IV SA/Gl 162/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-08-31

Skład orzekający: Bożena Miliczek-Ciszewska, Beata Kalaga-Gajewska, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednich prawomocnych wyrokach sądu administracyjnego, nawet jeśli w kolejnym postępowaniu skupia się na innej przesłance niż ta, która była przedmiotem poprzednich rozstrzygnięć?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując sprawę po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, jest bezwzględnie związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w poprzednich prawomocnych wyrokach sądu (art. 153 p.p.s.a.). Niewłaściwe wykonanie tych wskazań, polegające na pominięciu istotnych okresów zasiłkowych lub nieuwzględnieniu wcześniejszych ustaleń, stanowi naruszenie prawa, które obliguje sąd do uchylenia kolejnej decyzji organu.
Stan faktyczny
M.W. złożył wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką B.W. Organy administracji dwukrotnie odmówiły przyznania zasiłku, powołując się na brak obowiązku alimentacyjnego M.W. wobec B.W., ponieważ nie jest on jej biologicznym synem. Sąd administracyjny dwukrotnie uchylał decyzje organów, wskazując na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy i uwzględnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia oraz prawidłowego ustalenia okresu zasiłkowego. W kolejnym postępowaniu organy ponownie odmówiły przyznania zasiłku, skupiając się na braku obowiązku alimentacyjnego i pomijając wcześniejsze ustalenia sądu dotyczące okresu zasiłkowego. M.W. złożył skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...]. Wnioskiem z dnia 10 grudnia 2013 r. M.W. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką B.W., legitymującą się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 20.08.2013 r. o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starszy Inspektor Koordynator Sekcji ds. Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.") w związku z art. 16a ust. 1, 2 i 4, art. 24 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1518) oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2015 r. poz. 2284), odmówił przyznania M.W. specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 01 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. Rozstrzygnięcie oparto na ustaleniu, że M.W. nie spełnia podstawowego warunku, wynikającego z art.16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnej B.W., gdyż nie jest w stosunku do niej osobą spokrewnioną. Od powyższej decyzji M.W. wniósł odwołanie podkreślając, że od drugiego roku życia jego zastępcza matka – B.W. jest dla niego osobą najbliższą i istnieją między nimi nierozerwalne związki uczuciowe oraz powiązania rodzinne nie tylko związane z funkcjonowaniem rodziny zastępczej, ale również stosunek bliskości i ochrony więzi współtworzących rodzinę domowników. Zdaniem M.W., zastępcza matka opiekowała się nim ponosząc zwiększone koszty jego utrzymania, bo od najmłodszych lat chorował na zapalenie wątroby typu [...], dlatego też jego obowiązkiem jest sprawowanie nad nią obecnie opieki. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych uznał, że spełnienie obowiązku alimentacyjnego nie jest wyłączną przesłanką do przyznania świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim o sygn. akt II SA/Go 7865/12 z dnia 14 listopada 2012 r.), ale ważne jest kto w rodzinie może taką opiekę sprawować i faktycznie ją wykonuje. Natomiast przepis art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób nieuzasadniony różnicuje sytuację osób zobowiązanych do alimentacji i innych opiekujących się niepełnosprawnymi członkami rodziny. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...], na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...]r. Rozpatrując sprawę zauważyło, że stosownie do uregulowań prawnych zawartych w art. 16a ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: - nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub - rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej  - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną- możliwością samodzielnej egzystencji lub konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Za dochód rodziny osoby wymagającej opieki, o którym mowa w ust. 2, uważa się dochód następujących członków rodziny: w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia: a) osoby wymagającej opieki, b) małżonka osoby wymagającej opieki. c) osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko, d) pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci w wieku w wieku do ukończenia 25 roku życia, z tym ze do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieka opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko Należy zaakcentować, że przestrzeganie wyżej wymienionych kryteriów jest obligatoryjne, a niespełnienie chociażby jednego z nich nie pozwala organowi na przyznanie wnioskowanego świadczenia opiekuńczego. Jednocześnie stosownie do treści art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej. Na podstawie materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy ustalono, że M.W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z niepełnosprawną B.W., która na podstawie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 20.08.2013 r., nr akt [...], zaliczona została do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W roku 2014 r. miesięczny dochód na osobę w ich gospodarstwie stanowił 423,98 zł. Tymczasem w toku prowadzonego postępowania wyszły na jaw nowe okoliczności, a mianowicie to, że M.W. nie jest biologicznym synem B.W. (odpis zupełny aktu urodzenia M.O. nr [...] z dnia [...]r., wydany przez Urząd Cywilny w Ł. oraz decyzja Urzędu Miasta C. o zmianie nazwiska z dnia [...]r., a także postanowienie Sądu Rejonowego w C. [...] z dnia 26.04.1994 r. o ustanowieniu rodziny zastępczej dla małoletniego M.O.) M.W. będąc w rodzinie zastępczej pozostawał pod opieką B.W., przyjął jej nazwisko i obecnie sprawuje nad nią opiekę, to jednak nie jest osobą spokrewnioną z B.W., a co za tym idzie, nie jest wobec niej zobowiązany do alimentacji. Zdaniem organu odwoławczego, istnienie obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego jest przesłanką konieczną, warunkującą przyznanie tego świadczenia, zatem niespełnienie tej przesłanki wyklucza możliwość jego przyznania. Zarówno obowiązek alimentacyjny i odpowiadające mu prawo do świadczeń alimentacyjnych mają nadto charakter ściśle osobisty (por. uzasadnienie do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 1975 r., sygn. lll CZP 76/75, publ. OSNCP 1976, poz. 207). W przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba zobowiązana do alimentacji otrzymuje w takiej sytuacji pomoc polegającą na przyznaniu jej świadczenia opiekuńczego, które stanowi swego rodzaju surogat wynagrodzenia za pracę. Jest to bowiem określona przepisami kwota pieniężna, z którą wiąże się również obowiązek opłacania przez Państwo składek emerytalno - rentowych. Pomoc świadczona w taki sposób przez Państwo jest przeznaczona dla konkretnych osób, które obciąża obowiązek alimentacyjny, przy czym obowiązek ten powstaje z mocy prawa. Świadczenie opiekuńcze nie jest zatem skierowane do kogokolwiek z rodziny, krewnych czy osób zaprzyjaźnionych z osobą potrzebującą opieki, w zależności od tego, kto tej opieki się podejmie. W świetle powyższych ustaleń faktycznych oraz obowiązującego stanu prawnego, zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać, iż na M.W. ciąży obowiązek alimentacyjny wobec B.W., a co za tym idzie, nie posiada prawa do ubiegania się o świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.W. ponownie wskazał, że B.W. traktuje jak własną matkę i aby zapewnić jej właściwą opiekę zrezygnował z pracy zawodowej. Zaznaczył, że nie widzi podstaw do jej innego traktowania, bowiem jako dziecko przyjęte przez nią na wychowanie wiele jej zawdzięcza, a tym samym mimo braku wobec niej obowiązku alimentacyjnego wykonuje nad nią opiekę i z tego tytułu posiada prawo do ubiegania się o wnioskowane świadczenie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do jej uchylenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie Sąd orzeka już po raz trzeci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 stycznia 2015 r. o sygn. akt IV SA/GI 428/14 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję z dnia [...]r., nr [...] Zastępcy Kierownika Sekcji ds. Świadczeń I Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta C., mocą której odmówiono przyznania M.W. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością opieki nad matką – B.W., legitymującą się od dnia 20 sierpnia 2013 r. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ administracji nie wykazał, iż M.W. zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania nad nią stałej opieki, bowiem jeszcze w miesiącu kwietniu 2013 r. wykonywał pracę zarobkową, a od czerwca 2013 r. został zarejestrowany był w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Sąd formułując ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zauważył, że ustalenia organu odwoławczego w zakresie wystąpienia w sprawie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia dokonane zostały tylko na podstawie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS w C. z dnia [...]r. oraz informacji o rezygnacji przez M.W. z pracy przed wydaniem tego orzeczenia w kwietniu 2013 r., natomiast nie odniesiono się do orzeczenia ZUS wydanego w lipcu 2012 r., potwierdzającego konieczność sprawowania opieki nad matką. Ponadto, zdaniem Sądu, przesłanka rezygnacji z zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie została obwarowana limitem czasu, w jakim miałaby się spełnić licząc od momentu uzyskania przez osobę wymagającą opieki orzeczenia o niepełnosprawności. Aspekt czasowy w tym wypadku sprowadza się do stwierdzenia, że rezygnacja z zatrudnienia miała miejsce w okresie, gdy po stronie osoby wymagającej opieki istniał stan niepełnosprawności, o którym mowa w przepisie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co w praktyce w zasadzie odnosi się do dowolnego momentu w okresie od daty powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności do dnia złożenia wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]r., nr [...], uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r., nr [...] i przyznało M.W. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością opieki nad matką – B.W. na okres od 1 grudnia 2013 r. do 31 października 2014 r., w wysokości 520,00 zł. miesięcznie, kierując się wskazaniami wyrażonymi w powyższym wyroku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uznało za spełnioną przesłankę rezygnacji zatrudnienia przez M.W., w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W wyniku wniesienia skargi na powyższą decyzję, w której M.W. kwestionował jedynie okres czasu na jaki zostało mu przyznane świadczenie, w kolejnym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z dnia 5 lutego 2016 r. o sygn. akt IV SA/GI 668/15 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r., nr [...]. W rozważaniach zawartych w uzasadnieniu tego wyroku Sąd zaznaczył, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 16a ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), w wersji obowiązującej w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji, tj. do 1 stycznia 2015 r. Stosownie do tego przepisu specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1439) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zasiłek ten, co wynika z analizy art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ma charakter okresowy, a więc przyznawany jest na okres zasiłkowy wskazany w art. 3 pkt 10 tej ustawy, tj. od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczenia. Prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, w myśl art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zaskarżona wówczas decyzja została wydana zgodnie z powyższymi zasadami, na okres zasiłkowy od 1 grudnia 2013 r. do 31 października 2014 r., skrócony ze względu na złożenie wniosku przez skarżącego w dniu 10 grudnia 2013r. (k. 13 akt sprawy administracyjnej). W ocenie Sądu rozpatrującego wówczas sprawę, mimo formalnej poprawności tej decyzji narusza ona prawo w stopniu istotnym ze względu na pozbawienie, w istocie rzeczy, możliwości dochodzenia publicznego prawa podmiotowego do specjalnego zasiłku opiekuńczego na kolejne okresy zasiłkowe, tj. od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. W konsekwencji uprawomocnienia się wyroku tut. Sądu z dnia 5 lutego 2016 r. o sygn. akt IV SA/GI 668/15, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. mocą decyzji własnej z dnia [...]r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Orzekając kolejny raz w sprawie złożonego przez M.W. wniosku z dnia 10 grudnia 2013 r. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką B.W., Starszy Inspektor Koordynator Sekcji ds. Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. decyzją z dnia [...]r., nr [...], odmówił przyznania mu tego zasiłku na okres wyłącznie od dnia 01 listopada 2014 r. do dnia 31 października 2015 r., pomijając fakt złożenia wniosku już w dniu 10 grudnia 2013 r. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...]r., nr [...]. Przyjdzie też zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie wyjaśniono, dlaczego nie został M.W. przyznany bądź nie odmówiono mu przyznania wnioskowanego specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 1 grudnia 2013 r. do 31 października 2014 r. W tym miejscu zaznaczyć przyjdzie, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania mu się w pełnym zakresie, natomiast uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym, gdy strona akt ten zaskarży do sądu administracyjnego. Tymczasem związanie zaś sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. W razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen. Związanie oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku wydanym w danej sprawie stanowi ograniczenie zasady niezawisłości sędziowskiej, wyrażonej w art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, z tego względu wyjątki od tej zasady powinny być rozumiane ściśle. Zarówno orzecznictwo, jak i piśmiennictwo definiują ocenę prawną jako ustalenie znaczenia przepisów prawa i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy. W świetle okoliczności faktycznych sprawy kluczowa stała się kwestia pominięcia przy rozstrzyganiu przez oba organy orzekające okresu od dnia 10 grudnia 2013 r., bowiem nie odpadło związanie wynikające z poprzednich dwóch wyroków tut. Sądu. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że postępowanie administracyjne wszczął wniosek M.W. z dnia 10 grudnia 2013 r., w którym zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką B.W. W wyniku obecnie ocenianych przez skład orzekający decyzji oraz analizy szczegółowej akt administracyjnych wynika, że organy nie rozpoznały tego wniosku w sposób prawidłowy, bowiem mocą decyzji organu I instancji z dnia [...]r., nr [...], odmówiono przyznania M.W. specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką B.W., na okres od 2014-11-01 do 2015-10-31 zupełnie pomijając wcześniejszy okres ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną B.W., tj. od daty złożenia przez M.W. wniosku (według akt administracyjnych to dzień 12 grudnia 2013 r.). Tymczasem Sąd w przywołanych powyżej dwóch wyrokach jednoznacznie stwierdził, że złożony przez M.W. w dniu 10 grudnia 2013 r. wniosek powinien być rozpatrzony ponownie. W pierwszym z nich Sąd zalecił, aby organ odwoławczy, działając ponownie w sprawie, odniósł się jedynie do przesłanki rezygnacji skarżącego z zatrudnienia z uwagi na orzeczenie ZUS, wydane w miesiącu lipcu 2012 r., potwierdzające konieczność sprawowania opieki nad B.W. Warunek ten, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie został obwarowany limitem czasowym, w jakim miałaby się spełnić licząc od momentu uzyskania przez osobę wymagającą opieki orzeczenia o niepełnosprawności. Organy orzekające w tym zakresie nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego. Natomiast w drugim wyroku Sąd wskazywał na objęcie rozstrzygnięciem również kolejnego okresu zasiłkowego od dnia 1 listopada 2014 r. do dnia 31 października 2015 r., a także za następującego po nim, od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 31 października 2016 r., jako gwarancja zachowania publicznego prawa podmiotowego. W tym stanie rzeczy, za wadliwe należy uznać zawężenie rozpatrywanej sprawy jedynie do przesłanki zawartej w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych z pominięciem okresu zasiłkowego obejmującego datę złożenia przez M.W. z dnia 10 grudnia 2013 r. Skład Sądu obecnie rozpatrujący sprawę wniosku stwierdza, że organy orzekające w sprawie nie zastosowały się do przywołanych już wcześniej zaleceń, a przez to zaniechanie uchybiły art. 153 p.p.s.a. Takie naruszenie przepisu postępowania mogło mieć w okolicznościach sprawy istotny wpływ na jej wynik. Z tego powodu koniecznym stało się wyeliminowane z obrotu prawnego obu wydanych w sprawie decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 i art. 153 p.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji wykona zalecenia zawarte w przywołanych powyżej wyrokach uwzględniając zawartą w nich ocenę prawną oraz w wyroku niniejszym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło