IV SA/Gl 203/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-10-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Beata Kozicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jeśli stan faktyczny uległ zmianie w toku postępowania odwoławczego, a uzasadnienie decyzji nie odnosi się do tych nowych okoliczności, naruszając tym samym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. naruszyło przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 8, art. 107 § 1 i 3 k.p.a.) poprzez niewszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy nie uwzględnił nowych okoliczności i dowodów przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego, co doprowadziło do wydania decyzji niezgodnej z prawem. W konsekwencji, wobec ustania przesłanek do uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta C. uznał R. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań, ponieważ nie stawił się na wezwanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Skarżący odwołał się od tej decyzji, argumentując, że wezwanie odebrała jego matka i nie przekazała mu go, a następnie stawił się na wywiad i przedstawił dokumenty potwierdzające zatrudnienie i częściowe wywiązywanie się z alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, nie uwzględniając nowych okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku nr [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku nr [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne. Decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. wydaną m.in. na podstawie art. 104, art. 107, art. 109 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 pkt 3, pkt 9, art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 3, art. 8b, art. 25 ustawy z dnia 07 września 2007 r., o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2015 r. poz. 859 z poźn. zm.). orzeczono o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego R. K. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec osób uprawnionych J., Z. i M.i K.. W uzasadnieniu organ wskazał, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w C. jako organ właściwy dłużnika, na wniosek organu właściwego wierzyciela z dnia 14 sierpnia 2015 r., podjął działania wobec ww. dłużnika alimentacyjnego. Pismem z dnia 19 sierpnia 2015 r. wezwał dłużnika alimentacyjnego do osobistego stawiennictwa w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego, lecz pomimo skutecznego wezwania dłużnik alimentacyjny nie stawił się do siedziby Ośrodka, czym uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w przypadku uniemożliwienia przez dłużnika alimentacyjnego przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, odmowy złożenia oświadczenia majątkowego, odmowy zarejestrowania się jako osoba bezrobotna odmowy zarejestrowania się jako osoba poszukująca pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako osoba bezrobotna, lub odmowy podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w tym udziału w szkoleniu, stażu, lub przygotowaniu zawodowym, organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W związku z powyższym w dniu 24 września 2015 r. zostało wszczęte postępowanie o uznanie dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ zaznaczył, iż w toku postępowania strona nie wyjaśniła przyczyn niestawiennictwa. Wskazał nadto, że z pisma komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w C., prowadzącego postępowanie egzekucyjne oraz z informacji otrzymanej z organu właściwego wierzyciela wynika, iż przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik alimentacyjny nie wywiązywał się ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowanie w sprawie uznania R. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec osób uprawnionych : J.K., Z. K., M. K. w całości. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 23 listopada 2015 r otrzymał za pośrednictwem poczty decyzję uznającą go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podniósł, że pismo z dnia 19 sierpnia 2015 r. wzywające go do osobistego stawiennictwa w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego odebrała jego mama H. K. i nie przekazała mu tego dokumentu. Wobec braku informacji w tej sprawie nie stawił się na wezwanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C.. Nie sposób zatem wywodzić, iż dłużnik alimentacyjny uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu. Odwołujący podkreślił, że ma wyznaczony nowy termin stawiennictwa w organie tj. dzień 02 grudnia 2015 r. w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Odwołujący zaznaczył, że częściowo wywiązuje się z zobowiązań alimentacyjnych. Jest zatrudniony na umowę o pracę na czas nieokreślony w A w C. Do odwołania załączył kserokopie umowy o pracę, zaświadczenie od pracodawcy o średnim wynagrodzeniu z ostatnich trzech miesięcy 2015 r. , oraz pięć kserokopii przelewu na konto komornika przy Sądzie Rejonowym w C. alimentów za okres I, II. III., IV , V, VI, VI , VIII, IX, X, XI –2015 r. Podsumowując wskazał, że wobec powyższych okoliczności tj. częściowego wywiązywania się z zobowiązań alimentacyjnych, oraz tego, że w dniu 02 grudnia 2015 r. stawi się osobiście w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego wnosi o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowanie administracyjnego w sprawie uznania R. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na podstawie art. 138 § 1, pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 2 pkt. 3 i pkt. 9, art. 5 ust. 1, ust. 3, ust. 3 a i ust. 3b, oraz art. 25 ustawy z dnia 07 września 2007 r., o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015 r., poz. 859 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 ust 1 powołanej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy dłużnika przekazuje komornikowi sądowemu informacje mające wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji, w szczególności zawarte w wywiadzie alimentacyjnym oraz oświadczeniu majątkowym dłużnika alimentacyjnego. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań z powodu braku zatrudnienia organ właściwy dłużnika: 1) zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny; 2) informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego (ust. 2 art. 5 cyt. ustawy) W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (ust.3 art. 5 cyt. ustawy). Dalej organ zaznaczył, iż decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów (ust. 3a art. 5 cyt, ustawy) Organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 3b cyt. ustawy jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.) W przypadkach, o których mowa w ust. 3 pkt. 2 i 3, starosta jest obowiązany do informowania o tym organu właściwego dłużnika. Organ właściwy dłużnika alimentacyjnego przekazuje powiatowemu urzędowi pracy informacje o utracie statusu dłużnika alimentacyjnego lub ustaniu potrzeby aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego. Organ nadmienił, iż z materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy wynika, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji pismem z dnia 19 sierpnia 2015 r. organ wezwał R. K. do osobistego stawienia się w siedzibie MOPS w C., w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego wezwania w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz do złożenia oświadczenia majątkowego. Niniejsze wezwanie zostało prawidłowo doręczone stronie w dniu 10 września 2015 r. (dowód potwierdzenie odbioru przez stronę). Organ podkreślił, że R. K. nie stawił się na powyższe wezwanie w wyznaczonym terminie, a tym samym uniemożliwił organowi przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Nadto organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] organ I instancji działając na zasadzie art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. w związku z art. 2 pkt 3, pkt. 9, art. 5, art. ust. 3, art. 8b i art. 25 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zawiadomił dłużnika alimentacyjnego R. K. o wszczęciu postępowania w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec osób uprawnionych: J.K., A. K., M. K.. Postanowienie to zostało prawidłowo doręczone w dniu 01 października 2015 r. Na zakończenie Kolegium podniosło, że z informacji Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C., prowadzącego postępowanie egzekucyjne oraz z informacji otrzymanej z organu właściwego wierzyciela, wynika że od dłużnika alimentacyjnego R. K. w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie zostały wyegzekwowane kwoty w wysokości co najmniej 50 % bieżąco zasądzonych alimentów. Jednocześnie Kolegium podniosło, że w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz powołanych przepisów prawa w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki wynikające z art. 5 ust. 3 cyt. ustawy, pozwalające uznać dłużnika alimentacyjnego R. K. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, na które powołuje się organ I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący R. K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzucił zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisu art. 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez wydanie decyzji pomimo nie przeprowadzenia ze stroną wywiadu, 2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że Pan R. K. odebrał w dniach 10 września 2015 i 01 października 2015 r. skierowaną do niego korespondencję i że pomimo rzekomego odebrania korespondencji w dniu 10 września 2015. nie stawił się celem przeprowadzenia wywiadu. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie wiedział o toczącym się w jego sprawie postępowaniu i ze względu na to nie miał możliwości wzięcia w nim aktywnego udziału. Kwestionował prawidłowość ustalenia jakoby osobiście odebrał korespondencję w dniach 10 września i 01 października 2015 r. podnosząc, że jeżeli w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru tejże korespondencji to bez wątpienia z potwierdzeń wynika, że odebrana została przez osoby trzecie, które do odbioru nie były upoważnione i które korespondencji mu nie przekazały. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wyjaśnić na wstępie należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kreowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje to w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2016 r. poz. 718 zwanej dalej p.p.s.a.). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Przy tym, sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie czy narusza zasady współżycia społecznego. Badając legalność zaskarżonej decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podstawę prawną do wydania decyzji w tym przedmiocie stanowi art. 5 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 859), zgodnie z którymi: w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (ust. 3). Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (ust. 3a). Z treści tych przepisów wynika, że przesłanki pozytywne wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wymienione zostały w sposób enumeratywny w pkt od 1 do 3 ust. 3 art. 5 ustawy. Wystąpienie którejkolwiek z nich, nie może jednak stanowić podstawy do wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w przypadku określonym w art. 5 ust. 3a ustawy. W ocenie Sądu, przedstawione motywy wydania zaskarżonej decyzji, które zostały zaprezentowane przez organ odwoławczy, w kontekście przytoczonych wyżej, obowiązujących przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i treści dokumentów zalegających w aktach sprawy, nie pozwalają na uznanie, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Trzeba przede wszystkim wskazać organowi odwoławczemu, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia w sposób oczywisty wymogów stawianych przez art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego określa podstawowe części składowe, jakie powinna decyzja zawierać. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Uzasadnienie stanu faktycznego w zaskarżonej decyzji sprowadza się bowiem do oceny sytuacji, która istniała przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Kolegium w ogóle nie zauważyło, że w międzyczasie stan faktyczny sprawy uległ zmianie, o czym jednoznacznie świadczą dokumenty załączone do akt administracyjnych. Z dokumentów tych wynika, że w dniu 02 grudnia 2015 r. (a zatem ponad miesiąc przed wydaniem przez Kolegium swojej decyzji) skarżący zgłosił się na wywiad alimentacyjny, złożył oświadczenie majątkowe dłużnika alimentacyjnego, przedłożył umowę o prace na czas nieokreślony oraz dokumenty wskazujące, że częściowo wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego. Co więcej już z treści odwołania wynika, że skarżący jest umówiony w organie I instancji na wywiad alimentacyjny. W odwołaniu skarżący podjął tez próbę usprawiedliwienia swojego niestawiennictwa. W tej mierze wskazać trzeba, że pierwsze wezwanie na wywiad – jak to wynika z akt sprawy – nie zostało podjęte w terminie, a drugie pismo do skarżącego podjęła jego matka. Skład orzekający Kolegium w ogóle nie zauważył i nie odniósł się do tych nowych okoliczności. Tego typu uzasadnienie wskazuje na niedbałość organu w rozpoznaniu sprawy, nie pozwala na rozpoznanie pełnych motywów, którymi kierowano się przy jej załatwieniu i powoduje, że w zasadzie, poprzez brak rzeczowej argumentacji odnośnie istniejącego w dniu rozpoznania sprawy stanu faktycznego, decyzja w istocie wymyka się spod kontroli. Podkreślić trzeba, że wbrew swym obowiązkom organ nie odniósł się konkretnie do żadnego z argumentów odwołania. Organ działający tu w istocie jak organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli pierwotnej decyzji organu, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Należy wskazać, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Wymogi art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zobowiązują organy administracji publicznej do dochodzenia prawdy obiektywnej, poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego i jego ocenę we wzajemnej łączności. Z przepisów tych wynika, iż postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracji mają zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, w tym zgłoszonych przez stronę postępowania zarzutów. Brak podania w uzasadnieniu decyzji pełnych motywów rozstrzygnięcia uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony powoduje niemożność poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W opinii Sądu wyżej wskazana wada decyzji – istotne naruszenie przepisów prawa procesowego - powoduje konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, albowiem jak już wyżej wspomniano, brak rzetelnego i prawidłowo sporządzonego uzasadnienia nie pozwala na rozpoznanie motywów, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy i powoduje, że w zasadzie, poprzez brak rzeczowej argumentacji w zakresie istniejącego w dniu wydania decyzji stanu faktycznego, decyzja ta w istocie wymyka się spod kontroli. Stąd też w opinii Sądu – oceniając stan faktyczny sprawy – na dzień wydania zaskarżonej decyzji – należy stwierdzić, że skarżący jako dłużnik alimentacyjny nie uniemożliwił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i nie odmówił złożenia oświadczenia majątkowego. Z treści zaś załączonej do akt administracyjnych umowy o pracę i zaświadczenia pracodawcy wynika jednoznacznie, że od 01 czerwca 2014 r. skarżący zatrudniony jest na podstawie umowy o prace na czas nieokreślony. Powyższe musi prowadzić do wniosku, że sprawie skarżącego w dniu wydawania przez Kolegium skarżonej decyzji nie występowała jakakolwiek przesłanka z art. 5 ust. 3 pkt 1-3 omawianej ustawy. W rezultacie powyższych rozważań zaistniała podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie uznania skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, brak bowiem przedmiotu sprawy - art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a.. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego to, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Innymi słowy, gdy sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. to jest wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, ingerencji organu administracyjnego, wówczas, jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (patrz wyrok WSA w Łodzi z dnia 04 czerwca 2008 r. , sygn. akt II SA/Łd 195/08 zbiór orzeczeń LEX Nr 489197). W świetle ustaleń doktryny procesu administracyjnego oraz orzecznictwa sądowego przedmiot postępowania administracyjnego istnieje miedzy innymi wtedy, gdy zrealizowany został pewien stan faktyczny odpowiadający generalnie hipotezie określonej w normie zawierającej normę kompetencyjną. Celem postępowania administracyjnego jest realizacja normy materialnego prawa administracyjnego wobec określonego podmiotu poprzez ukształtowanie jego sytuacji prawnej. Norma ta może zostać zastosowana jedynie wtedy, gdy obiektywnie zaistniał stan faktyczny przewidziany przez ustawodawcę upoważniający (zobowiązujący) organ do podjęcia decyzji administracyjnej. W związku z tym jednym z podstawowych warunków prawidłowego zastosowania normy prawnej jest ustalenie przez organ prowadzący postępowanie stanu faktycznego opisanego w tej normie. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyr. NSA z dnia 18 czerwca 1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80). Godzi się nadto zauważyć, że – w opinii Sądu - przepisy prawa, nie przewidują możliwości wydania decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec braku gwarancji systematycznego wywiązywania się ze zobowiązań alimentacyjnych, czy też tylko z powodu zaniechania płacenia alimentów w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów w okresie ostatnich 6 miesięcy. W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło