IV SA/Gl 221/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u B.O. – pylica płuc – pylica azbestowa. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił przebieg kariery zawodowej skarżącego i doszedł do ustalenia, że pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednocześnie organ ten zaznaczył, że lekarze orzecznicy w konkluzji swoich orzeczeń lekarskich wskazali, iż na podstawie całokształtu przeprowadzonych badań oraz przy uwzględnieniu danych z dostępnej dokumentacji medycznej, wobec braku zmian radiologicznych odpowiadających pylicy azbestowej płuc w badaniu HRCT nie znaleźli podstaw do rozpoznania wskazanej jednostki chorobowej. Odwołanie od tej decyzji wniósł do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. B.O., który wyraził w nim swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Zdaniem odwołującego się badania przeprowadzone na własny koszt w placówkach medycznych wykazują występowanie u niego zmian charakterystycznych dla pylicy azbestowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania jak również stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zawodowej oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą to jest wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Następnie organ ten powołując się na dochodzenie epidemiologiczne stwierdził, że odwołujący się pracował w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej – pylicy azbestowej, ponieważ w trakcie pracy eksponowany był na pył azbestowy. W dalszej części uzasadnienia organ ten podniósł, że B.O. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., a w orzeczeniach obu placówek medycznych nie rozpoznano u strony choroby zawodowej – pylicy azbestowej. Podjęcie takiego rozstrzygnięcia nastąpiło w następstwie analizy dostępnej dokumentacji medycznej, a w szczególności z uwagi na brak zmian radiologicznych odpowiadających pylicy azbestowej płuc w badaniu HRCT. Nadto organ odwoławczy zaznaczył, że proces pyliczy przebiega powoli i nie wymaga weryfikacji radiologicznej w krótkim okresie czasu i z tego powodu w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego, gdyż choroba ta może być rozpoznana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego, a przeprowadzone badania nie wykazały zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się B.O., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej podniósł, że w decyzji tej organ odwoławczy uwzględnił jedynie jeden czynnik, a mianowicie azbest, natomiast pominął inne takie jak spawanie acetylenowe, mosiądzem, spawanie elektryczne czy malowanie pistoletem. Stosowane rozpuszczalniki były bardzo silnie oddziałujące na skórę, a opary negatywnie oddziaływały na drogi oddechowe. Nadto skarżący podniósł, iż wynik HRCT nie zawiera szczegółowego omówienia, a w środowisku pracy azbest unosił się w powietrzu i oddychało się nim, a dodatkowo narażony był na hałas, w wyniku czego pogorszeniu uległ jego słuch. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K wniósł o oddalenie skargi i przywołał dotychczasową argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, stosownie do postanowień art. 134 cytowanej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na unormowania prawne stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji, otóż decyzja ta podjęta została w oparciu o postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Podniesiona okoliczność posiada znaczenie w rozpatrywanej sprawie, albowiem Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 orzekł, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy w zakresie w jakim określa wytyczne dotyczące treści rozporządzenia oraz wymienione powyżej rozporządzenie Rady Ministrów są niezgodne z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Co prawda wskazany wyrok zakładał, że przepisy te utracą moc po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku, co nastąpiło w dniu 2 lipca 2008 r. Zatem zdaniem Sądu z dniem 3 lipca 2009 r. nastąpiła utrata mocy wskazanych przepisów i z tą chwilą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydana została ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie. Wskazane stanowisko znajduje umocowanie w treści art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, który zawiera zasadę wzruszenia ostatecznych rozstrzygnięć, jakie zapadły na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją RP. Stosownie do postanowień art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy decyzja wydana została na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą strona może żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast po myśli art. 245 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględnia wniesioną skargę jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie obok okoliczności podniesionych powyżej należy dostrzec, że organy administracji obu instancji podejmując kwestionowane rozstrzygnięcia nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Stosownie do postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji podejmuje wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a po myśli art. 77 § 1 tego Kodeksu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a wszelkie uchybienia w tym zakresie stanowią naruszenia prawa procesowego, które uzasadniają uwzględnienie wniesionej skargi. W sprawie tej przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że w dostarczonym przez skarżącego TK – klatki piersiowej z dnia [...] znalazło się sformułowanie, w którym podano, że obraz TK przy zgodnych danych klinicznych może odpowiadać abestozie. Obie placówki medyczne wprost nie odniosły się do tego stwierdzenia, a zamieszczone w tych orzeczeniach uwagi dotyczące rozpatrzenia całości dokumentacji medycznej nie mogą być wystarczające, ponieważ nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, że badanie to było przedmiotem analizy przez lekarzy orzeczników, jak również organy administracji obu instancji w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć nie odniosły się do tego badania. Wskazana okoliczność wyczerpuje znamiona uwzględnienia wniesionej skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organy administracji obowiązane będą do prowadzenia postępowania i podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o nowy stan prawny obowiązujący już w następstwie przywołanego powyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W niniejszej sprawie Sąd nie orzekał o wykonalności zaskarżonej decyzji, stosownie do postanowień art. 152 wyżej wymienionej ustawy, ponieważ mocą zakwestionowanej decyzji organy odmówiły rozpoznania u strony choroby zawodowej. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję. SJ/