IV SA/Gl 209/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędziowie: NSA Adam Mikusiński (spr.) WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. ref. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2006 roku sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Zastępca Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta R., na podstawie art. 5, art.6, art. 47, art. 48 ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 20 ust. 1-3, art. 23 i art. 24, art. 8 pkt 4 i 6, art. 12 ust. 1, 3, 5 oraz art. 14 ust. 1-2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 roku, Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez K. W., przyznał na rzecz jej córki A. W. zasiłek rodzinny od dnia [...] roku do dnia [...] roku w kwocie [...] złotych, jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego od dnia [...] roku do dnia [...] roku w kwocie [...] złotych oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka od dnia [...] roku do dnia [...] roku w kwocie [...] złotych. W punkcie drugim decyzji organ określił łączną wysokość przysługujących świadczeń w okresie od [...] roku do [...] roku na kwotę [...] złotych, natomiast w okresie od [...] roku do [...] roku na [...] złotych oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu K. W. zaskarżyła tę decyzję w zakresie niewypłacenia należnego jej zasiłku rodzinnego za [...] roku w kwocie [...] złotych oraz dodatków z tytułu samotnego wychowywania dziecka za [...] i [...] roku w wysokości [...] złotych, domagając się przekazania powyższych sum za pośrednictwem poczty wraz z ustawowymi odsetkami "podatkowymi". W uzasadnianiu skarżąca podała, iż z dniem 1 maja 2004 roku na mocy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaprzestał wypłaty świadczeń rodzinnych, cedując je na rzecz gminy. Z materiałów nadesłanych przez dotychczasowego świadczeniodawcę, nie wynikała informacja, że osoby które po dniu 31 maja złożą wnioski o przyznanie świadczeń, zostaną ich pozbawieni. Otrzymaną decyzją skarżąca powiadomiona została o niewypłaceniu świadczeń rodzinnych za [...] i [...] roku. K. W. zarzuciła, iż gmina nie rozpowszechniła informacji w tym zakresie, co narusza przede wszystkim zasady współżycia społecznego oraz przepisy ustawy zasadniczej. Przywołała też treść art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2004 roku o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczeń powstaje począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek. Ścisłe stosowanie tego przepisu, w jej ocenie, narusza prawa ubiegających się o świadczenia. Wyżej wymieniona podała, iż jest osobą starszą, schorowaną, utrzymującą siebie i córkę z renty w kwocie [...] kwocie, natomiast wnioskowana przez nią kwota stanowi połowę jej miesięcznego dochodu. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...] roku uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej początkowego okresu przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka z dniem [...] roku. Postanowieniem z dnia [...] roku organ odwoławczy na podstawie art. 17 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 856) oraz art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k. p. a wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] roku. Na posiedzeniu w dniu [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozstrzygnięciem nr [...], stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] roku z uwagi, iż uchylając decyzję organu I instancji nie orzekło co do istoty tj. przyznając zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie określiło wysokości tych świadczeń oraz okresu na jaki te świadczenia przysługują. Organ II instancji w dniu [...] roku utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał, iż postępowanie w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych wszczęte zostało na wniosek skarżącej złożony w dniu [...] roku. Z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wynika, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W świetle akt sprawy strona powinna otrzymać zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka od [...] roku, a nie od [...] roku. Organ II instancji, stwierdził, iż wysokość świadczeń ustalona została właściwie, natomiast uchybienie w zakresie daty ustalenia prawa do świadczeń nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wyraziła niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, domagając się przyznania prawa do świadczeń w obliczonej wysokości od [...] roku. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty podane w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. Po przywołaniu okoliczności stanu faktycznego, stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo ustalił, iż skarżąca spełnia kryterium dochodowe do otrzymania świadczeń rodzinnych. Prawidłowo wyliczona została kwota zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego oraz wysokość i termin dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Uchybienie zaś w zakresie określenia początku okresu przysługiwania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzana jest pod względem zgodności z prawem. Dokonując zatem oceny zaskarżonych decyzji co do ich zgodności z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie z tych przyczyn które zostały w niej podniesione (art. 134 § 1 p.p.s.a). Bezsporną w sprawie była kwestia spełnienia przez skarżącą wymagań formalnych w postaci kryterium dochodowego do przyznania jej wnioskowanych świadczeń rodzinnych oraz wysokości i okresu przysługiwania zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji sprowadzała się do ustalenia daty, od której skarżącej przysługiwało prawo do zasiłku rodzinnego oraz prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, a co za tym idzie wysokości przyznanych świadczeń. Na wstępie wskazać należy, iż w dniu 1 maja 2004 roku weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2003, Nr 228, poz. 2255), która uchyliła poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 1 grudnia 1994 roku o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U z 1998, Nr 102, poz. 651). Art. 24 ust. 2 nowoobowiązującej ustawy określa, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z akt administracyjnych wynika, iż strona w dniu [...] roku wypełniła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Dołączone natomiast do niego dokumenty w postaci zaświadczenia szkolnego A. W., zaświadczenia o dochodzie, wskazują, iż zostały one wystawione w okresie późniejszym tj. w dniu [...] i [...] roku. Na samym formularzu wniosku widnieje zaś prezentata Ośrodka Pomocy Społecznej Działu Świadczeń Rodzinnych w R. z datą [...] roku. Powyższe okoliczności wskazują, iż strona skarżąca po wypełnieniu wniosku kompletowała wymagane przepisami dokumenty, a całość złożona została w organie właściwym półtora miesiąca po dacie wypełnienia wniosku. Zgodnie zatem z treścią cytowanego art. 24 ust. 2 skarżąca nabyła prawo do wnioskowanych świadczeń począwszy od [...] roku do końca okresu zasiłkowego. Organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję uznał, iż błędne ustalenie daty przysługiwania zasiłku rodzinnego oraz zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie ma wpływu na jej prawidłowość. Podnieść jednak trzeba, iż ustalenie daty, od której przysługują wnioskowane świadczenia niewątpliwie przekłada się na wysokość dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, a co za tym idzie na łączną kwotę przyznanych świadczeń. Zasiłek rodzinny zgodnie z brzmieniem art. 47 ust. 1 pkt 1 z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2003, Nr 228, poz. 2255), w okresie od dnia 1 maja 2004 roku do dnia 31 sierpnia 2005 roku wynosi miesięcznie 43,00 zł na pierwsze i drugie dziecko. Natomiast dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka na podstawie art. 12 ust. 3 cytowanej ustawy przysługuje w kwocie 170 złotych. Stosownie zaś do ust. 5 tego przepisu dodatek przysługujący za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 dodatku miesięcznego za każdy dzień. Z powyższego wynika, iż skarżącej łącznie za okres od [...] roku do [...] roku przysługuje kwota zasiłku rodzinnego w wysokości [...] złotych oraz pełna kwota dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie [...] złotych, co stanowi sumę [...] złotych, a nie kwotę [...] złotych obliczoną przez organ I instancji w punkcie II decyzji z dnia [...] roku. Z treści odwołania wynikało, iż K. W. domagała się przyznania i wypłaty zasiłku rodzinnego za miesiąc [...] oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka za [...] w pełnej wysokości i [...] dni [...]. Organ odwoławczy nie odniósł się do tych zarzutów i ograniczył się do wskazania, iż błędne określenie daty, od której przysługuje świadczenie nie ma wpływu na poprawność rozstrzygnięcia. Tego typu argumentu nie można zaakceptować. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ naruszył przepisy art. 7 i 107 § 3 i 4 k.p.a., albowiem nie odniósł się do podstawowych zarzutów odwołania. Utrzymanie w mocy decyzji, którą strona kwestionowała w zakresie daty przyznania i wysokości świadczeń, wobec stwierdzonej wadliwości nie można uznać za prawidłowe. W wyroku NSA z dnia 25 lipca 1986 r., II SA 1829/85, ONSA 1986, nr 2, poz. 43, stwierdzono, że: "Jeżeli organ odwoławczy nie usuwa naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji to - utrzymując w mocy bez zmian naruszającą prawo decyzję tego organu - wydaje decyzję również naruszającą prawo". Powyższe uchybienia skutkowały koniecznością uchylenia wydanej w sprawie decyzji, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 lit. a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy konieczne będzie rozpoznanie sprawy merytorycznie w jej całokształcie i rozstrzygniecie o przysługującym skarżącej prawie do wnioskowanych przez nią świadczeń w terminie i wysokościach wynikających z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2003, Nr 228, poz. 2255) oraz rzeczowe uzasadnienie zajętego stanowiska.