IV SA/Gl 249/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na pismo Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wezwania do zapłaty nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta T., po wznowieniu postępowania uchylił w całości własne decyzje: - z dnia [...] r. przyznającą W. K. dodatek mieszkaniowy na okres od [...] do [...] r. w wysokości [...] zł. miesięcznie; - z dnia [...] r. przyznającą W. K. dodatek mieszkaniowy na okres od [...] do [...] r. w wysokości [...] -zł. miesięcznie; - z dnia [...] r. przyznającą W. K.dodatek mieszkaniowy na okres od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] -zł. miesięcznie oraz po ponownym rozpatrzeniu wniosków odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego za wskazane okresy. Nadto zobowiązał W.K. do zwrotu kwoty [...] - zł. tytułem niesłusznie pobranego za te okresy dodatku mieszkaniowego. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji zaakcentował, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego wyszło na jaw, iż W. K. w deklaracji o dochodach nie ujęła dochodów męża z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej z okresu trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Okoliczność ta faktycznie istniała w dniu wydania decyzji, ale nie była znana organowi administracji, dlatego zaszły przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i wydania nowej, opisanej powyżej decyzji. W odwołaniu W. K. wnioskowała o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie nałożonej kary. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło część decyzji pierwszoinstancyjnej dotyczącą zobowiązania W. K. do zwrotu nienależnie pobranej kwoty w podwójnej wysokości i w tym zakresie umorzyło postępowanie, a w pozostałej części utrzymało ją w mocy. W jej uzasadnieniu podniosło, iż art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734) nie daje podstaw do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych dodatków w podwójnej wysokości, gdyż wynika to wprost z przepisu prawa. Zatem należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. W konsekwencji wydania tej decyzji Naczelnik Wydziału Gospodarki Lokalowej Urzędu Miasta T. pismem z dnia [...] r. Nr [...] wezwał W.K. do zapłaty kwoty [...] – zł. tytułem niesłusznie pobranego dodatku mieszkaniowego, a następnie wysłał w dniu [...] r. ostateczne wezwanie do zapłaty o Nr [...]. W. K. pismem procesowym z dnia [...] r. oznaczonym jako "odwołanie" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe wezwanie do zapłaty z dnia [...] r. Nr [...] i ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia [...] r. Nr [...] dotyczące niesłusznie pobranego dodatku mieszkaniowego za okres od [...] do [...] r. i od [...] r. do [...] r. Powołała się też na orzeczenie tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które jej zdaniem oddaliło żądanie zwrotu tego dodatku poprzez uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej odrzucenie. Wyjaśniło, iż powołany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 czerwca 2004 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 1311/02 nie oddala żądania zwrotu dodatku, lecz zobowiązuje organ odwoławczy do merytorycznego załatwienia odwołania skarżącej. Tym samym powołane okoliczności sprawy nie zmieniają faktu, iż na pismo organu I instancji, wzywające skarżącą do zapłaty niesłusznie pobranego dodatku mieszkaniowego, nie przysługuje skarga. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określono w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Szczegółowe natomiast unormowanie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych zawierają przepisy art. 3 § 2 i § 3 oraz art. 4 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: "ustawą p.p.s.a.". Z regulacji tej wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym, zabezpieczającym bliżej określone w art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy p.p.s.a., inne akty wymienione w pkt 4 – 7 tego przepisu oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Z powyższych uregulowań wynika jednoznacznie, że skarga w przedmiotowej sprawie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, gdyż nie dotyczy żadnego aktu lub czynności określonej w powołanych wyżej przepisach. Jedynie w celach informacyjnych wskazać należy, iż z powołanego w skardze wyroku tut. Sądu z dnia 18 czerwca 2004 r. o sygn. akt 4 II SA/Ka 1311 wynika tylko, iż skarżąca wniosła odwołanie "w ustawowym terminie i winno być ono merytorycznie rozpatrzone" (ostatnie zdanie na str. 3 uzasadnienia wyroku). Zatem w zaistniałej sytuacji nie znajdują uzasadnienia twierdzenia skarżącej zawarte w skardze, wskazujące na oddalenie powołanym wyrokiem, żądania zwrotu dodatku mieszkaniowego pobranego przez skarżącą. Stwierdzenie, w wyniku postępowania wznowieniowego, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji nakłada na osobę, która otrzymała ten dodatek, obowiązek zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Zobowiązanie to, zgodnie z art.7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 z późn. zm.), powstaje bezpośrednio z przepisu prawa i podlega egzekucji administracyjnej wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi na podstawie art. 3 § 1 w związku z art. 2 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z późn. zm.), gdyż ustawodawca nie przewidział orzekania w tym zakresie w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sam ten przepis prawa stanowi podstawę egzekucji bez potrzeby wydawania aktu indywidualnego. Ustalenia podwójnej wysokości nienależnie pobranych kwot dokonuje wierzyciel, który wzywa zobowiązanego do dobrowolnego wykonania zobowiązania, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W tym stanie rzeczy skarżąca nie wskazała przedmiotu skargi jako dotyczącego wymienionych wcześniej decyzji i postanowień, jak również nie wskazała, aby skarga dotyczyła któregokolwiek z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 ustawy p.p.s.a. lub bezczynności, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpatrywania skargi na wezwania do zapłaty podejmowane w przedmiotowej sprawie w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sytuacja ta wyczerpuje znamiona niedopuszczalności skargi określone w art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Wobec powyższego należało stosownie do postanowień art. 58 § 3 ustawy p.p.s.a. orzec, jak w sentencji.