IV SA/Gl 197/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stopnia niepełnosprawności oddala skargę. Orzeczeniem z dnia [...], nr [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. zaliczył D.G. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Odpis orzeczenia, zawierający prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania, został doręczony matce małoletniego D. G. w siedzibie organu w dniu [...], co potwierdza uczyniona własnoręcznie i podpisana adnotacja o odbiorze orzeczenia. W dniu [...] D.G. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. orzeczenia, do którego dołączyła odwołanie. We wniosku, a nadto w piśmie z dnia [...], podała, iż nie zgadzała się z punktem 8 tego orzeczenia i chciała się odwołać, jednakże w dniu [...], kiedy dostarczyła to orzeczenie do MOPR, pracownik socjalny (osoba, która zajmuje się dofinansowaniem do wczasów rehabilitacyjnych) po przeczytaniu treści tego orzeczenia poinformował ją, że nie ma takiej potrzeby, ponieważ nadal sprawuje opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym i na podstawie tego orzeczenia może wraz z nim wyjechać na wczasy rehabilitacyjne w terminie od [...] do [...]. Informacja uzyskana od pracownika MOPR spowodowała, iż nie odwołała się od tego orzeczenia. Ponadto wezwana przez organ do wyjaśnienia, czy składała w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w P. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i kiedy otrzymała odpowiedź, skarżąca przedłożyła decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta P. z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego D. G., z której wynikało, iż stosowny wniosek D.G. złożyła w dniu [...], zaś w dniu [...] wpłynęło do MOPR orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...], na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2008r Nr 14, poz. 92 ze zm.) oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 58 k.p.a. i § 19 ust. 3 pkt 2 lit b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. nr 139 poz. 1328), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że przywrócenie terminu byłoby możliwe, gdyby strona chciała wnieść odwołanie w ustalonym 14 dniowym terminie po doręczeniu jej orzeczenia tj. w okresie od [...] do [...], jednakże z powodu niezawinionej przeszkody nie mogła tego uczynić (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, powódź, pożar). Tymczasem D.G. nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wskazano, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ww. wniosła w dniu [...], zatem po otrzymaniu orzeczenia w dniu [...] powinna niezwłocznie złożyć go w MOPS w P. i przy dołożeniu należytej staranności, wymaganej od strony dbającej właściwie o swoje interesy, mogła dowiedzieć się o treści orzeczenia i przysługujących z niego uprawnieniach i ulgach dotyczących osób niepełnosprawnych. Z akt wynika, iż orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało dołączone do wniosku o świadczenie pielęgnacyjne dopiero w dniu [...]. Nadto decyzję odmawiającą prawa do świadczenia wydano w dniu [...], zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dopiero w dniu [...]. Biorąc pod uwagę powyższe organ postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. orzeczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach D. G. wskazała, iż odwołuje się od zaskarżonego postanowienia. Nie podniosła natomiast jakichkolwiek zarzutów wobec postępowania administracyjnego i zaskarżonego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia [...] skarżąca ponownie przytoczyła prezentowaną w postępowaniu przed organem odwoławczym argumentację, podkreślając, iż [...] złożyła w MOPR orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które było potrzebne do dokumentacji celem przesłania organizatorowi Ośrodka Rehabilitacyjnego "A" w Ś.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 zwanej dalej P.p.s.a.). Ponadto wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.) Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stosownie do treści § 16 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. nr 139 poz. 1328) wydanego na podstawie art. 6c ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008r. Nr 14, poz. 92) osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. W sprawie bezsporne jest, że orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...], zawierające prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania, skarżąca odebrała w tym samym dniu. Natomiast odwołanie wniosła w dniu [...] a zatem z uchybieniem 14 - dniowego terminu. Termin ten jest natomiast przywracalny. Zasady przywracania terminu do wniesienia odwołania nie są jednakże uregulowane we wskazanym rozporządzeniu, choć możliwość taka istnieje, stosownie do § 19 ust. 3 pkt 2 b - c przywołanego wyżej rozporządzenia, wojewódzki zespół (...) wydaje m. in. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, oraz o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania. Zasad tych należy zatem szukać w innych aktach prawnych. Zgodnie zaś z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - w sprawach nie unormowanych przepisami ustawy stosuje się (m. in.) Kodeks postępowania administracyjnego. Stosownie do regulacji art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2. wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3. jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku złożenie odwołania), 4. strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przepisy regulujące przywracanie terminu nie ustanawiają hierarchii ważności przesłanek w nich ustanowionych. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Sąd oceniając legalność zaskarżonego postanowienia, odmawiającego przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stwierdza, że zapadło ono w zgodzie z przepisami art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Prawidłowa jest w szczególności konstatacja, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o braku winy w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., I SA/Lu 727/97, pub. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98, Lex 39797). Przy czym istnienie choćby winy nieumyślnej bądź dopuszczenie się nawet najmniejszego niedbalstwa po stronie zainteresowanego, wyklucza możliwość przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 sygn. akt SA/Sz 630/96 publik. Lex 30784, wyrok z 14 stycznia 2000 sygn. akt I SA/Gd 794/99 Lex 40381) O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, "jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć" (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck., W-wa 2005, str. 334). Trafnie zatem organ wskazał, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Natomiast zgodnie z orzecznictwem sądowym niewiedza czy nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia odwołania (wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 1997 r., sygn. akt III SA 101/96, Lex 30857). W ocenie Sądu, w świetle zaprezentowanego powyżej stanowiska piśmiennictwa i orzecznictwa odnośnie przesłanek zasadności wniosku o przywrócenie terminu oraz mając na względzie uzasadnienie przedmiotowego w sprawie wniosku, podzielić należy stanowisko organu odnośnie braku podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...]. Nie istniała bowiem żadna obiektywna przyczyna uniemożliwiająca dokonania tej czynności w terminie. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, aby zaistniały okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania przez nią czynności w przewidzianym terminie. Z treści wniosku oraz wyjaśnień skarżącej w toku postępowania nie wynika, aby dopełnienie obowiązku terminowego złożenia odwołania było w jej przypadku niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Za przyczynę braku zawinienia, nie sposób uznać bowiem podnoszonej przez skarżącą okoliczności poinformowania jej przez pracownika socjalnego zajmującego się dofinansowywaniem do wczasów rehabilitacyjnych, o które skarżąca w tym czasie się ubiegała, o braku konieczności wniesienia odwołania od tego orzeczenia. Informacja ta, którą kierowała się skarżąca, w żadnym razie nie może stanowić usprawiedliwienia braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania, wręcz przeciwnie świadczy o niezachowaniu minimum staranności w zakresie prowadzenia własnych spraw. O ile więc skarżąca nie zgadzała się z tym orzeczeniem, co zresztą podkreślała we wniosku oraz dodatkowych wyjaśnieniach zawartych w piśmie z [...], to nie było żadnych przeszkód aby takie odwołanie złożyć. Przyjdzie także wskazać, iż we wniosku z dnia [...] w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżąca podała, iż wydanie tego orzeczenia jest dla celów zasiłku pielęgnacyjnego oraz świadczenia pielęgnacyjnego. Co więcej skarżąca w dniu [...] złożyła także wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tak więc miała wystarczająco dużo czasu aby zapoznać się z warunkami jego przyznania, w tym z wymogiem przedłożenia odpowiedniego orzeczenia o niepełnosprawności dla uzyskania tego rodzaju świadczenia. Tymczasem skarżąca dopiero po wydaniu decyzji z dnia [...] odmawiającej jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a nadto dopiero w dniu [...] wniosła odwołanie od orzeczenia. Prawidłowo więc organ ocenił, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności przemawiające za przyjęciem braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wypadnie już tylko zauważyć, iż we wniosku o prawo pomocy datowanym na dzień [...] skarżąca wskazała, iż do tej pory pobierała świadczenie pielęgnacyjne, zatem tym bardziej powinna orientować się co do warunków jego przyznania. Wobec powyższego, skoro Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organu naruszenia prawa, to nie było podstaw do wzruszenia zaskarżonego postanowienia. Z tych względów, na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.