IV SA/Gl 252/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-01-20

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy z pomocy społecznej może zostać przyznany na pokrycie kosztów leczenia stomatologicznego i zakupu leków, które zostały już zaspokojone ze środków własnych rodziny, zwłaszcza w sytuacji, gdy rodzina zaciąga kredyty na inne cele?
Ratio decidendi
Zasiłek celowy z pomocy społecznej nie może zostać przyznany na pokrycie potrzeb, które zostały już zaspokojone ze środków własnych rodziny. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i jest przeznaczona do przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby nie są w stanie pokonać własnymi zasobami. Zaciąganie kredytów na cele inne niż niezbędne, przy jednoczesnym ubieganiu się o świadczenia na zaspokojenie podstawowych potrzeb, może świadczyć o nieracjonalnym gospodarowaniu środkami i dysproporcji między udokumentowanymi dochodami a rzeczywistą sytuacją majątkową, co może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Rodzina skarżącego ubiegała się o zasiłek celowy na zwrot kosztów leczenia stomatologicznego i zakupu leków. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że potrzeby te zostały już zaspokojone ze środków własnych rodziny, która jednocześnie ponosiła wydatki na telewizję kablową, telefon komórkowy, zakupy ratalne (komputer, pralka, piec) i spłacała wcześniejsze zobowiązania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając subsydiarny charakter pomocy społecznej i nieracjonalne gospodarowanie środkami przez rodzinę. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że zakupy były dokonane za namową pracowników socjalnych i służą nauce lub są niezbędne do życia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant Referent Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta G., Zastępcę Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w G., po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r., odmówiono I. B. przyznania zasiłku celowego "w formie zwrotu za wykupione leki oraz leczenie stomatologiczne". W podstawie prawnej tej decyzji powołany został art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 4 i art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W jej uzasadnieniu organ, powołując się na treść art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wskazał, że brak jest okoliczności uzasadniających przyznanie takiej pomocy. Zdaniem organu, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 w związku z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej). Tymczasem koszty leczenia stomatologicznego oraz zakupu leków rodzina strony pokryła we własnym zakresie, zatem potrzeby, o zaspokojenie których wystąpiono zostały już zaspokojone. Nie występowała więc niezbędna potrzeba bytowa, która miałaby zostać zaspokojona dzięki środkom pomocy społecznej. Nadto podkreślono, że rodzina pomimo zgłaszania trudności życiowych ponosi opłaty z tytułu korzystania z telewizji kablowej, telefonu komórkowego, a także dokonała zakupu komputera na raty, w sytuacji obciążenia jej budżetu domowego spłatą wcześniej zaciągniętych zobowiązań finansowych w postaci spłaty rat kredytowych za wcześniej zakupioną pralkę oraz piec junkers. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł pełnomocnik strony - jej mąż A.B. W odwołaniu wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia i wskazał, że na każdym pracowniku socjalnym ciąży obowiązek udzielania stronom pełnych informacji. Natomiast w jego sprawie pracownik socjalny zajmujący się przedmiotowym wnioskiem wprowadził ich w błąd wyjaśniając, że raty z tytułu zakupu sprzętu gospodarstwa domowego oraz komputera będą tratowane jako wydatki bieżące rodziny, co miało dotyczyć również zakupionych w przyszłości lodówki lub usługi internetowej. Dalej wywiódł, że pracownik socjalny był zobowiązany do poinformowania, iż najpierw należy spłacić raty za wcześniej nabyte dobra, a dopiero później można dokonywać zakupów ratalnych nowych towarów. Następnie wskazał, że poprzednio uzyskiwał zwrot wydatków ponoszonych z tytułu zakupu leków i leczenia stomatologicznego, a jego dziecko od [...] r. choruje na [...] i obecnie znajduje się w trakcie leczenia u [...] w Z., dlatego obowiązkiem organu pierwszej instancji był zwrot wydatków poniesionych przez jego rodzinę w miesiącu [...] r. Nadmienił również, iż uzyskał od pracownika socjalnego informację, że może się starać o zwrot z pomocy społecznej już potrąconych mu uprzednio alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] r. strona zgłosiła potrzebę w postaci konieczności zwrotu wydatków za zakupione leki w kwocie [...] zł. oraz za leczenie stomatologiczne w kwocie [...] zł. W trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, że I. B. prowadzi wspólnie z mężem gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzi również będąca w wieku szkolnym ich córka. Na dochód rodziny, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, a więc w miesiącu [...] r. składały się: wynagrodzenie za pracę męża strony – A. B. w kwocie [...] zł. i zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł. oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. Po odliczeniu potrącanych z dochodu męża strony [...] dochód rodziny wyniósł [...] - zł, co dawało miesięcznie dochód na osobę w rodzinie w wysokości [...] - zł. W dalszej części Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyjaśniło, że stosownie do treści art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek taki może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Równocześnie wskazał, że podstawowa zasada udzielania pomocy społecznej została sformułowana w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 78 i art. 91 tej samej ustawy przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351,- zł., zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", przy jednoczesnym występowaniu co najmniej jednej z przesłanek określonych w art. 7 pkt 2-15 tej ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Mając na względzie powołane przepisy oraz dochód strony i występujące w rodzinie bezrobocie, Kolegium uznało, że rodzina strony spełnia wymogi formalne kwalifikujące do otrzymania świadczeń z pomocy społecznej. Jednak zdaniem Kolegium przyczyną odmowy przyznania wnioskowanej pomocy przez organ pierwszej instancji była okoliczność zaspokojenia wnioskowanej potrzeby ze środków własnych rodziny wnioskodawczyni, przy jednoczesnym zgłaszaniu trudności finansowych oraz w sytuacji zaciągania przez jej rodzinę nowych kredytów i ponoszenia dużych wydatków związanych z koniecznością spłat rat za wcześniej dokonane w systemie ratalnym zakupy. Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz, że zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ustosunkowując się do twierdzenia strony dotyczącego zwrotu ze środków pomocy społecznej [...] płaconych przez A. B. na rzecz innych osób, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny [...] te zostały odliczone od dochodu, stosownie do treści art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zaś obowiązujące przepisy nie przewidują - z uwagi na ciążący na rodzicu obowiązek [...], w sytuacji gdy sam nie bierze udziału w wychowaniu dziecka - możliwości zwrotu wypłaconych [...] i brak jest podstaw prawnych umożliwiających cedowanie tego obowiązku na państwo. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że ponoszone przez rodzinę wydatki z tytułu spłaty rat kredytowych za zakup różnych sprzętów gospodarstwa domowego, nie mogą być uwzględnione jako wydatki służące zaspokojeniu bieżących potrzeb rodziny, ponieważ ich uwzględnienie w budżecie rodziny skutkujące przyznaniem wnioskowanej pomocy w istocie byłoby udzieleniem pomocy wierzycielowi. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, iż pomoc społeczna jest kierowana do osób, które nie posiadają własnego dochodu i nie są w stanie zaspokoić same elementarnych potrzeb, a w niniejszej sprawie rodzina z jednej strony zwróciła się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, podkreślając trudną sytuację finansową, i równocześnie zaciąga kredyty na pokaźne kwoty, w szczególności na zakup komputera oraz innych przedmiotów gospodarstwa domowego, co niewątpliwie świadczy o nieracjonalnym gospodarowaniu posiadanymi środkami. Podsumowując organ odwoławczy uznał, że istnieją podstawy aby twierdzić, iż skoro rodzina jest w stanie ponosić ciężar spłat zaciągniętych kredytów i pożyczek, to posiada również możliwości w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych. Przyznana w takich okolicznościach pomoc zostałaby wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, chociażby na spłatę rat zaciągniętych kredytów. Natomiast spłata na bieżąco tych zobowiązań, przy udokumentowanym dochodzie nieprzekraczającym ustawowego kryterium, może świadczyć o dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodów, a rzeczywistą sytuacją majątkową rodziny wnioskodawcy. Ta okoliczność, zgodnie z brzmieniem art. 12 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, może skutkować odmową przyznania świadczenia. Nadto organ zauważył, że niedopuszczalnym jest udzielenie pomocy społecznej na realizację podstawowych potrzeb bytowych ze środków publicznych w sytuacji, gdy rodzina wykorzystuje własne środki finansowe na realizacje potrzeb, które nie należą do kategorii niezbędnych, a taką jest w ocenie organu odwoławczego opłata za internet. Kolegium zgodziło się również z poglądem organu orzekającego w pierwszej instancji, że w sytuacji, gdy wnioskowane potrzeby (w zakresie zakupu leków oraz kosztów leczenia stomatologicznego) zostały uprzednio zaspokojone ze środków własnych rodziny wnioskodawcy, to nie ma możliwości uznania, iż występowała potrzeba w tym zakresie. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że podjęta w ramach uznania administracyjnego i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa decyzja organu pierwszej instancji zasługuje na utrzymanie w mocy. W dniu [...] r. A.B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., w której wyraził niezadowolenie z treści tego rozstrzygnięcia. Podniósł, że wszystkie dokonane w ostatnim czasie zakupy były dokonane za namową i aprobatą pracowników socjalnych Ośrodka Pomocy Społecznej w G. Nadto wskazał, iż komputer przysługuje uczniowi w celu nauki w szkole, a kablówka jest dla uczniów narzędziem dostępu do programów edukacyjnych. Natomiast junkers i pralka są urządzeniami niezbędnymi do życia, podobnie jak telefon komórkowy w transporcie. Skarżący zaznaczył, że jego rodzina spełnia ustawowe kryterium do objęcia jej pomocą społeczną, a za obecny stan sprawy odpowiedzialność ponoszą obecni lub byli pracownicy OPS w G., którzy udzielali mu błędnych informacji. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] r., które wpłynęło do tutejszego Sądu w dniu [...] r., skarżący wyraził niezadowolenie z pracy pracowników organów pomocy społecznej obu instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. substytut pełnomocnika skarżącego podtrzymał zarzuty skargi i złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, precyzując wyraźnie, że nie zostały one uiszczone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu obowiązującemu w dacie jej wydania. W pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 tej samej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem analizy w rozpoznawanej sprawie jest przyznanie pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego. Poza sporem jest, że skarżący ma prawo do świadczeń z pomocy społecznej, gdyż spełnia kryteria zawarte w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 z późn. zm.), określone w jej art. 8 ust. 1 pkt 2 (kryterium dochodowe) i art. 7 pkt 4 (bezrobocie żony skarżącego) uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust 1 i 2 powołanej wyżej ustawy zasiłek celowy może zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przepis art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ administracji publicznej podejmuje decyzję w ramach tzw. uznania administracyjnego, mając na uwadze - w świetle okoliczności danej sprawy - interes społeczny i słuszny interes obywateli (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 777/05, Lex nr 194414). Dodatkowo na decyzję organu administracji publicznej w przedmiocie zasiłku celowego mają wpływ zasady ogólne, wyrażone w treści art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z jej art. 2 ust. 1 pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa, która ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W przepisie art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowiącym, iż pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, mamy do czynienia z powiązaniem specyficznej instytucji uznania administracyjnego polegającej na tym, iż organowi administracji przyznano możność dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę a równowartościowych prawnie rozwiązań, z pojęciami nieostrymi w postaci "niezbędnej potrzeby życiowej" oraz "warunków odpowiadających godności człowieka". Organ administracji jest zatem zobowiązany do dokonania oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy przyznanie wnioskowanej pomocy zmierzałoby do zaspokojenia niezbędnych potrzeb rodziny skarżącego i umożliwiło tej rodzinie życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Stosownie do art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Oznacza to, iż przyznany stronie zasiłek celowy ma wystarczyć na zaspokojenie jej niezbędnych potrzeb bytowych, lecz tylko wówczas, gdy potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zatem organy orzekające powinny mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, ale również interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej oraz rozważyć powyżej wskazane przesłanki w kontekście okoliczności danej sprawy i dać temu wyraz w uzasadnieniu wydanych przez siebie decyzji. W postępowaniu tym znajdują więc odpowiednie zastosowanie przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż organ administracji prowadzący postępowanie o przyznanie zasiłku celowego obowiązany jest w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne w celu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy. Zatem do istotnych elementów stanu faktycznego należy ustalenie sytuacji materialnej, rodzinnej i życiowej osoby ubiegającej się o wnioskowane świadczenie, jak również potrzeb, których sama nie jest w stanie zaspokoić przy pomocy posiadanych środków materialnych oraz rozmiarów tych potrzeb. Nie ulega jednak wątpliwości, że na gruncie obowiązującego prawa pomoc społeczna ukierunkowana jest na subsydiarność środków społecznych, które powinny być uruchamiane tylko wówczas, gdy osoby i rodziny nie są w stanie przezwyciężyć trudnych sytuacji we własnym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1851/06, nie publ.). Należy zaakcentować, iż pomoc społeczna nie rozwiązuje problemów rodzin może jedynie w pewnej mierze ułatwić przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych osób potrzebujących pomocy. Natomiast sam fakt spełnienia przez skarżącego kryteriów ustawowych nie oznacza automatyczne przyznania wnioskowanego świadczenia, ale w przypadku odmowy udzielenia pomocy stwarza obowiązek wyraźnego jej uzasadnienia. W rozpatrywanej sprawie postępowanie dowodowo - wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego są prawidłowe. Organ pierwszej instancji w motywach rozstrzygnięcia precyzyjnie wskazał, po dokonaniu analizy budżetu domowego rodziny skarżącego za miesiąc [...]r., że koszty leczenia stomatologicznego oraz zakupu leków zostały zaspokojone i pokryte przez nią we własnym zakresie. Nie występowała, więc niezbędna potrzeba bytowa, która miałaby zostać zaspokojona dzięki środkom pomocy społecznej. Nadto podkreślono, że rodzina pomimo zgłaszania trudności życiowych ponosi opłaty z tytułu korzystania z telewizji kablowej, telefonu komórkowego, a także dokonała zakupu na raty komputera, w sytuacji obciążenia jej budżetu domowego spłatą wcześniej zaciągniętych zobowiązań finansowych w postaci spłaty rat kredytowych za wcześniej zakupioną pralkę oraz piec junkers. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego zawiera pełne ustalenia faktyczne i dowody, na jakich oparł się ten organ przy jej wydaniu. Wyraźnie wskazuje, dlaczego wnioskowane świadczenie nie może być przyznane i jakimi kryteriami kierowały się przy jej wydaniu. Była to zasada określona w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej Przepis ten wskazuje na posiłkowy charakter świadczeń z pomocy społecznej, bowiem pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Organ odwoławczy rozpatrując niniejszą sprawę prawidłowo uznał, że powołana zasada nie pozwala na uwzględnienie wnioskowanych potrzeb. Na podstawie zaistniałego w sprawie stanu faktycznego i analizy obciążenia domowego budżetu skarżącego organ odwoławczy uznał, że ponoszone przez skarżącego i jego rodzinę wydatki z tytułu spłaty rat kredytowych za zakup różnych sprzętów gospodarstwa domowego, nie mogą być uwzględnione jako wydatki służące zaspokojeniu bieżących potrzeb rodziny, bowiem skutkowałoby to w istocie przyznaniem pomocy wierzycielowi skarżącego. Przyznana w takich okolicznościach pomoc mogłaby być wykorzystana niezgodnie z jej przeznaczeniem np. na spłatę rat zaciągniętych kredytów. Natomiast spłata na bieżąco zobowiązań z tytułu spłat rat kredytowych, przy udokumentowanym dochodzie nieprzekraczającym ustawowego kryterium, może świadczyć o dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodów, a rzeczywistą sytuacją majątkową rodziny (por. art. 12 ustawy o pomocy społecznej). Nadto organ odwoławczy zauważył, że niedopuszczalnym jest udzielenie pomocy społecznej w sytuacji, gdy rodzina wykorzystuje własne środki finansowe i realizuje potrzeby, które nie należą do kategorii niezbędnych, a taką jest w ocenie tego organu internet. Zauważyć przyjdzie, że rodzina skarżącego korzysta z różnych innych formy pomocy w postaci dodatku mieszkaniowego, zasiłku okresowego (do miesiąca [...]r.), zasiłku rodzinnego, jak również zasiłku celowego na zakup lekarstw (w miesiącu [...]r.). Jednocześnie skarżący nie posiada zaległości w regulowaniu rat kredytowy, co świadczy o tym, iż dysponuje środkami finansowymi na ich ponoszenie. Jeśli więc skarżący przy pomocy dostępnych środków finansowych reguluje na bieżąco różne należności to oznacza, iż wykorzystuje posiadane w tym zakresie możliwości, bez konieczności wsparcia środkami pomocy społecznej. Zgodzić się też trzeba z poglądem organu odwoławczego, że w sytuacji, gdy wnioskowane potrzeby (w zakresie zakupu leków oraz kosztów leczenia stomatologicznego) zostały uprzednio zaspokojone ze środków własnych skarżącego, to nie ma możliwości uznania, iż występowała potrzeba w tym zakresie. Zdaniem Sądu potrzeby z zakresu opieki zdrowotnej powinny być w pierwszej kolejności zaspokajane w ramach publicznej opieki zdrowotnej. Tyko w przypadku braku możliwości ich realizacji w tych placówkach wobec konieczności podjęcia specjalistycznego leczenia organ pomocy społecznej może rozważyć przyznanie środków na ten cel. Dodatkowo istnienie takich potrzeb należy z wyprzedzeniem zgłaszać organom pomocy społecznej, celem wszczęcia postępowania administracyjnego i wyjaśnienia ich niezbędności, a nie dopiero po ich faktycznej realizacji domagać się zwrotu poniesionych nakładów. W rozpoznawanej sprawie fakt zapłaty gotówką przedstawionych w organie pomocy społecznej faktur na zakup lekarstw i leczenie stomatologiczne, dokonane w okresie [...] miesięcy (od [...] do [...] r.), następnie domaganie się ich zwrotu we wniosku z dnia [...] r. nie zasługuje na aprobatę. Dokonując kontroli zaskarżonej w sprawie decyzji o charakterze uznaniowym, w oparciu o powołane wyżej przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i K.p.a., Sąd uznał, że w postępowaniu odwoławczym zostały podjęte wszelkie kroki mające na celu dokładne wyjaśnienie jej stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na jej wynik, jak również zastosowanie w niej przepisów prawa materialnego. Jak już wskazano organ odwoławczy w sposób szczegółowy i wyczerpujący wyjaśnił sytuację materialną i życiową skarżącego oraz wyraźnie określił powody zajętego w sprawie stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło