IV SA/Gl 148/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-07-22
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej, która samodzielnie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, przysługuje zwiększenie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu o 15 m2 na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który przewiduje powiększenie normatywnej powierzchni lokalu o 15 m2, ma zastosowanie tylko w dwóch przypadkach: gdy w lokalu zamieszkuje osoba poruszająca się na wózku, lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W przypadku osoby niepełnosprawnej, która samodzielnie zamieszkuje w lokalu i nie porusza się na wózku, nie można mówić o konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, a tym samym nie może ona skorzystać z tego powiększenia. W konsekwencji, skarżąca nie spełniła kryteriów powierzchniowych do przyznania dodatku mieszkaniowego.Stan faktyczny
Skarżąca A.K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując na przekroczenie normatywnej powierzchni lokalu (47,09 m2 dla jednoosobowego gospodarstwa domowego, gdzie norma wynosi 35 m2) oraz przekroczenie dopuszczalnego udziału powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu (77% zamiast 60%). Skarżąca podniosła, że jest osobą starszą, samotną i chorą, a wcześniej otrzymywała dodatek mimo podobnej powierzchni mieszkania. W skardze do WSA wniosła o uchylenie decyzji, wskazując na wcześniejsze przyznawanie dodatku i swoje problemy zdrowotne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę
Decyzją Kierownika Działu Dodatków Mieszkaniowych w G. z dnia [...] nr[...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta G., na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 ust. 5, art. 7 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), odmówiono A. K. przyznania dodatku mieszkaniowego. Wskazano, iż strona nie spełniła kryteriów określonych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, gdyż powierzchnia użytkowa jej mieszkania wynosi 47,09 m2 i przekracza powierzchnię normatywną, która dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosi 35 m2. Natomiast dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W rozpatrywanej sprawie udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekroczył 60% i stanowi 77%, wynosi bowiem 36,28 m2. Zatem A. K. dodatek mieszkaniowy nie mógł być przyznany.
A. K. nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem złożyła odwołanie, w którym wyraziła swoje niezadowolenie z niekorzystnej dla niej decyzji i wniosła o ponowne rozpoznanie jej sprawy. Podniosła, że jest osobą starszą, samotną i chorą, dlatego jej zdaniem, niewielkie przekroczenie metrażu nie stanowi przeszkody do przyznania dodatku mieszkaniowego, który już wcześniej otrzymywała. Nadto, jej stan zdrowia i posiadany przez nią dochód nie pozwala na zmianę mieszkania na mniejsze.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr[...] , na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że kwestionowana decyzja jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami regulującymi tryb i zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych. Natomiast okoliczności podniesione w odwołaniu dotyczące sytuacji odwołującej nie mogą stanowić podstawy do jej zmiany lub uchylenia. Zdaniem organu, ustawodawca nie przewidział żadnych odstępstw od ustalonych warunków przyznania dodatku mieszkaniowego i w konsekwencji każde przekroczenie normatywnej powierzchni powiększonej o wskazany procent, skutkuje niemożnością przyznania tego dodatku. Dodatkowo wyjaśnił, iż przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że zwiększenie powierzchni normatywnej o 15m2 dotyczy przypadków, w których w gospodarstwie domowym wnioskującego zamieszkuje osoba niepełnosprawna, która ze względu na niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Nadto, przesłanka ta może zaistnieć tylko i wyłącznie w przypadku osób niepełnosprawnych, które nie zamieszkują samodzielnie. Poinformował jednocześnie, że w sprawie metrażu zajmowanego przez odwołującą mieszkania należy zwrócić się do administracji budynku o ponowne dokonanie jego obmiaru.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Wskazała, że do 2005 r. otrzymywała dodatek mieszkaniowy mimo, że powierzchnia jej mieszkania wynosiła wówczas 48, 70 m2. Według wyliczeń skarżącej powierzchnia jej mieszkania nie przekracza 45 m2 i nie jest do końca wykorzystana, bowiem znaczna część jej kuchni ma ścięty spadzisty dach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do jej zmiany lub uchylenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., wynika natomiast, iż sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, w zależności od rodzaju naruszenia - stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
Sąd nie może jednak oceniać takich okoliczności, jak pokrzywdzenie skarżącej wydanym w sprawie rozstrzygnięciem, bowiem jest związany normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Jednocześnie, w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając, w oparciu o powołane przepisy, kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że zaistniały w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, w szczególności powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego samodzielnie przez skarżącą przy ul. [...] w G., która wynosi 47,09 m², co wynika z jej oświadczenia złożonego w trakcie postępowania administracyjnego oraz wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Tym samym przekracza normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego dla jednej osoby tj. 35 m2, wskazaną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.).
Ustawodawca dopuszcza możliwość przekroczenia tej powierzchni, nie więcej jednak niż o 30% (por. art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Oznacza to, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje osobie prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, jeśli powierzchnia zajmowanego lokalu przekracza 45,5 m². Natomiast dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60 %.
Odnosząc przywołany warunek do sytuacji skarżącej trzeba mieć na uwadze, że łączna powierzchnia zajmowanych przez nią pokoi i kuchni wynosi 36,28 m², tym samym przekracza 60% udziału w powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, który faktycznie wynosi 77 %. Zaznaczyć przyjdzie, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności poruszającą się samodzielnie.
W tym stanie sprawy skarżąca nie spełnia warunków określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Kwestią sporną jest natomiast odpowiedź na pytanie, czy skarżąca z uwagi na niepełnosprawność może mieć zwiększoną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu o 15 m², a więc czy spełnia kryteria określone w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że powiększenie normatywnej powierzchni lokalu mieszkalnego następuje pod dwoma warunkami, gdy w lokalu zamieszkuje osoba poruszająca się na wózku lub też wówczas, gdy z uwagi na niepełnosprawność osoba wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Taka treść wskazanego przepisu pozwala uznać, że w przypadku osoby poruszającej się na wózku nie jest istotne, czy ma ona zamieszkiwać w odrębnym pokoju, lecz sam fakt poruszania się na takim wózku. Oznacza to, że z powiększenia powierzchni normatywnej lokalu będzie mogła skorzystać osoba poruszająca się na wózku, która samodzielnie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym.
W drugim przypadku redakcja omawianego przepisu nakazuje przyjąć, że "osoba wymagająca ze względu na niepełnosprawność zamieszkiwania w odrębnym pokoju", to taka osoba, której stan zdrowia (skutkujący niepełnosprawnością) wymaga dysponowania pokojem dla własnych potrzeb. Przesłanka ta wystąpi jedynie wówczas, gdy osoba niepełnosprawna będzie zamieszkiwała w danym lokalu mieszkalnym wraz z inną osobą, czy też rodziną. Nie może ona zaistnieć w przypadku osoby niepełnosprawnej, która zamieszkuje samodzielnie.
Zaakcentować przyjdzie, iż oddzielny pokój to pomieszczanie tworzące samodzielną całość, wyodrębnione w lokalu mieszkalnym dla zapewnienia właściwych warunków bytowych osoby niepełnosprawnej. Zatem skoro cały lokal mieszkalny pozostaje do wyłącznej dyspozycji osoby niepełnosprawnej, to w żadnej mierze nie jest celowe wyodrębnianie oddzielnego pomieszczenia, bowiem osoba ta ma do swojej wyłącznej dyspozycji wszystkie pomieszczenia znajdujące się w tym lokalu. Nie ulega wątpliwości, że inna jest sytuacja, gdy osoba niepełnosprawna nie mieszka sama, ale z rodziną.
Przeprowadzona powyżej wykładnia art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ma podstawowe znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, ponieważ skarżąca dysponuje dokumentami potwierdzającymi jej niepełnosprawność wymaganymi na dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i samodzielnie zamieszkuje w zajmowanym lokalu mieszkalnym, co wynika z treści złożonych przez nią oświadczeń znajdujących się w aktach administracyjnych. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skoro skarżąca - osoba, która nie porusza się na wózku - zamieszkuje samodzielnie w lokalu, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, to nie może być objęta dyspozycją art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Teza ta stanowi odpowiedź na pytanie będące kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie.
Skład orzekający, mając na uwadze treść art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06 (Lex nr 290657) o konieczności zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wraz z osobą niepełnosprawną minimum jeszcze jednej osoby w przypadku doliczenia do powierzchni normatywnej dodatkowych 15 m2 powierzchni użytkowej, o czym świadczy użyte w powołanym przepisie pojęcie "zamieszkiwania w oddzielnym pokoju".
W tym stanie faktycznym sprawy skarżąca nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Na marginesie przyjdzie zauważyć, że wcześniejsze decyzje, na podstawie których przyznawano skarżącej dodatek mieszkaniowy, nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone jest bowiem pod kątem oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Wskazać również należy, że treść poprzednio wydanych na rzecz skarżącej decyzji nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Podsumowując, konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju nie istnieje, jeżeli osoba niepełnosprawna sama korzysta z lokalu mieszkalnego, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 tej ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W świetle poczynionych ustaleń faktycznych i przedstawionego stanu prawnego sprawy uznać trzeba, że lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącą nie spełnia kryterium powierzchniowego określonego w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, dlatego rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy, w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, było prawidłowe.
Stanowisko organów administracji zostało, zdaniem Sądu, wyczerpująco i starannie umotywowane w uzasadnieniach wydanych decyzji oraz wskazuje na podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Dlatego w rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik podjętych w tej sprawie rozstrzygnięć (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z obowiązującym prawem, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło