IV SA/Gl 189/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-10-01

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu za sporządzenie skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy postępowanie pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie nowego rozporządzenia w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?
Ratio decidendi
W przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji stosuje się przepisy dotychczasowe. Wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej zostało ustalone na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., z uwzględnieniem stawki minimalnej (1/2 opłaty maksymalnej) oraz podatku VAT.
Stan faktyczny
Skarżący K. B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach dotyczącą zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Pełnomocnik skarżącego z urzędu złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu K. M. kwotę 147,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu za sporządzenie skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 1 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: przyznać radcy prawnemu K. M. kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem zł 60/100) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu; Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r. starszy referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w Katowicach wyznaczyła radcę prawnego K. M. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w niniejszej sprawie, z kolei postanowieniem wydanym w dniu 18 stycznia 2016 r. referendarz przyznał wspomnianej pełnomocnik kwotę 295,20 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu sądowym pierwszej instancji. W dniu 9 maja 2016 r. pełnomocnik strony nadała do Sądu skargę kasacyjną od powyższego wyroku podnosząc, iż orzeczenie to narusza prawo materialne oraz przepisy postępowania. Równocześnie wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018 r. (sygn. akt I OSK 1773/16) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił rzeczoną skargę kasacyjną. Jak wynika z protokołu (karta nr 144 akt sprawy), na rozprawie przed tym Sądem nikt się nie stawił. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Na wstępie trzeba raz jeszcze zaznaczyć, że wynagrodzenie za udział w postępowaniu sądowym pierwszej instancji zostało już przyznane pełnomocnik skarżącego postanowieniem wydanym w dniu 18 stycznia 2016 r. W rezultacie, niniejsze rozstrzygnięcie dotyczy wyłącznie kosztów należnych jej za udział w dalszym toku postępowania w niniejszej sprawie, który sprowadził się do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu. Rozpoznając wniosek o te koszty w pierwszej kolejności przyjdzie zaznaczyć, że chociaż problematyka objęta niniejszym postanowieniem podlega aktualnie regulacjom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715 ze zm.), to jednak uwzględniono fakt, iż w świetle § 22 tego rozporządzenia, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie (które nastąpiło z dniem 1 listopada 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego pierwszej instancji (czyli wydanie wyroku przez tutejszy Sąd), miało miejsce 15 stycznia 2016 r., czyli nastąpiło jeszcze pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Dlatego przyznając pełnomocnik strony opłatę za sporządzenie skargi kasacyjnej od wspomnianego orzeczenia, należało zastosować przepisy dotychczasowe, czyli ten akt wykonawczy. Zgodnie zatem z § 2 niniejszego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie do § 4 ust. 1 rzeczonego aktu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 tego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnik strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., przyznano jej zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w wysokości 147,60 zł, na którą składa się wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej ustalone na podstawie § 4 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, w kwocie 120 zł - jako ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego aktu (wynoszącej 240 zł - czyli odpowiadającej 50 % stawki maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c). Kwotę tą podwyższono - czyniąc zadość dyspozycji § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 27,60 zł. Niniejsze rozstrzygnięcie podjęto nadto na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło