IV SA/Gl 219/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] nr[...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Burmistrz C. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 4, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej odmówił przyznania M. F. pomocy w formie wykonania kserokopii dokumentów w ilości 80 sztuk. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, w wyniku rozpatrzenia odwołania M. F., decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dochód strony w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku, stanowił zasiłek stały w wysokości 604 zł. Następnie podkreślił, że wykonanie kserokopii dokumentów, w których strona jest posiadaniu, nie stanowi niezbędnej potrzeby życiowej uzasadniającej przyznanie zasiłku celowego. Wskazał, że w sprawie ustalono, iż koszt usługi kserograficznej wyniósłby 20 – 28 zł. Ponadto dodał, że w październiku 2017 r. M.F. został przyznany zasiłek celowy na zakup lekarstw w wysokości 200 zł oraz na zakup żywności w wysokości 200 zł. Organ podkreślił, że nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Dodał, że zgodnie z orzecznictwem sądowym, za niezbędną potrzebę życiową w rozumieniu art. 39 ustawy o pomocy społecznej uznać należy jedynie taką, która jest nieodzowna do egzystencji. Podniósł, że wykonanie kserokopii dokumentów nie stanowi niezbędnej potrzeby życiowej i zgłoszona potrzeba nie odpowiada celowi świadczenia – zasiłku celowego. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. F. zawarł stwierdzenia, z których wynika, że w jego ocenie, odmowa przyznania pomocy jest bezzasadna. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć, stwierdzić należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] r. o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie wykonania kserokopii dokumentów w ilości 80 sztuk. Wskazać należało, że z uwagi na treść wniosku inicjującego postępowanie w sprawie, który sprowadzał się do żądania skserowania dla skarżącego dokumentów, prawidłowe było rozpoznanie go jako wniosku o przyznanie zasiłku na wspomniany cel, tj. na pokrycie kosztów skserowania dokumentów, gdyż w świetle przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1508), nie było możliwości zakwalifikowania przedmiotowego wniosku w inny sposób, ustawa nie przewiduje bowiem tego rodzaju pomocy socjalnej, jak wykonanie wymienionej usługi przez ośrodek pomocy społecznej. W art. 36 pkt 1 i 2 tej ustawy, w sposób wyczerpujący wymienione zostały świadczenia z pomocy społecznej i wniosek skarżącego nie mógł być zaklasyfikowany do żadnego spośród rodzajów świadczeń niepieniężnych, które zostały przewidziane w ustawie. W związku z tym organ rozpoznał przedmiotowy wniosek jako wniosek o przyznanie zasiłku na wspomniany cel, tj. na pokrycie kosztów skserowania dokumentów, prawidłowo stwierdzając, że wykonanie kserokopii dokumentów, nie stanowi niezbędnej potrzeby życiowej uzasadniającej przyznanie zasiłku celowego. Podkreślenia bowiem wymagało, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jednocześnie, na podstawie art. 3 ust. 4 tej ustawy, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Prawidłowo zatem organ odwoławczy podniósł, że zasiłek celowy, zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej przysługuje w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, tj. takiej, której zaspokojenie warunkuje podstawową egzystencję. Zasadnie przy tym organ podkreślił, że skarżący otrzymuje zasiłek stały z OPS w C. w kwocie 604 zł. i w ramach możliwości finansowych tego organu, regularnie korzysta z pomocy na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Akta administracyjne zawierają zaś decyzję o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu leków w kwocie 200 zł. oraz decyzję o przyznaniu zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 200 zł. Skarżący jest zatem objęty wszechstronną pomocą ze strony organu I instancji, uwzględniającą - obok jego niezbędnych potrzeb, także ograniczenia wynikające z możliwości organu. W podsumowaniu podkreślenia więc wymagało, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy – podobnie jak i organ I instancji - nie przekroczył granic uznania administracyjnego, gdyż rozstrzygnął sprawę mając na względzie przede wszystkim cel, jakiego dotyczy wniosek o przyznanie pomocy, a także ograniczone możliwości finansowe organu I instancji, a tym samym ochronę interesów innych osób uprawnionych do uzyskania wsparcia ze środków pomocy społecznej. Niewątpliwie bowiem rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy – jak już była o tym mowa - z uwagi na jego uznaniowy charakter – jest m. in. uzależnione od oceny organu w ramach art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy, powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Należało zatem zwrócić uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować powierzone im w ustawie cele (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2008 r. o sygn. akt I OSK 624/07, Lex 500091). Ponadto nie zachodzi konieczność wykazywania w każdym przypadku możliwości finansowych organów pomocy społecznej, a ich ograniczone możliwości należą do faktów powszechnie znanych (por. wyroki NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08, z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1389/12). Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, podobnie jak i decyzja organu I instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, z uwzględnieniem zasad postępowania administracyjnego, przez co nie nastąpiło naruszenie granic przysługującego organom uznania administracyjnego, ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wydając rozstrzygnięcie organy miały bowiem na względzie okoliczności sprawy - tak istniejące po stronie skarżącego, jak również uwzględniające cele i możliwości pomocy społecznej. Spełnienie bowiem przesłanek warunkujących przyznanie pomocy, o których mowa w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, jak i okoliczność, że nie zostało przekroczone kryterium dochodowe, określone w art. 8 ust. 1 tej ustawy, nie są wystarczającym warunkiem uzyskania pomocy. Spełnienie kryteriów koniecznych do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, nie tworzy roszczenia o ich przyznanie. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek uchybień w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji. Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały bowiem dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. W powyższych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, które zostały wydane na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu (art. 107 § 3 k.p.a.). W związku z tym, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a wobec tego podlegała ona oddaleniu, zgodnie z art. 151 P.p.s.a.