IV SA/Gl 238/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-10-26

Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga - Gajewska, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie przez małżonka policjanta udziału w spadku w postaci części domu jednorodzinnego, który odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia, stanowi podstawę do cofnięcia policjantowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nawet jeśli łączna powierzchnia mieszkalna domu nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych całej rodziny policjanta?
Ratio decidendi
Nabycie przez małżonka policjanta udziału w spadku w postaci części domu jednorodzinnego, który odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia, stanowi przesłankę do cofnięcia policjantowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, niezależnie od tego, czy łączna powierzchnia domu zaspokaja potrzeby mieszkaniowe całej rodziny. Prawo do lokalu mieszkalnego i prawo do równoważnika pieniężnego są odrębnymi uprawnieniami, a ich regulacje opierają się na różnych kryteriach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o cofnięciu funkcjonariuszowi Policji prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że żona policjanta, dziedzicząc część domu jednorodzinnego, nabyła udział odpowiadający co najmniej dwóm normom zaludnienia. Policjant zaskarżył decyzję, zarzucając niewłaściwą wykładnię przepisów, błędy matematyczne w obliczeniach powierzchni spadku oraz niezgodność przepisów wykonawczych z ustawą. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [ Komendant Wojewódzki Policji w K.utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia[...] o cofnięciu funkcjonariuszowi Policji – P. K. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przyznanego decyzją nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.), policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo to realizowane jest bądź w formie rzeczowej - poprzez przydział mieszkania, bądź w zastępczej formie finansowej - poprzez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego we własnym zakresie. Organ dodał, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Wskazał, że inną zastępczą formą zaspokojenia tego prawa jest równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Organ podkreślił, że według § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1130 ze zm.) równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, nie posiadają lokalu mieszkalnego na podstawie zasad wyszczególnionych w punktach 1 – 6 tego przepisu. Następnie organ wskazał, że z przedłożonej przez skarżącego inwentaryzacji budowlanej wynika, iż budynek mieszkalny, w którym zamieszkuje policjant wraz z rodziną składa się z 7 pokoi (3 na parterze i 4 na piętrze) o łącznej powierzchni mieszkalnej 100,09m2. Ponadto w budynku znajdują się dwie kuchnie (po jednej na każdej kondygnacji), odpowiednio też dwie łazienki. Organ podniósł, że z aktu poświadczenia dziedziczenia wynika, iż żona skarżącego – R. B. odziedziczyła po swym ojcu M. B. 1/3 masy spadkowej, w skład której wchodzi również zamieszkiwany przez policjanta i jego rodzinę budynek mieszkalny. Pozostałe części masy spadkowej przypadły: w 1/3 J. K. - siostrze żony policjanta i w 1/3 L. B. - matce żony policjanta. Organ podkreślił, że z matematycznego wyliczenia wynika, iż żona policjanta odziedziczała 33,37m2 powierzchni mieszkalnej budynku (parter - powierzchnia pokoju 1 - 15,96 m2, powierzchnia pokoju 2 - 7,76 m2 powierzchnia pokoju 3 -12,96 m2, piętro - powierzchnia pokoju 1 - 15,96 m2 , powierzchnia pokoju 2 - 13,15 m2 i powierzchnia pokoju 3 w inwentaryzacji wymienionego jako sypialnia 16,32 m2=100,09 m2: 3 = 33,37 m2). Organ wskazał, że wobec tego, uzyskany przez żonę policjanta udział w spadku spełnia przesłankę cofnięcia uprawnienia do dotychczas otrzymywanego równoważnika pieniężnego, określoną § 6 pkt 4 rozporządzenia, tj. w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby, członek rodziny policjanta uzyskał część domu jednorodzinnego będącego przedmiotem spadku, a jego udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. Organ podniósł, że pojęcie "norma zaludnienia" zostało wyjaśnione w rozporządzeniu MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2013 r. poz. 1170 ze zm.). Wskazał, że w przypadku policjanta posiadającego rodzinę przysługuje po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, a norma zaludnienia wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z tym, rodzinie skarżacego - składającej się z trzech członków: policjanta, jego żony – R. B. oraz córki A. K., przysługuje lokal mieszkalny o powierzchni od 21m2 do 30 m2. Podniósł, że odziedziczona przez żonę policjanta powierzchnia mieszkalna (33,37m2), zaspokaja potrzeby mieszkaniowe tej rodziny. Podkreślił, że - jak wyżej udowodniono - udział w spadku żony skarżącego odpowiada nie tylko dwóm normom zaludnienia, jak stanowi przywołany, obowiązujący przepis rozporządzenia, a nawet znacznie przewyższa określoną w przepisie powierzchnię. Ponadto budynek, którego część podlega dziedziczeniu przez żonę skarżącego, usytuowany jest w miejscowości pobliskiej wobec miejsca pełnienia przez policjanta służby, ponieważ czas przejazdu pomiędzy P. (miejscem zamieszkania), a B. (miejsce pełnienia służby) nie przekracza dwóch godzin w obydwie strony i jest to fakt nie wymagający przeprowadzenia dodatkowego dowodu, (art. 77 § 4 K.p.a. - grupę faktów nie wymagających dowodu stanowią fakty znane organowi z urzędu. Obejmuje ona informacje, które są temu organowi znane, jak również te, które są możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Chodzi tutaj o fakty wynikające z materiałów dostępnych mu z tytułu jego pracy w danym urzędzie, w tym konkretnym przypadku posłużono się powszechnie dostępnymi rozkładami jazdy komunikacji działającej na trasie P. – B.). W skardze wniesionej od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Podniósł zarzut, że decyzje zostały wydane przy zastosowaniu niewłaściwej wykładni zastosowanych przepisów prawa materialnego, z których zostało wywiedzione, iż w przypadku dziedziczenia wspólnie z osobami obcymi w myśl ustawy o Policji, części domu, której nie można wydzielić jako odrębnej i samoistnej części mieszkalnej, można pozbawić funkcjonariusza Policji prawa do lokalu mieszkalnego i praw pochodnych, jakim jest równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący podniósł, że zastosowane przepisy, na podstawie których wydano zaskarżone decyzje, obarczone są wadami naruszenia przepisów ustawy o Policji i są niezgodne z zasadą poprawnej legislacji. Wskazał, że w zakresie rozpoznania sprawy, nie można również pominąć przepisów dotyczących przydziału lokalu mieszkalnego, z mocy których – dla jego trzyosobowej rodziny - zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych następuje wyłącznie w przypadku, gdy lokal albo dom ma co najmniej 21 metrów kwadratowych pokoi. Ponadto zarzucił, że organ przyjął, iż dział spadku przypadający jego żonie wynosił 33,37 metra kwadratowego, wyliczając zsumowanie powierzchni pokoi 15,96+7,76+12,96+15,96+13,15+16,32 m2 i wskazując, że powierzchnia mieszkalna domu wynosi 100,09 m2, a tymczasem suma matematyczna daje powierzchnię 82,11 m2. Skarżący podniósł, że obliczając dział spadku w powierzchni, organ nie uwzględnił, iż jego żona nabyła prawo do 1/3 z połowy budynku, zatem dział spadku nie wyniósł 33,37, a 13,685 m2 powierzchni mieszkalnej, czyli poniżej dwóch norm zaludnienia, wadliwie określonych w rozporządzeniu. Zarzucił, że powierzchnia ta nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych prawem określonych dla trzyosobowej rodziny funkcjonariusza. Mając na uwadze powyższe, jak również treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego K 7/04, gdzie dokonano oceny uregulowań związanych z prawem lokalowym funkcjonariuszy Policji, skarżący podniósł, że jego skarga sądowoadministracyjna jest w całości uzasadniona okolicznościami faktycznymi i prawnymi, w tym również w przedmiocie naruszenia przez przepisy rozporządzenia zapisów ustawowych, bowiem to rozporządzenie musi być zgodne z ustawą, a nie odwrotnie, a ustawodawca nie dopuścił żadnym przepisem prawa, ograniczenia praw gwarantowanych ustawowo przepisami podstawowymi. Podniósl, że równoczesne błędy w zakresie rozpoznania sprawy, w szczególności wadliwe działania matematyczne co do działu spadku i jego powierzchni powodują, iż cofnięcie równoważnika nastąpiło z naruszeniem prawa i poprzez wadliwie prowadzone postępowanie administracyjne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących błędnie wyliczonej powierzchni mieszkalnej budynku, a w konsekwencji błędnego wyliczenia powierzchni mieszkalnej przypadającej w spadku jego żonie, organ wskazał, że w zaskarzonej decyzji na stronie szóstej, czwarty akapit od góry przedstawił pomieszczenia przyjęte do obliczenia spornej powierzchni i pojawiła się tam oczywista omyłka. Wymieniając bowiem powierzchnie pokoi w domu będącym przedmiotem spadku, zamiast powierzchni pokoju 2 na parterze - 16,08 m2 wpisano powierzchnię korytarza 2 - 7,76 m2, jednakże w podsumowaniu powierzchni mieszkalnej domu uwzględniono właściwą powierzchnię pokoju, otrzymując powierzchnię mieszkalną ogółem 100,09 m2 (i taka powierzchnia została prawidłowo wykazana w zaskarżonej decyzji). Organ podkreślił, że przytoczone powierzchnie zostały określone w inwentaryzacji budowlanej przedstawionej przez policjanta do niniejszej sprawy. Ponadto wskazał, że słusznie skarżący zauważył, iż "organ nie uwzględnił, że jego żona nabyła prawo do 1/3 z połowy budynku". W tym zakresie organ podniósł, że w sprawie omyłkowo przyjęto, iż udział R. B. w spadkobraniu wyniósł 1/3 część całości domu, czyli 33,37 m2 powierzchni mieszkalnej. Jednakże uwzględniając nawet to, że żona skarżącego uzyskała w spadku 1/3 połowy budynku, to również jej udział w spadku przekracza 14,00 m2 powierzchni mieszkalnej (100,09 m2: 2 = 50,05 m2 a następnie 50,05 m2 : 3 = 16,69 m2). Następnie organ odniósł się do twierdzeń skarżącego, według których, jego rodzinie składającej się z trzech członków przysługuje lokal mieszkalny o powierzchni co najmniej 21 m2. W tym zakresie organ wskazał, że skarżący pominął § 6 pkt 4 rozporządzenia, w którym to prawodawca stwierdził wprost, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodziny, albo /.../ w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej uzyskał lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. Ponadto organ podniósł, że przywołany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2004 r., sygn. akt K 7/04, potwierdził, że art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zakresie, w jakim zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad cofania i zwracania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Organ odwoławczy podkreślił, że z wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, iż wymienione w rozporządzeniu MSWiA przesłanki cofnięcia uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego zostały ustanowione zgodnie z delegacją ustawową. W piśmie z dnia 17 maja 2016 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi. Ponadto podnióśł, że organ pominął stanowisko zawarte w wyroku WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 186/10 – wydanym w oparciu o uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 roku, sygn. akt I OPS 7/09 NSA. Wskazał, że według tego wyroku, użyty w treści art. 92 ust. 1 ustawy o Policji zwrot "brak lokalu mieszkalnego" należy interpretować jako brak lokalu mieszkalnego odpowiadającego normom powierzchni mieszkalnej przysługującej policjantowi z uwzględnieniem członków jego rodziny. W sytuacji zatem, gdy posiadany przez policjanta lokal jest mniejszy od przysługujących mu norm zaludnienia, winien on otrzymać równoważnik z tytułu braku odpowiedniego lokalu mieszkalnego. Skarżący podniósł, że rozwiązania przyjęte w ustawie o Policji, w szczególności wymóg uwzględniania norm zaludnienia, determinują także interpretację przepisów aktu wykonawczego, tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dlatego też w okolicznościach jego sprawy, występuje stan faktyczny, w którym co prawda unormowanie rozporządzenia nakłada obowiązek wydania decyzji o cofnięciu równoważnika w przypadku działu spadku odpowiadającego co najmniej dwóm normom zaludnienia, jednakże nie powoduje w żadnym zakresie utraty prawa do lokalu mieszkalnego, bowiem policjant nadal nie posiada zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w należnym z mocy przepisów odrębnych wymiarze powierzchni. Podniósł, że w takich okolicznościach, cofnięcie dotychczas przyznanego równoważnika powinno być połączone z ponownym rozpoznaniem sprawy ustalenia uprawnień do równoważnika, co oznacza, iż organ był zobowiązany przyznać równoważnik za brak lokalu mieszkalnego od dnia następnego, od daty jego cofnięcia, gdyż nadal spełnione są przesłanki przyznania prawa do lokalu przydzielanego decyzją administracyjną, więc i prawo ustawowe do równoważnika za brak lokalu w należnym rozmiarze. Skarżący ponownie podniósł zarzut sprzeczności przepisów wykonawczych, w zakresie w jakim pozbawiają funkcjonariusza Policji uprawnienia do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z unormowaniami ustawy o Policji. W złożonym na rozprawie piśmie z dnia 25 października 2016 r. skarżący podtrzymał wniesioną skargę i ponownie podniósł, że jego potrzeby mieszkaniowe nadal nie są zaspokojone i jego prawo do przydzielenia lokalu mieszkalnego powinno być brane pod uwagę w trakcie postępowania zarówno przed pierwszą jak i drugą instancją. Podkreślił, że obowiązkiem organu pierwszej instancji było zbadanie, czy ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a w razie stwierdzenia, że potrzeby te nie zostały zaspokojone - cofając dotychczas przyznany równoważnik – organ był zobowiązany od dnia następnego przyznać równoważnik w tej samej wysokości, wobec niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, a zatem nadal istniejącego i prawa do lokalu mieszkalnego i do zastępczych form jego realizacji. Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę. Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę. Ponadto dodał, że skarżący do tej pory nie złożył wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przy wydaniu rozstrzygnięcia nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego ani też takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] o cofnięciu skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przyznanego decyzją tego samego organu z dnia [...] Podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, że żona skarżącego odziedziczyła po swym ojcu 1/3 masy spadkowej, w skład której wchodzi również zamieszkiwany przez policjanta i jego rodzinę budynek mieszkalny. Wobec tego zatem, że udział w spadku odpowiadał co najmniej dwóm normom zaludnienia (które wynoszą 14 m2), organ stwierdził, że zaistniały – określone w § 6 pkt 4 w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 ze zm.) - przesłanki wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zastosowana przez organ – wyżej wskazana - wykładnia przepisów prawa materialnego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 29 listopada 2009 r. w sposób jednoznaczny stwierdził, że – "nabycie przez żonę policjanta udziału w spadku, który odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia powoduje utratę przez policjanta uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego" (wyrok NSA z dnia 29 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 366/09, dostępny w internecie). Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut skargi, według którego decyzje zostały wydane przy zastosowaniu niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, gdyż zostało wywiedzione z tych przepisów, że w przypadku dziedziczenia wspólnie z osobami obcymi w myśl ustawy o Policji, części domu, której nie można wydzielić jako odrębnej i samoistnej części mieszkalnej, są podstawy do pozbawienia funkcjonariusza Policji prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Podkreślenia bowiem wymagało, że przy ocenie, czy została spełniona – wskazana wyżej - przesłanka utraty przez policjanta uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego istotne znaczenie ma to, czy doszło do nabycia udziału w spadku, który odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia, a bez znaczenia pozostaje możliwość fizycznego wydzielenia części domu czy mieszkania jako odrębnej i samoistnej części mieszkalnej. Ponadto niewątpliwie – jak wskazał skarżący w uzasadnieniu skargi – według przepisów dotyczących przydziału lokalu mieszkalnego – dla jego trzyosobowej rodziny - zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych następuje wyłącznie w przypadku, gdy lokal albo dom ma co najmniej 21 metrów kwadratowych pokoi, co odpowiada trzem normom zaludnienia. Podnieść jednak należało, że decyzja wydana w przedmiotowej sprawie, nie dotyczyła przyznania prawa do lokalu mieszkalnego, ale pozbawienia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Natomiast przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. dotyczące tej kwestii, regulują w sposób odmienny przesłanki utraty uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego – w stosunku do zasad przydziału lokali mieszkalnych, określonych w rozporządzeniu MSWiA w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170 ze zm.). Niewątpliwie według § 2 tego rozporządzenia – w przypadku trzyosobowej rodziny – policjantowi przydziela się lokal mieszkalny odpowiadający trzem normom zaludnienia, przy czym norma zaludnienia wynosi – zgodnie z § 3 – od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Natomiast według przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., nabycie udziału w spadku, który odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia powoduje utratę przez policjanta uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i to niezależne od tego, z ilu osób składa się rodzina policjanta. Stanowi to istotną różnicę w stosunku do wspomnianych wyżej zasad przydziału lokalu mieszkalnego, zgodnie z którymi lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia, których liczba odpowiada liczbie osób tworzących rodzinę. Wymienione rozporządzenia wprowadzają zatem zupełnie inne kryteria, ale też i dotyczą one różnych uprawnień. Wbrew zatem błędnemu przekonaniu skarżącego - nie przemawia to za tym, że przepisy rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., są niezgodne z zasadami prawidłowej legislacji, albo że zostały wydane z naruszeniem przepisów ustawy o Policji. Wymienionym zaś w skardze wyrokiem z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt K 7/04, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zakresie, w jakim zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad cofania i zwracania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. W związku z tym – jak podkreślił organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę - z wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, iż wymienione w rozporządzeniu MSWiA przesłanki cofnięcia uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego zostały ustanowione zgodnie z delegacją ustawową. Wbrew zatem intencjom skarżącego – wyrok ten potwierdza bezpodstawność zarzutów skargi. Natomiast co do wskazanej w piśmie skarżącego z dnia 17 maja 2016 r. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 roku, sygn. akt I OPS 7/09 – podnieść należało, że uchwała ta dotyczy funkcjonariuszy Straży Granicznej, a zatem bezpodstawne jest powoływanie się na jej treść w niniejszej sprawie. Podkreślenia przy tym wymagało, że cytowana wyżej w sposób dosłowny teza wyroku NSA z dnia 29 listopada 2009 r. (sygn. akt I OSK 366/09), według której "nabycie przez żonę policjanta udziału w spadku, który odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia powoduje utratę przez policjanta uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego" – po pierwsze; została sformułowana po dacie wymienionej uchwały; - a po drugie; dotyczy ściśle określonej sytuacji, tożsamej z sytuacją, jaka wystąpiła w sprawie skarżącego. W związku z tym, to właśnie teza tego wyroku NSA, może być odnoszona do ocen prawnych dokonywanych w niniejszej sprawie. W konsekwencji podkreślenia wymagało, że rację ma skarżący, podnosząc w piśmie z dnia 17 maja 2016 r., iż "w okolicznościach jego sprawy, występuje stan faktyczny, w którym co prawda unormowanie rozporządzenia nakłada obowiązek wydania decyzji o cofnięciu równoważnika w przypadku działu spadku odpowiadającego co najmniej dwóm normom zaludnienia, jednakże nie powoduje w żadnym zakresie utraty prawa do lokalu mieszkalnego". Skarżący jednak wydaje się nie rozumieć, że niniejsza sprawa nie dotyczy utraty prawa do lokalu mieszkalnego, a wyłącznie cofnięcia prawa do równoważnika za brak takiego lokalu. Natomiast w celu uzyskania decyzji w przedmiocie przyznania lokalu mieszkalnego, konieczne jest złożenie stosownego wniosku przez funkcjonariusza Policji. Odnieść to należy również do twierdzeń zawartych w piśmie skarżącego z dnia 25 października 2016 r., w którym podniósł, że " jego potrzeby mieszkaniowe nadal nie są zaspokojone i jego prawo do przydzielenia lokalu mieszkalnego powinno być brane pod uwagę w trakcie postępowania zarówno przed pierwszą jak i drugą instancją". Jeszcze raz podkreślić należało, że bez wniosku skarżącego, kwestia przydzielenia lokalu mieszkalnego, nie stanie się przedmiotem rozstrzygnięcia organów, gdyż nie działają one z urzędu, a tylko na wniosek i orzekają o tym w innym postępowaniu niż dotyczące utraty prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących błędnie wyliczonej powierzchni mieszkalnej budynku, a w konsekwencji błędnego wyliczenia powierzchni mieszkalnej przypadającej w spadku żonie skarżącego, stwierdzić należało, że – jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę - w zaskarżonej decyzji, wymieniając powierzchnie pokoi w domu będącym przedmiotem spadku, zamiast powierzchni pokoju 2 na parterze - 16,08 m2 wpisano powierzchnię korytarza 2 - 7,76 m2. Nie wymieniono też powierzchni pokoju na piętrze, który w inwentaryzacji budowlanej przedstawionej przez skarżącego do niniejszej sprawy, został określony jako pokój 3 – o powierzchni 9, 66 m2. Jednakże w podsumowaniu powierzchni mieszkalnej domu – dokonanej na podstawie danych z inwentaryzacji, uwzględniono wszystkie powierzchnie pokojów, otrzymując powierzchnię mieszkalną ogółem 100,09 m2 i taka powierzchnia została prawidłowo przyjęta w zaskarżonej decyzji. Zarzucając w skardze, że suma matematyczna powierzchni pokoi daje 82,11 m2, skarżący nie uwzględnił zatem prawidłowej powierzchni pokoju nr 2 na parterze, o którym była mowa wyżej, a poza tym pominął powierzchnię pokoju nr 3 na piętrze, wynoszącą 9, 66m2 – według przedłożonej przez niego inwentaryzacji budowlanej (k. 31 akt). Ze zsumowania powierzchni wszystkich pokoi wymienionych w tej inwentaryzacji wynika zaś, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał w zaskarżonej decyzji, iż powierzchnia mieszkalna domu wyniosła ogółem 100,09 m2 Natomiast zasadny był zarzut skarżącego, że organ nie uwzględnił, iż jego żona w wyniku dziedziczenia, nabyła prawo do 1/3 z połowy budynku, a nie z całości. Jednakże uwzględniając nawet i tę pomniejszoną część powierzchni mieszkalnej budynku, stwierdzić należało, że nastąpiło nabycie przez żonę skarżącego udziału w spadku, który odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. Prawidłowo zatem organy obydwu instancji ustaliły, że spełnione zostały przesłanki cofnięcia skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem stwierdzić więc należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przy wydaniu rozstrzygnięcia nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego ani też takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego brak było podstaw do uwzględnienia skargi i zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło