IV SA/Gl 169/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie spraw uczniów - stypendium szkolnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; Wyrokiem z dnia 19 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozstrzygnął o oddaleniu skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...], wydaną w przedmiocie stypendium szkolnego. W dniu [...] skarżąca nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym oznaczyła, iż żąda ustanowienia adwokata. W treści tego wniosku strona oświadczyła, że nie pracuje, pobiera zasiłek rodzinny, w kwocie [...] zł oraz alimenty na syna, w wysokości [...] zł. W rubryce nr 6 formularza podała natomiast, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami: F. i O.L. oraz z matką – R.M. Równocześnie wnioskująca zadeklarowała, że posiada dom o powierzchni ponad [...] m2, budynek gospodarczy murowany o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] m2. Nie posiada natomiast zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. W rubryce nr 10 formularza "PPF", poświęconej dochodom skarżąca podała, że jej matka otrzymuje "rentę (emeryturę)" w wysokości [...] zł, wskazując jednak, iż pozostaje ona "w odrębnym gospodarstwie domowym". Wezwaniem z dnia 2 stycznia 2014 r., wystosowanym na zarządzenie sędziego sprawozdawcy z dnia 19 grudnia 2013 r., zwrócono się do wnioskodawczyni o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych ujętych we wniosku, poprzez udokumentowanie wysokości ponoszonych kosztów utrzymania nieruchomości oraz opłat za tzw. media (energia elektryczna, gaz, woda, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne itd.). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie strona nie udzieliła na to wezwanie żadnej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie zaś do art. 245 § 1 tej regulacji, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku strony należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których ubiegający się o przyznanie prawa pomocy zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżąca nie uzupełniła danych ujętych we wniosku w zakresie wskazanym w wezwaniu z dnia 2 stycznia 2014 r. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, wspomniane wezwanie zostało doręczone M.L. w dniu [...]. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem [...] strona nie nadesłała jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wysokość obciążających ją kosztów utrzymania. W świetle powyższego nie sposób przyjąć, aby stan majątkowy i sytuacja rodzinna skarżącej zostały zobrazowane w sposób dostatecznie przekonujący. W rezultacie stwierdzić przyjdzie, że okoliczności sprawy nie przemawiają za przyznaniem jej prawa pomocy. Należy zaznaczyć, iż zastosowanie wobec strony tego dobrodziejstwa procesowego jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia przez nią informacji dotyczącej swojej sytuacji materialnej. Obowiązkiem wnioskodawcy jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie tej instytucji. Odstępując od złożenia wymienionych wyżej - żądanych w wezwaniu z dnia 2 stycznia 2014 r. - dokumentów, skarżąca nie usunęła wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jej stanie majątkowym, a tym samym nie spełniła przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego godzi się zwrócić uwagę, że równolegle z niniejszym wnioskiem skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy także w innej sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem, zarejestrowanej pod sygn. akt IV SA/Gl 382/13, gdzie przedłożyła dokumenty potwierdzające obciążające ją koszty utrzymania. Nawet jednak uwzględniając dane wynikające z rzeczonych dokumentów, nie sposób przyjąć, aby stan majątkowy i sytuacja życiowa strony uzasadniała zastosowanie wobec niej prawa pomocy. Wystarczy bowiem nadmienić, że potwierdzają one, iż różnica pomiędzy miesięcznym dochodem jej rodziny ([...] zł) a sumą niezbędnych kosztów utrzymania tego gospodarstwa domowego to prawie [...] zł, co oznacza, że skarżąca dysponuje nadwyżką w tej kwocie, która umożliwia zgromadzenie środków potrzebnych na opłacenie adwokata z wyboru, bez narażenia siebie i rodziny na uszczerbek w koniecznych utrzymaniu. Marginalnie warto odnotować, że podobne stanowisko zajął skład orzekający w jeszcze innych sprawach, w których strona wnosiła o ustanowienie adwokata (sygn. akt IV SA/Gl 1167/12 i IV SA/Gl 123/13), gdzie mocą postanowień wydanych odpowiednio w dniach 21 i 22 stycznia 2014 r. również odmówiono przyznania M.L. prawa pomocy. Mając na uwadze wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.