IV SA/Gl 219/13

WyrokWSA w Gliwicach2013-10-01

Skład orzekający: Andrzej Matan, Beata Kalaga - Gajewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego z powodu braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, spowodowanego niewskazaniem przez wnioskodawcę stałego miejsca pobytu, jest uzasadniona, jeśli wnioskodawca wskazał miejsce, gdzie faktycznie przebywa i wyraził gotowość do przeprowadzenia wywiadu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy bezzasadnie i automatycznie przyjęły brak współpracy wnioskodawcy. Wnioskodawca wskazał miejsce swojego pobytu (klatka schodowa) i wyraził gotowość do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, co powinno zostać podjęte przez organ. Odmowa przyznania zasiłku z powodu braku wywiadu, gdy wnioskodawca nie uniemożliwił jego przeprowadzenia, narusza przepisy postępowania i prawa materialnego.
Stan faktyczny
Skarżący T.M. ubiegał się o zasiłek celowy na żywność, leki i opłaty mieszkaniowe. Organy odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z powodu niewskazania przez skarżącego aktualnego miejsca pobytu. Skarżący twierdził, że przebywa na klatce schodowej swojego byłego mieszkania, gdzie odbiera korespondencję, i prosił o wyznaczenie terminu wywiadu w tym miejscu. Organy nie uznały tego miejsca za wystarczające do przeprowadzenia wywiadu i utrzymały decyzję o odmowie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2013 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję. Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...]r., nr [...], odmówił T.M. przyznania zasiłku celowego na zakup żywności i leków oraz na pokrycie opłat za mieszkanie. Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił, że T.M. wskazał jako swój adres zamieszkania ul. [...] w T. Jednak został on eksmitowany z tego lokalu i wymeldowany z pobytu stałego, w oparciu o prawomocną decyzję administracyjną. Nadto, odmawia podania swojego aktualnego miejsca pobytu oświadczając, że mieszka przed drzwiami i na klatce schodowej przy ul. [...] w T. W toku postępowania ustalono, iż lokal ten pozostaje w dyspozycji Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w T. w wyniku przeprowadzonej eksmisji, a strona bezprawnie korzysta z przynależnej do lokalu skrzynki pocztowej. W ocenie organu, T.M. nie zamieszkuje na klatce schodowej przy ul. [...], a jedynie odbiera tam adresowaną do niego korespondencję. Nie podając aktualnego miejsca zamieszkania lub pobytu uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co wyklucza ustalenie jego aktualnej sytuacji zdrowotnej, materialnej i bytowej. Zachowanie to wskazuje na brak współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawa". Od powyższej decyzji T.M. wniósł odwołanie z dnia 19 listopada 2012 r. zaznaczając, że pracownik socjalny ma pełną kontrolę nad jego sytuacją bytową, zdrowotną i materialną. Stwierdził również, że istnieje konflikt pomiędzy jego osobą a pracownikiem socjalnym oraz wskazał miejsce do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, tj. klatkę schodową przy ul. [...] w T. (pismo z dnia 10 października 2012 r.), prosząc o wyznaczenie terminu jego przeprowadzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r., Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przytoczył przepis art. 106 ust. 4 ustawy, z którego wynika, że nieodzownym elementem postępowania w sprawie o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej jest rodzinny wywiad środowiskowy. Stanowi on swoiste postępowanie dowodowe, a ponieważ sporządzany jest na urzędowym formularzu, stanowi jednocześnie protokół w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm), zwanego dalej w skrócie jako "K.p.a.". Obowiązek współdziałania osoby z organem pomocowym dotyczy również sporządzenia wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji i powinien polegać na udzieleniu organowi niezbędnych informacji oraz wskazywaniu i precyzowaniu zgłaszanych potrzeb. Powołano się następnie na § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712), zgodnie z którym wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Jednocześnie na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień i inne okoliczności w nim wskazane mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Podkreślono, że w świetle ugruntowanego już orzecznictwa sądów administracyjnych jedną z postaci braku takiej współpracy jest uniemożliwienie przeprowadzenia organowi pomocy społecznej rodzinnego wywiadu środowiskowego (por. wyroki NSA: z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt I OSK 37/08; z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 561/08; z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 554/09; z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 59/11). Wyjaśniono, że rodzinny wywiad środowiskowy jest obligatoryjnym elementem postępowania, prowadzącego do wydania decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej, co wynika z kategorycznego brzmienia przepisu art. 106 ust. 4 ustawy. Nadto, z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej wymaga od strony szczególnej aktywności i nie można zastąpić go innymi środkami dowodowymi. Brak aktywności po stronie wnioskodawcy uniemożliwia wyjaśnienie sprawy i powoduje niebezpieczeństwo wydania orzeczenia oderwanego od rzeczywistych potrzeb podopiecznych oraz niebezpieczeństwo nierównego ich potraktowania, czemu należy zapobiegać. Taka sytuacja braku współdziałania wnioskodawcy z organem w wyjaśnieniu własnej sytuacji osobistej, majątkowej i dochodowej miała miejsce w sprawie T.M., który uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego poprzez niewskazanie swojego faktycznego miejsca pobytu lub zamieszkania. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że notorycznie odmawia podania jakichkolwiek bliższych informacji na temat rzeczywistego miejsca pobytu, a także miejsca gdzie przechowuje swoje rzeczy osobiste i dokonuje czynności sanitarno-higienicznych. Liczne adnotacje urzędowe pracowników socjalnych, którzy wielokrotnie podejmowali próby zweryfikowania miejsca zamieszkania T.M., a także informacja uzyskana z Komendy Miejskiej Policji w T. i pismo Tyskiej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" przeczą twierdzeniu, jakoby stale zamieszkiwał na klatce schodowej przy ul. [...] w T.. W tym zakresie organ nie dał wiary oświadczeniu T.M. z dnia 10 października 2012 r., w którym wskazał miejsce zamieszkania - klatka schodowa przy ul. [...] w T.. W tej sytuacji, organu pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, o czym świadczą wnioski o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych kierowane do organów ochrony prawnej, Urzędu Miejskiego w T., Poczty Polskiej, a w szczególności ustalenia faktycznego miejsca pobytu T.M. i jego adresu do korespondencji. Tym samym organ pierwszej instancji dokonał również właściwej oceny jego postawy, jako braku współdziałania, czym nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Nie można też zarzucić, że wydana w sprawie T.M. decyzja obarczona jest wadą wynikającą z nie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Brak w rozpatrywanej sprawie wywiadu środowiskowego nie jest wynikiem zaniechania przez organ administracji wykonania nałożonego na niego obowiązku, lecz następstwem braku współdziałania samego wnioskodawcy z organem pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T.M. zwrócił uwagę na swoją trudną sytuację osobistą, brak udzielenia mu wsparcia przez organy pomocy społecznej, z której pracownikami jest on skonfliktowany. Wyjaśnił, że pracownik socjalny nie chce z nim przeprowadzić wywiadu środowiskowego pod podanym przez niego adresem zamieszkania - na klatce schodowej przed drzwiami mieszkania przy ul. [...] w T., chociaż w tym miejscu przebywa, jest zameldowany i odbiera korespondencję. Nadto, w dniu 10 października 2012 r. prosił pisemnie organ pierwszej instancji o wyznaczenie terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, czego jednak zaniechano. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę postulowało o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. T.M. w toku rozprawy w dniu 1 października 2013 r., przedstawił kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 20 czerwca 2013 r. na okoliczność faktu, że jest osobą bezdomną, nie mającą miejsca stałego pobytu, przebywającą w różnych miejscach, między innymi na dworcu, w parku, w hipermarketach oraz na klatce schodowej byłego mieszkania. Wyjaśnił, że taka sytuacja ma miejsce od wielu miesięcy, a organy pomocy społecznej nie chcą udzielić mu pomocy, pomimo że jest w kontakcie z ich pracownikami oraz odpowiada na wszystkie pisma, jak też kierowane do niego wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności działania organów administracji, w świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca warunkuje zatem możliwość wzruszenia orzeczenia organu administracji publicznej zaistnieniem naruszenia norm prawa materialnego, czy też norm o charakterze procesowym, przy czym w tym przypadku naruszenie to powinno być tego rodzaju, że miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zgodnie z art.134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ocenia legalność decyzji również z urzędu. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...]r., nr [...], o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na zakup żywności i leków oraz na pokrycie opłat za mieszkanie, z powołaniem się na brak współpracy skarżącego z pracownikiem socjalnym w celu rozwiązania jego trudnej sytuacji. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może być on przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Dodatkowo, w art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy sformułowano ogólne cele pomocy społecznej, według których jest ona instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że stosownie do art. 106 ust. 4 ustawy decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Ma on na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób oraz ich rodzin (art. 107 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2012 r. w związku z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego). Wywiad obejmuje czynności pracownika socjalnego zmierzające do ustalenia sytuacji bytowej wnioskodawcy, w szczególności przeprowadzenie rozmowy w miejscu zamieszkania lub pobytu wnioskodawcy lub jego rodziny, zebranie niezbędnej dokumentacji, a także ocenę warunków zamieszkania. Jest to szczególny środek dowodowy, na który składa się szereg czynności organu wykonywanych przez pracownika socjalnego, takich jak m.in. przesłuchanie strony i jej rodziny pod rygorem odpowiedzialności karnej za udzielenie nieprawdziwych informacji, wykorzystanie istotnych dla sprawy dokumentów oraz przeprowadzenie własnych obserwacji w celu zweryfikowania informacji uzyskanych z innych źródeł dowodowych (wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r. o sygn. akt I OSK 551/09, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W doktrynie podkreśla się, że dowód z wywiadu jest konglomeratem dowodowym, polegającym na równoczesnym skonfrontowaniu oświadczeń strony, zeznań świadków, wyników oględzin w miejscu pobytu strony, treści dokumentów urzędowych i prywatnych (W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz LexisNexis 2010, s. 411 - 415). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w analizowanej sprawie ustaliło, że miała w niej miejsce sytuacja braku współdziałania wnioskodawcy z organem, w celu wyjaśnieniu własnej sytuacji osobistej, majątkowej i dochodowej. Argumentowano, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego poprzez niewskazanie swojego faktycznego miejsca pobytu lub zamieszkania. Odmawia on również podania jakichkolwiek bliższych informacji na temat rzeczywistego miejsca pobytu, a także miejsca gdzie przechowuje swoje rzeczy osobiste i dokonuje czynności higieniczno-sanitarnych. Organy orzekające w sprawie nie dały wiary oświadczeniom skarżącego, że jego miejscem zamieszkania jest klatka schodowa przy ul. [...] w T., o czym świadczą dane dostępne ze zbioru danych osobowych kierowane do Urzędu Miejskiego w T. i Poczty Polskiej. Analizując akta sprawy nie można podzielić ustaleń organu w tym zakresie. W ocenie składu orzekającego, w niniejszej sprawie bezzasadnie i niejako z pewnym automatyzmem (w związku z wcześniejszymi sprawami skarżącego) przyjęto brak współdziałania T.M. z pracownikami pomocy społecznej. Przede wszystkim należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego z dnia 10 października 2012 r., w którym informuje organ pierwszej instancji, że jego miejscem pobytu jest klatka schodowa przed drzwiami jego mieszkania przy ul. [...] i prosi o wyznaczenie terminu do przeprowadzenia w tym miejscu wywiadu środowiskowego, bowiem nie ma prawa w tym mieszkaniu przebywać. Wobec tak sformułowanego oświadczenia trudno zatem kategorycznie przyznać, że strona odmówiła przeprowadzenia wywiadu. Akta sprawy w pełni korespondują z oświadczeniami skarżącego, iż nie ma on miejsca stałego pobytu i przebywa w różnych miejscach (na dworcach, parkach, centrach handlowych), w tym także na klatce schodowej swojego byłego mieszkania, gdzie odbiera skierowaną do niego korespondencję. Ustalenie to potwierdza przedstawione przez skarżącego postanowienie Sądu Rejonowego w T., Wydział [...] Karny z dnia 20 czerwca 2013 r. w przedmiocie wszczęcia dochodzenia w sprawie przekroczenia uprawnień przez urzędników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. (sygn. akt [...]). Wzywanie skarżącego do podania aktualnego miejsca pobytu wprawdzie nie odniosło oczekiwanego skutku. Jednakże skarżący zgodził się na przeprowadzenie wywiadu na klatce schodowej ul. [...] i obiektywnie w tym miejscu mógł zostać on przeprowadzony. Przynajmniej ze strony skarżącego nie było ku temu przeszkód. Organ pierwszej instancji nie podjął nawet próby jego przeprowadzenia, chociaż uczynił tak i to skutecznie, w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu odwoławczego z dnia [...]r., nr [...], dotyczącej również zasiłku celowego skarżącego, prowadzonej w tut. Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 738/12, a tym samym nie można winą za zaistniałą sytuację obciążać wyłącznie samego skarżącego. Rolą wywiadu środowiskowego jest przede wszystkim poznanie i weryfikacja sytuacji materialnej strony pod kątem zgłoszonych potrzeb. Wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu (art. 107 ust. 1 ustawy w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego). Nie ulega wobec tego wątpliwości, że miejscem pobytu jest miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa i to nawet tymczasowo. Jednakże w stosunku do osób bezdomnych trudno ustalić ich stałe miejsca zamieszkania, czy przebywania, stąd też wywiad środowiskowy należy przeprowadzić tam, gdzie osobę bezdomną można po prostu w danej chwili "zastać". Odnosząc powyższe rozważenia do stanu faktycznego sprawy należy zauważyć, że skarżący w piśmie z dnia 10 października 2012 r. wyraził swoją gotowość do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i oczekiwał na podanie jego terminu, dodatkowo odpowiadał na wysyłane przez organ pierwszej instancji wezwania. Jednak organ ten zaniechał dokonania czynności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, czym naruszył przepisy postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., przez co nie ustalił sytuacji życiowej skarżącego, mającej wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku, czym również naruszył przepisy prawa materialnego. Postępowanie organu nie jest w tym przedmiocie konsekwentne, gdyż z jednej strony odmawia on uznania klatki schodowej przy ul. [...] jako miejsca pobytu skarżącego, a jednocześnie wielokrotnie doręcza mu na ten adres skierowaną do niego korespondencję. Co więcej, nie danie wiary oświadczeniom skarżącego, co do jego miejsca pobytu, mogłoby nastąpić dopiero po przeprowadzeniu i sporządzeniu kwestionariusza wywiadu poprzedzonego rozmową i oceną sytuacji, w jakiej znajduje się skarżący (nie bez powodu również w urzędowym kwestionariuszu wywiadu jako przyczynę wystąpienia z wnioskiem można oznaczyć "bezdomność"). Wbrew twierdzeniom organu uzyskane informacje z Komendy Miejskiej Policji w T., [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "A", Urzędu Miasta T., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Inspektorat w T. oraz Poczty Polskiej S.A. wyłącznie zaświadczają, że skarżący nie ma prawa do przebywania w lokalu przy ul. [...], nie dowodzą jednak, że skarżący ma inne miejsce stałego, czy nawet czasowego pobytu. Nic nie wskazuje na to, by skarżący ukrywał się przed organami pomocy społecznej, co mogłoby wpłynąć na zmianę oceny jego sytuacji. Trudno nawet taką hipotezę założyć w oparciu o zgromadzone w aktach dokumenty (k-9-11 i 15-17) i wyjaśnienia skarżącego, które mogłyby świadczyć o jego bezdomności w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy w związku z regulacją art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.). Dopiero zaniechanie przedstawienia przez stronę dowodów na tą okoliczność, pomimo wezwania przez organ, wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu, że wydana w sprawie decyzja jest niezgodna z prawem wobec naruszenia obowiązku wyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności sprawy, w oparciu o art. 7, art. 77, art. 80 i art. 86 K.p.a. Biorąc jednak pod uwagę zasadniczy cel pomocy społecznej, jakim jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1), przyjąć należy, iż organy miały obowiązek wnikliwego rozpatrzenia wniosku skarżącego oraz sprawdzenia, czy zgłoszona we wniosku potrzeba faktycznie istnieje. Innymi słowy, przyznanie zasiłku celowego nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie tej formy pomocy. W ramach uznania administracyjnego organy mogą bowiem samodzielnie decydować o tym, która z potrzeb i w jakim zakresie winna być w pierwszej kolejności zaspokojona ze środków pomocy społecznej. Powyższe rozważania są konieczne z uwagi na treść złożonego przez skarżącego wniosku z dnia 26 września 2012 r., który dotyczył przyznania zasiłku celowego na zakup żywności i leków oraz na pokrycie opłat za mieszkanie. W ocenie składu orzekającego przeszkoda w postaci braku wskazania stałego miejsca pobytu nie uniemożliwiała zbadania całokształtu sytuacji skarżącego, także w oparciu o inne środki dowodowe oraz dokonania ich oceny, celem ustalenia czy wnioskowane potrzeby są dla niego niezbędne. W zaistniałej sytuacji, Sąd zdecydował się na uchylenie wyłącznie decyzji organu odwoławczego, celem uwzględnienia zasady szybkości postępowania i jego ograniczonego formalizmu (art. 12 § 1 K.p.a.). Stąd też, w celu rzetelnego i szybkiego wyjaśnienia sprawy, kierując się powyższymi wskazówkami, organ odwoławczy powinien niezwłocznie przeprowadzić rozprawę administracyjną z udziałem skarżącego i wezwać wskazane przez niego osoby, które mogłyby poświadczyć prawdziwość składanych przez niego oświadczeń, jak również ewentualnie potwierdzić jego bezdomność. W zależności od poczynionych ustaleń, dokona ich oceny w odniesieniu do zgłoszonych przez skarżącego potrzeb i zarzutów zawartych w treści odwołania, co pozwoli na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia, spełniającego wymagania przewidziane w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, co miało wpływ na wynik sprawy oraz wskazane już wcześniej przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik, co uzasadnia jej uchylenie stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji nie orzeczono o jej wykonaniu, w oparciu o art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło