odmowę przyznania uprawnień kombatanckich. Jednakże i w tym zakresie organ nie ustrzegł się naruszenia nie tylko przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia ale również prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie organ uznał bowiem, w oparciu jedynie o treść przywołanej instrukcji gen. K. Sosnkowskiego, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia okoliczności sprawy, w tym faktów podawanych przez skarżącego i świadków, że nie są spełnione wymogi art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach...i dowolnie przyjął, że nie jest wykluczona pomoc skarżącego przy przekazywaniu informacji partyzantom, co nie jest jednak tożsame z pełnieniem służby w rozumieniu cytowanego przepisu, a to z uwagi na wiek strony, choć dostrzegał, że w cytowanym przepisie nie wprowadzono granicy wieku. Powyższa konkluzja o pełnieniu przez skarżącego jedynie okazjonalnych czynności pomocniczych jest przedwczesna i gołosłowna, i nie znajduje oparcia w tych dowodach, jakie znajdują się w aktach sprawy, stanowiąc naruszenie art. 80 k.p.a.. Zauważyć należy, że nie tylko skarżący, ale i dwaj świadkowie ( dokumentujący swoją przynależność do AK) wskazują i opisują konkretne fakty, zdarzenia, nazwiska i pseudonimy, co nie zostało jednak poddane jakiejkolwiek analizie. Natomiast organ powołując się na treść pisma Zarządu Głównego Stowarzyszenia Szarych Szeregów z dnia [...] r. uznał, że zawiera ono negatywną rekomendację dla strony. Tymczasem treść pisma nie jest jednoznaczna, szczególnie w kontekście dołączonego doń załącznika – kopii pisma z dnia [...] r. skierowanego do M. R., z którego wynika sugestia wstąpienia do stowarzyszenia przed udzieleniem rekomendacji, co narusza art. 22 ust.1 ustawy o kombatantach... stanowiący, że rekomendacji udziela się niezależnie do przystąpienia strony do stowarzyszenia. Jak zaznaczył to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2000 r. sygn. akt V SA 1786/99 Lex nr 49296, "(...) rekomendacja jest jednym z dowodów na okoliczność działalności kombatanckiej, podlegającym ocenie przez organ orzekający z uwzględnieniem materiału dowodowego ( art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. ) i brak rekomendacji nie wyklucza automatycznie przyznania uprawnień, tak jak przedstawienie rekomendacji nie przesądza samo przez się o przyznaniu uprawnień" (co do formy rekomendacji – wyrok NSA z dnia 11 lipca 1996r. II SA/Łd 923/96 ONSA 1997/3/122). Z naruszeniem więc art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ nie podjął działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia i nie rozpatrzył zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podawane przez skarżącego i świadków fakty winny być przedmiotem wszechstronnego postępowania wyjaśniającego i dokładnej oceny, co winno znaleźć odzwierciedlenie w pełnym uzasadnieniu faktycznym i prawnym w myśl art. 107 § 3 k.p.a. Zważywszy więc na wskazane uchybienia, należało wyeliminować z obrotu prawnego zarówno decyzję zaskarżoną jak i ją poprzedzającą. W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, tak więc zobligowany jest do kontrolowania prawidłowości całego toku postępowania. Wobec treści cytowanego wyżej przepisu, oceny wymagają również postanowienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dotyczące zawieszenia przedmiotowego postępowania i jego podjęcia. Postanowienie z dnia 3 marca 2003 r. o zawieszeniu postępowania wydane zostało w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że organ uznał, iż fakt zwrócenia się przez Naczelny Sąd Administracyjny w innej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z Konstytucją RP stanowi zagadnienie wstępne, od którego rozpatrzenia przez Trybunał zależy wynik sprawy. Pogląd ten nie może być jednak zaaprobowany. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy niewątpliwie "uzależnione" było od orzeczenia wydanego przez Trybunał Konstytucyjny. Nie oznacza to jednak, że stanowiło to tzw. zagadnie prejudycjalne dla niniejszej sprawy. Wpływ orzeczenia Trybunału ma tu charakter pośredni, doszło bowiem do sytuacji, w której utracił moc prawną przepis stanowiący podstawę wydanej w sprawie decyzji. W tej sytuacji strona mogłaby żądać wznowienia postępowania w trybie art. 145a § 1 k.p.a. Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało zatem wydane z naruszeniem przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkować winno jego uchyleniem. W konsekwencji wyeliminowania wymagało więc również postanowienie z dnia 16 lipca 2003 r. o podjęciu zawieszonego postępowania, bowiem jego byt prawny zależny był od ostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania. Choć postępowanie dotyczące zawieszenia i podjęcia postępowania jest w swojej istocie postępowaniem wpadkowym to jednak konieczność zapewnienia prawidłowego, niewadliwego całego toku postępowania skłania do wycofania z obrotu prawnego tychże postanowień. Wobec uchylenia decyzji zaskarżonej i ją poprzedzającej, koniecznym stała się ocena zgodności z prawem decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania i utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] r. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 375/00, zgodnie z którym konsekwencją orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją jest powstanie podstawy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją (art. 145a § 1 k.p.a.). W dalszych rozważaniach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwencją zaistnienia podstawy wznowienia postępowania jest możliwość uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Przepis ten stanowił bowiem, iż decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie jest przy tym istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. Powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zachowuje również aktualność na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a to ze względu na treść cytowanego wyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a., który to przepis uzasadnia w takim przypadku uchylenie zarówno decyzji z dnia [...] r. jak i decyzji z dnia [...] r. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien wyjaśnić wszelkie okoliczności sprawy istotne dla rozstrzygnięcia o żądaniu strony, stosownie do zaprezentowanych wyżej zaleceń i wskazówek oraz umotywować rozstrzygniecie stosownie do wymogów przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Z przytoczonych względów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji. Sad nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania w myśl art. 210 § 1 p.p.s.a. wobec braku wniosku w tym przedmiocie zważywszy, że strona była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło