IV SA/Gl 163/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Decyzją o nałożeniu kary pieniężnej [...] z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w C., działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) nałożył na Z. K. karę pieniężną w wysokości 500 zł, wobec stwierdzenia naruszenia przepisów wymienionej powyżej ustawy – tj. jej art. 87 ust. 4 – czyli obowiązku posiadania i okazania na żądanie licencji. Wymienione rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny, poparty m.in. sporządzonym protokołem przez Funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w C. W dniu 26 sierpnia 2010 r. przeprowadzono kontrolę samochodu należącego do Z. K. na postoju "[...]" w C. przy ulicy [...], podczas którego stwierdzono nieprawidłowości, a mianowicie kierujący nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób samochodem Taxi. Nie okazał również świadectwa legalizacji taksometru zamontowanego w pojeździe. Z zapisu protokołu wynika, że kontrolę rozpoczęto o godzinie 22.50, a zakończono o godzinie 23.30. W protokole zapisano także, że o godzinie 1.30 w dniu 28 sierpnia 2010 r. do Komendy Policji zgłosił się kontrolowany kierujący i przedstawił licencję nr [...] oraz świadectwo legalizacji, z których to dokumentów sporządzono kserokopie. Kontrolowany wniósł do protokołu zastrzeżenie na wybiórczość kontroli, dodając, że uważa, iż jest kontrolowany bez powodu, odmawiając jednocześnie jego podpisania, jak zapisano "z powodu blokowania miejsca pracy". Pismem z dnia 28 sierpnia 2010 r. przesłano stronie zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zgodności wykonywania przewozu drogowego z przepisami ustawy oraz powiadomiono ją o możliwości wynikającej z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. W trakcie prowadzonego postępowania dołączono do akt sprawy kserokopie wymaganych dokumentów – tj. licencji i świadectwa legalizacji oraz zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny organ pierwszej instancji uznał, że kierowca naruszył art. 87 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym "podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca taksówki jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie licencję". Stwierdzając, że w czasie kontroli kierowca nie okazał wymaganej licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką, organ uznał, że naruszony został wymieniony powyżej przepis, a w związku z tym stosownie do art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym konsekwencją jest nałożenie kary w wysokości 500 zł, którą przewiduje punkt 1 p. 1.7 załącznika do wymienionej ustawy. Nie godząc się ze stanowiskiem organu, skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji, podnosząc, że twierdzenie organu jest kontrowersyjne i nieprawdziwe. Zarzucił przeprowadzenie kontroli na zamówienie konkurencyjnej firmy "[...]". Dodał, że kontrola ta była, w jego odczuciu, nieuzasadniona i niezgodna z prawem, a kontrolujący funkcjonariusze przekroczyli swoje uprawnienia. Kontrolę przeprowadzono na postoju Taxi, kiedy nie wykonywał przejazdu, a przepis mówi "że podczas przejazdu, a nie postoju wymagane są w/w dokumenty". Wszystkie niezbędne dokumenty posiadał przy sobie i przedstawił w czasie kontroli, z wyjątkiem licencji, której nie mógł znaleźć w zdenerwowaniu i ciemności, a policjanci nie udzielili mu pomocy- w postaci latarki. Wyjaśnił, że policjanci nie kończąc kontroli pojechali do zdarzenia drogowego, a w tym czasie on przedstawił brakującą licencję na Komendzie Policji w C. Reasumując wyjaśnił, że decyzja jest wielkim nieporozumieniem i jest wynikiem nie pierwszej już tzw. "dzikiej kontroli". W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2007, Nr 125, poz.874 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy potwierdzając fakt przeprowadzenia w dniu 26 sierpnia 2010 r. na oznaczonym postoju taksówek przy ulicy [...] kontroli samochodu marki [...] o nr rejestracyjnym [...], własności Z. K., w zakresie przewozu osób pojazdami samochodowymi stwierdził, że w jej wyniku potwierdzono naruszenie przepisów ustawy prawo o transporcie drogowym, co skutkować musiało nałożeniem kary pieniężnej. Rozpatrując złożone odwołanie organ odwoławczy podkreślił, że wysokość kary za naruszenie przepisów związanych z wykonywaniem transportu nie jest regulowane przez organ kontroli, a wynika ściśle z załącznika do wymienionej już ustawy prawo o transporcie drogowym. Przywołując art. 87 ust. 4 z którego wynika obowiązek posiadania i okazywania licencji, oraz art. 92 a ust. 1 i ust. 2 przewidujący karę grzywny organ wskazał, że przedmiotowa sankcja wynika wprost z ustawy, niezależnie od woli organu czy ukarania mandatem karnym według kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Dodał, że postępowanie administracyjne i postępowanie w sprawach o wykroczenie to dwa zupełnie odrębne postępowania. Nadto wyjaśnił, że na podstawie art. 93 ustawy prawo o transporcie drogowym decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej organ wydaje jedynie wtedy, gdy zostanie stwierdzone, iż naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, na które podmiot wykonujący przewóz nie ma wpływu lub których nie mógł przewidzieć. Zebrany w sprawie materiał nie potwierdza, by taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wręcz przeciwnie wynika z niego, że Z. K., prowadzący działalność gospodarczą, miał wpływ na powstanie naruszenia – sam potwierdzając w odwołaniu, że miał dokumenty za wyjątkiem licencji, którą ze względu na możliwość szybkiego zniszczenia posiadał w saszetce, której nie mógł znaleźć, gdyż ta osunęła się pod siedzenie. Nie podzielił organ odwoławczy zarzutu odwołania, iż w czasie postoju nie ma obowiązku posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego podmiotu wymaganych przepisami dokumentów, gdyż przepis nakłada obowiązek "podczas przejazdu". Odnosząc się do ustawowego rozumienia "postoju" wskazał, że w takim przypadku funkcjonariusze nie mogliby żądać okazania dokumentów po upływie 1minuty, czyli de facto prowadzona kontrola mogłaby trwać jedynie 1 minutę. Wskazał nadto, że w zasadzie w przywołanej regulacji art. 87 ust. 4 ustawy nie zastosowano nigdzie zwrotu "w czasie jazdy", mówiąc o obowiązku posiadania przy sobie i okazania na żądanie licencji podczas przejazdu w ramach transportu drogowego. W ocenie organu odwoławczego zatrzymanie i postój pojazdu są elementami składowymi wykonywanych przejazdów wykonywanych w ramach transportu drogowego. Oczekiwanie na klienta nie oznacza, że w tym właśnie czasie nie odbywa się przejazd w ramach transportu drogowego taksówką. Mając na uwadze, że w sprawie przewoźnik drogowy oczekiwał na klienta w miejscu oznaczonym odpowiednim znakiem ([...]) "postój taksówek" brak jest wątpliwości, że kontrola wykonana została w trakcie przejazdu. W jej wyniku Z. K. nie okazał wymaganych dokumentów i dlatego też nałożona został przedmiotowa kara (zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy oraz załącznik I p. 1.7). W rezultacie decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa i jest prawidłowa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący Z. K. wniósł o kompetentną ocenę sprawy i jej umorzenie. Podkreślił, że posiadał i posiada ważną licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką oraz inne wymagane dokumenty, które przedstawił w oryginale na Komendzie Policji w C. Dodał, że prowadzona kontrola nie została zakończona, a zatrzymanie dowodu rejestracyjnego nastąpiło bezzasadnie. W jego ocenie, dalsze prowadzone czynności było nieuprawnione i bardzo złośliwe, zaś powód do ukarania absurdalny. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, powtarzając argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Sąd w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Obowiązująca regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi powyżej normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga Z. K. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Powiatowego Policji w C. nie naruszają przepisów prawa materialnego, jak również przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę obowiązków, których dotyczy rozpatrywana sprawa stanowił przepis art. 87 ust. 4, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) Zgodnie regulacją wymienionego art. 87 ust. 4 ustawy, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca taksówki jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądnie licencję. W sprawie nie podlega dyskusji fakt przeprowadzenia przez funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w C. kontroli samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], zaopatrzonego w dodatkowe światło z napisem "Taxi", należącego do skarżącego. Kontrolę tę przeprowadzono na postoju taksówek przy ulicy [...] w C. w dniu 26 sierpnia 2010 r. w godzinach od 22.50 do 23.30 (tak wynika z protokołu). W trakcie tej kontroli kierowca nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką, nie okazał także świadectwa legalizacji taksometru. Jak wspomniano z powyżej zacytowanego przepisu obowiązkiem kierowcy jest posiadanie w pojeździe i okazanie na żądanie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Skoro zatem w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono naruszenie obowiązków wypływających z wymienionego powyżej przepisu, to zgodnie z art. 92 ust. 4 w związku z Ip 1.7 załącznika do tej ustawy o transporcie drogowym skutkować to musiało nałożeniem na przedsiębiorcę – kierowcę samochodu - kary pieniężnej w wysokości 500 zł. Nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów zawartych w ustawie o transporcie drogowym nie ma bowiem charakteru uznaniowego. W art. 92 ustawy o transporcie drogowym ustawodawca zawarł bowiem jednoznacznie przesłanki do nałożenia kar pieniężnych. Posłużenie się w tym przepisie zwrotem "organ może" oznacza li tylko to, że organ uprawniony jest do nałożenia kar przewidzianych w tym przepisie (zob: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2010 r. sygn.. akt II GSK 711/09, lex 694423). Odnosząc się do zarzutów skarżącego nie można uznać ich zasadności. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż przedmiotowa kontrola została przeprowadzona przez organ uprawniony- stosownie do art. 89 ust. 1 pkt, do kontroli dokumentów wymienionych w art. 87 ustawy uprawnieni są funkcjonariusze Policji. Tak więc zarzut o niedopuszczalności kontroli nie może się utrzymać, podobnie jak stwierdzenia o przeprowadzeniu kontroli na zamówienie. Niniejsza kontrola przeprowadzona została na postoju taxi, czyli w miejscu stosownie oznaczonym odpowiednim znakiem drogowym, gdzie kierujący kontrolowanym samochodem oczekiwał w gotowości do podjęcia swoich obowiązków. Nie można podzielić twierdzeń skarżącego, iż tylko podczas "przejazdu" taksówki a nie w czasie jej postoju wymagane jest posiadanie i okazywanie na żądanie licencji. Przyjęcie takiego rozumienia wymienionego przepisu art. 87 ust. 4 ustawy praktycznie bowiem uniemożliwiałoby kontrolę przez właściwe podmioty posiadania przez kierującego wymaganych dokumentów, w tym licencji. Jak wskazuje w uzasadnieniu swojej decyzji organ drugiej instancji praktycznie niemożliwe byłoby przeprowadzić kontrolę takiego pojazdu, gdyż skoro postój to unieruchomienie pojazdu niewynikające z warunków lub przepisów ruchu drogowego trwające dłużej niż 1 min, czyli już w 61 sekundzie kontroli uprawnienie to już by wygasało. Należy podzielić wskazaną argumentację, że zatrzymanie i postój pojazdu są elementami składowymi przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego. Dodać trzeba przy tym, że oczekiwanie w gotowości na klienta nie oznacza, że w tym czasie nie odbywa się przejazd wykonywany w ramach transportu drogowego taksówką. W końcu odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż posiadał w samochodzie licencję, ale wskutek ciemności i zdenerwowania, nie mógł jej szybko odszukać, gdyż saszetka, gdzie dokument ten był schowany (aby nie uległ zniszczeniu) osunęła się pod fotel, a funkcjonariusze nie posiadali latarki, także nie może być przekonywujący. Można bowiem zrozumieć fakt zdenerwowania, porę nocną i związaną z tym małą widoczność, ale trudno mimo wszystko zrozumieć, by nie można było odszukać saszetki pod fotelem w samochodzie w ciągu trwającej kontroli. Zresztą na ten temat nie ma żadnej wzmianki w spisanym protokole, który nie został przez skarżącego podpisany, z adnotacja jedynie, "z powodu blokowania miejsca pracy". Nie ma w nim wzmianki o niedozwolonych zachowaniach funkcjonariuszy przeprowadzających kontrolę, czy też o fakcie niezakończenia tej kontroli. Skarżący nie zgłosił także żadnych zastrzeżeń, co do dostrzeżonych nieprawidłowości i uciążliwości przeprowadzanej kontroli. Zarzuty w stosunku do złośliwego i nieuprawnionego postępowania funkcjonariuszy Policji, nie uwidocznione w protokole kontroli nie mogły być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Mogą natomiast być przedmiotem odrębnej skargi w drodze służbowej. Odnosząc się z kolei do stwierdzeń skarżącego o niedozwolonym zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego, należy podnieść, że w tym zakresie sąd administracyjny nie może rozstrzygać o postępowaniu prowadzonym w trybie kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. W kontrolowanym postępowaniu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie może podlegać wątpliwości fakt nie okazania w trakcie przeprowadzonej kontroli na postoju taksówek w C. przy ulicy [...] przez kontrolowanego Z. K. licencji. Potwierdza to sam skarżący. W związku z wyraźnym i jednoznacznym brzmieniem przepisu art. 87 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym "...kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie licencję" uznać należy, że późniejsze, już po zakończeniu kontroli, posiadanie i okazanie dokumentu jest bezskuteczne i oznacza w istocie stwierdzenie, że kierujący nie posiadał i nie dysponował wymagana licencji w trakcie kontroli. Skoro więc zaskarżonej decyzji nielegalności zarzucić nie sposób, skargę należało oddalić na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.