IV SA/Gl 236/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. nr 198, poz. 1925) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 269 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania K.G. (G.) od decyzji wydanej przez działającego z upoważnienie Prezydenta Miasta R. Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] Nr [...] odmawiającej mu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że organ pierwszoinstancyjny odmawiając K.G. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z dnia 2013 r., poz.1456 ze zm., dalej także "ustawa") uznał, że nie kwalifikuje się on do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki mad niepełnosprawnym bratem – Z.G., gdyż pobierając wojskową rentę inwalidzką wypełnił przesłankę negatywną, określoną w art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powyższe w ocenie organu odwoławcze w pełni uzasadnia stanowisko organu pierwszej instancji, że strona nie może skutecznie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad bratem. Organ drugoinstancyjny nie podzielił przy tym stanowiska organu pierwszej instancji, że brak jest przyczyn obiektywnych, uniemożliwiających sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym synem przez matkę S.S. W ocenie Kolegium taką obiektywną przyczyną jest jej stan zdrowia wykazany przez stronę w przedstawionej dokumentacji medyczną. Na poparcie wyrażonego stanowiska przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1048/10, w którym stwierdzono, że "zły stan zdrowia osób spokrewnionych w pierwszym stopniu może stanowić przeszkodę w sprawowaniu opieki, co umożliwia starania o świadczenie pielęgnacyjne osób zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności". Jego zdaniem zbędne jest wykazywanie przez stronę orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności stanu zdrowia matki strony, skoro z posiadanych przez organ dokumentów jednoznacznie wynika, że z uwagi na wiek i schorzenia nie jest ona w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym synem. Zauważył, że opiekę nad nim de facto sprawuje K.G., czego organ instancji nie kwestionował. Niemniej jednak, na co należy zwrócić uwagę, nie to zadecydowało o kształcie decyzji pierwszoinstancyjnej li tylko przesłanki przedmiotowe, w postaci: po pierwsze – braku wystąpienia okoliczności dotyczących niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą wymienioną w art. 17 ust. 1 ustawy oraz po drugie – wypełnienia przesłanki negatywnej, tj. pobieranie wojskowej renty inwalidzkiej, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy. W konsekwencji organ odwoławczy zaakceptował w tej materii pogląd organu pierwszej instancji i stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, żądając jej uchylenia w całości jako naruszającej prawo. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędną jego wykładnię oraz 2) art. 138 §1 k.p.a w związku z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi jej autor powtórzył zasadnicze argumenty zawarte w odwołaniu podkreślając, że sam fakt pobierania renty wojskowej nie wyłącza in genere możliwości podjęcia zatrudnienia lub innego rodzaju pracy zarobkowej. Zaakcentował, że ustawodawca przewidział taką możliwość w art. 40 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 2103 r., poz. 666 ze zm.). Po przytoczeniu jego treści wyraził ocenę, że ustawodawca nie tylko nie wyklucza podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez inwalidę wojskowego, ale nawet zachęca do takiego działania. Jego zdaniem należy przyjąć, że uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki, przez inwalidę wojskowego nie powinno być wyłączane, z samego tylko powodu otrzymywania renty wojskowej – skoro, jak podkreśl "sam ustawodawca przewiduje możliwość podjęcia przez niego zatrudnienia". Wyraził przy tym pogląd, że przeciwna wykładnia prowadziłaby do kolizji i sprzeczności między przytoczonymi normami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i godziłaby również w prawa wynikające z art. 69 w zw. z art. 2 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że jej przedmiotem jest ocena prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga według wymienionych wyżej kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania. Przystępując do rozważenia zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania. Rozpatrzenie tych zarzutów powinno bowiem poprzedzać rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia norm prawa materialnego. Sąd bada – w tym zakresie – czy ustalenia faktyczne poczynione przez organy dokonane zostały zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Zarzuty naruszenia prawa materialnego można natomiast rozpatrywać wówczas, gdy ustalony w jego toku stan faktyczny, będący przedmiotem badania legalności działania organów administracji publicznej, a więc i zaskarżonej decyzji, nie nasuwa wątpliwości. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W złożonej skardze jej autor nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie stawianych tez i zarzutów, lecz skupił się na polemice dokonanej przez organy administracyjne wykładni, objętych sporem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, wynika z zasady prawdy obiektywnej. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Istotą tego postępowania jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy – po to, aby następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialnoprawnych. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że przeprowadzone postępowanie uwzględniło wszystkie okoliczności znane w sprawie i doprowadziło do wyczerpującego zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego. Za bezpodstawny zatem uznać należy zarzut dotyczący wadliwości prowadzonego postępowania dowodowego w sytuacji, gdy strona skarżąca takowych dowodów nie wskazywała li tylko negowała ocenę wpływu pobieranej przez nią renty wojskowej na wpływ uzyskania przez nią prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Sądu organy I i II instancji ustalenia swoje oparły na kompletnym i prawidłowo zebranym materiale dowodowym, wywiązując się z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia go. Sąd stwierdził także, że wbrew zarzutom oraz argumentacji skargi z analizy akt sprawy wynika, że organy w toczącym się postępowaniu realizowały zasadę prawdy obiektywnej, podejmując wszelkie działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Ich aktywność wyrażała się w zebraniu i wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów. Brak jest więc podstaw, aby postępowanie to kwalifikować jako nierzetelne. Przeciwnie, dowodzi ono tego, iż zmierzały one do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Podejmowały one również w tym zakresie, kierując się zasadą prawdy obiektywnej, stosowne czynności procesowe z urzędu. W tym więc kontekście stwierdzić należy, że ocena stopnia zaangażowania organów w dążeniu do ustalenia prawdy materialnej prowadzi do wniosku, że postępowanie w sprawie prowadzone było z zachowaniem standardu określonego przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Analiza akt sprawy, zwłaszcza zaś analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji w szczególności w zakresie odnoszącym się do wskazania podstaw rozstrzygnięcia uzasadnia twierdzenie, że postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób uwzględniający zasadę otwartości postępowania dowodowego, jak również zasadę równej mocy środków dowodowych. W tym miejscu wskazać należy, że spór – co do zasady – koncentruje się wokół kwestii zasadności odmowy przyznania stronie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie przez nią wojskowej renty inwalidzkiej. W ocenie organów I i II instancji w sprawie wystąpiła przesłanka negatywna określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem zaś strony skarżącej wprost przeciwnie. Zasadniczy problem sprowadza się zatem do ustalenia: czy przy zaistnieniu przesłanki przedmiotowej, w postaci niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osoba uprawnioną, przy jednoczesnym zaistnieniu okoliczności wymienionych w art. 17 ust. 5 ustawy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jak chce tego strona skarżąca czy też nie, jak wywodzą orzekające w sprawie organy. Mając na uwadze zarysowany w sprawie spór w pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawą orzekania w sprawie był art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z jego ust. 1 świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Dyspozycja przytoczonego artykułu określa dwa niezależne od siebie stany faktyczne: pierwszy – dotyczący sytuacji, w której osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, i drugi – dotyczący sytuacji, w której osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym w pierwszym przypadku chodzi o sytuację, kiedy osoba zainteresowana przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego nie pracuje i nie trudni się jakąkolwiek pracą zarobkową, czyli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, by sprawować opiekę, w drugim zaś, kiedy z uwagi na konieczność sprawowania opieki, osoba zainteresowana uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z dotychczasowego sposobu aktywności zawodowej i zarobkowej (np. rozwiązuje stosunek pracy, rezygnuje z prowadzonej działalności gospodarczej, etc.) – zob. wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2250/12, mocą którego oddalono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 348/12 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Rezygnacja z zatrudnienia, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza całkowitą rezygnację z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad inną osobą – tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1332/10. Stanowisko tam wyrażone skład orzekający w pełni akceptuje. W sprawie strona skarżąca podkreśla, że mając możliwości podjęcia zatrudnienia nie podejmuje go właśnie z uwagi na konieczność opieki nad bratem. Niemniej jednak – co wymaga podkreślenia – negując odmowę przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i domagając się uznania, że wypełnienia omawianą powyżej przesłankę stypizowaną w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy całkowicie pomija regulację nierozerwalnie z nią związaną a opisaną w jego ust. 5 pkt 1, co czyni że wykładnia spornych przepisów przez nią dokonana pozostaje w sprzeczności z systemem prawa. Wbrew temu co twierdzi strona skarżąca organ, tak pierwszej jak i drugiej instancji, dokonał właściwej subsumcji ocenianego stanu faktycznego pod sformułowaną w wyniku wykładni normę prawną. W tym miejscu wskazać należy, że strona skarżąca przywołuje ocenę stosowania prawa dokonywaną tak przez Trybunał Konstytucyjny jak i sądy administracyjne, cytując fragmenty z ich orzeczeń, ale całkowicie błędnie odnosi ją do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Podnosząc, że "oprócz literalnego brzmienia przepisu w izolacji, przy wykładni normy należy uwzględnić miejsce przepisu w ustawie i całym systemie prawa ratio legis interpretowane wedle dyrektywy racjonalnego ustawodawcy, a nawet aksjologie normy i jej oddziaływanie społeczno-gospodarcze" – odwołuje się do ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 2103 r., poz. 666 ze zm.), postępując tym samym wbrew przytoczonej przez siebie treści. Podkreślić należy, że art. 17 zawiera w ust. 1 – ust. 5 ustawy formułuje generalną zasadę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W jego poszczególnych jednostkach redakcyjnych ustawodawca szczegółowo wskazał tryb i określił zasady zobowiązując organy do ich stosowania. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a ustawy – świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Tymczasem – co w przedmiotowej sprawie nie jest sporne – K.G. pobiera rentę wojskową, czym wypełnia przesłankę negatywną do uzyskania wnioskowanego przez niego świadczenia pielęgnacyjnego. Z unormowania zawartego w art. 17 jednoznacznie wynika, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przewidzianego w tym przepisie – poza wypełnieniem przesłanek podmiotowych, które nie są w sprawie sporne, a tym samym nie wymagają szerszego ustosunkowania się – muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki natury przedmiotowej. Pierwsza z nich ma charakter pozytywny i polega – co do zasady – albo na nie podejmowaniu, albo na rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą uprawnioną – stosownie do art. 17 ust 1 ustawy. Druga zaś ma charakter negatywny, a mianowicie świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczeń wymienionych w jej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a lub b. Prawo do świadczenia określonego w art. 17 ustawy stanowi zamkniętą regulację normującą możliwość jego przyznania. Dlatego nie można prawa do niego wywodzić z innych niż wskazanych w treści tego przepisu zdarzeń i sytuacji a tym bardziej z innych ustaw aniżeli ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przyjęcie odmiennego poglądu w rozpatrywanej sprawie oznaczałoby zanegowanie zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP), wymagającej przestrzegania prawa zarówno przez obywateli, jak i organy administracji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa wskazać należy, że w badanej sprawie organy I i II instancji – co Sąd wykazał już wyżej – zebrał i prawidłowo rozpatrzył materiał dowodowy w oparciu, o który wydał zaskarżoną decyzję. Zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ramy działania tej zasady wyznacza norma prawa materialnego, która ma być zastosowana w indywidualnej sprawie, którą charakteryzuje podwójna konkretyzacja: przedmiotu i podmiotu. W tej sprawie granicę działań organu wyznacza zakres postępowania, czyli ocena przesłanek do przyznania świadczenia rodzinnego. Sformułowanym przez organy w badanym zakresie wnioskom, nie można zarzucić, że są nielogiczne, naruszają zasady doświadczenia życiowego a tym samym zasadę swobodnej oceny dowodów. Fakt, że strona skarżąca nie zgadza się z taką oceną nie świadczy również, że został naruszony obowiązek wszechstronnego zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał – jak wykazano wyżej – że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.