IV SA/Gl 1461/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d i e, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1071 ze zm.) Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w B. działając z upoważnienia Starosty B. odmówił uznania J. K. za osobę bezrobotną. W uzasadnieniu organ administracyjny powołał się na okoliczność, że skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, co stanowi przesłankę wyłączającą możliwość nabycia statusu bezrobotnego. W odwołaniu do Wojewody [...] J. K. oświadczył, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem zapadłym w I instancji. Skarżący przyznał, że on i jego małżonka są właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Podniósł jednak, że nie uzyskują z tego tytułu żadnego dochodu gdyż rzeczone grunty są wydzierżawione osobie trzeciej, która uiszcza czynsz w naturze. Decyzją nr [...] z dnia [...] r., Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w I instancji. Organ odwoławczy powołał się na art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r., o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wskazując, że bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, jeżeli między innymi nie jest właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Mając na uwadze powyższe Wojewoda [...] podniósł, że skarżącemu słusznie odmówiono przyznania statusu bezrobotnego. Z dołączonej do akt sprawy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. wynika bowiem, iż wyżej wymieniony oraz jego małżonka są właścicielami użytków rolnych i mają z tego tytułu naliczone zobowiązania pieniężne na rok 2006 od powierzchni fizycznej [...] ha, co stanowi [...] ha przeliczeniowego. Z kolei fakt wydzierżawienia omawianych gruntów pozostaje zdaniem organu odwoławczego bez znaczenia. W przypadku posiadania prawa własności jedynym kryterium warunkującym uznanie za osobę bezrobotną jest bowiem powierzchnia danych użytków rolnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. K. wyraził niezadowolenie z decyzji Wojewody [...] raz jeszcze podkreślając, że z posiadanych gruntów rolnych nie uzyskuje dochodu gdyż są one wydzierżawione a wynagrodzenie z tego tytułu otrzymuje w naturze. W tym miejscu dodał, że oddanie przedmiotowej nieruchomości w dzierżawę stanowiło warunek nabycia przez jego małżonkę prawa do emerytury wypłacanej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Skarżący powołał się także na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej wywodząc, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest nieadekwatne do istniejącego w sprawie stanu faktycznego. Równocześnie podniósł, iż nie kwestionuje odmowy uznania go za osobę bezrobotną lecz fakt nieprzyznania mu zasiłku dla bezrobotnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumentację podniesioną w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia raz jeszcze podkreślając, że okoliczność, iż J. i J. K. są właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni wynoszącej [...] ha przeliczeniowego (a więc przekraczającej 2 ha przeliczeniowe) uniemożliwia przyznanie skarżącemu statusu osoby bezrobotnej. Nadto, odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że brak legitymowania się statusem bezrobotnego wyklucza skuteczne ubieganie się o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. W myśl art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 134 §1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wzruszeniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa. Problematyka związana ze statusem osoby bezrobotnej uregulowana została w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o promocji... Zgodnie zatem z definicją sformułowaną w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, pod pojęciem bezrobotnego należy rozumieć osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j wskazanej regulacji, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W tym miejscu trzeba jednak podkreślić, że do uznania za osobę bezrobotną konieczne jest także zachowanie dodatkowych przesłanek, które wymienione zostały w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a – k cytowanej regulacji. Jeden z rzeczonych wymogów stanowi, iż osoba taka nie może być właścicielem lub posiadaczem (samoistnym bądź zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, ani nie może podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.). Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jego podjęcia. Jest bowiem poza sporem, że J. K. był właścicielem gospodarstwa rolnego obejmującego użytki rolne o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. W tym kontekście zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku. Brzmienie cytowanego art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji... nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że już sam fakt posiadania prawa własności do nieruchomości o powierzchni wymienionej w jego treści stanowi przesłankę wykluczającą nabycie statusu bezrobotnego. Nie ma przy tym znaczenia fakt, czy nieruchomość ta jest uprawiana, czy przynosi dochód jak również to, czy - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – jest wydzierżawiona innej osobie (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 sierpnia 1997; sygn. akt SA/Bk 439/97, publ.: Prawo pracy 1998/3/39 oraz z dnia 9 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 97/98, publ.: LEX nr 41844). Przy sformułowaniu własności nieruchomości rolnej ustawodawca nie nawiązuje tu do czerpania z omawianego tytułu pożytków. Istota uprawnień bezrobotnego nie wynika bowiem z braku źródeł dochodów lecz jest związana ze stosowną aktywnością osoby pozostającej bez dochodów w przezwyciężaniu sytuacji, w jakiej się znalazła (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1998r., sygn. akt: II SA 565/98, publ.: LEX nr 41865). Na prawidłowość zaskarżonej decyzji nie ma również wpływu okoliczność, iż sporny grunt rolny stanowi przedmiot małżeńskiej wspólnoty majątkowej J. K. oraz jego żony. Trzeba bowiem wyjaśnić, że zgodnie z art. 341 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), każdy z małżonków jest uprawniony do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego oraz do korzystania z nich w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez drugiego małżonka. Także w dołączonej do akt sprawy umowie darowizny nie zawarto postanowień, które kształtowałyby rzeczone zagadnienie w sposób odmienny. W konsekwencji nie budzi wątpliwości, że skarżący jest uprawniony do władania cała sporną nieruchomością i nie jest w tym zakresie ograniczony tylko do swojej części. Na marginesie, ustosunkowując się do argumentacji podniesionej w skardze godzi się wyjaśnić, że jak słusznie zauważył organ II instancji, legitymowanie się statusem osoby bezrobotnej stanowi warunek sine qua non nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Oznacza to, że odmowa uznania skarżącego za osobę bezrobotną uniemożliwia uzyskanie przezeń prawa do omawianego świadczenia. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.