IV SA/Gl 252/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-10-12

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, uzależnione od stopnia niepełnosprawności dziecka, powinno być przyznane od daty powstania niepełnosprawności, a nie od daty złożenia wniosku, jeśli orzeczenie o niepełnosprawności zostało uzyskane z opóźnieniem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły prawo materialne, odmawiając przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres poprzedzający złożenie wniosku, mimo że opóźnienie w uzyskaniu orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności dziecka wynikało z błędów proceduralnych lub braku informacji ze strony organów. Sąd powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niekonstytucyjności art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim ograniczał przyznawanie świadczeń od daty złożenia wniosku, a nie od daty powstania niepełnosprawności. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Stan faktyczny
Skarżąca U.O. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 września 2005 r. do 28 lutego 2007 r. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Skarżąca argumentowała, że opóźnienie w złożeniu wniosku wynikało z braku informacji ze strony urzędników oraz z konieczności uzyskania prawomocnego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności córki, które zostało wydane dopiero na mocy wyroku sądu. Po kolejnych postępowaniach i wyrokach sądów, skarżącej przyznano świadczenie za wcześniejszy okres, co skłoniło ją do ubiegania się o wyrównanie za okres objęty odmową.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2009 r. sprawy ze skargi U.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. nr [...]. Decyzja z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 marca 2008 r. sygn. akt IV SA/GL 1255/07 uchylającego decyzję tego organu z dnia [...], uchyliło decyzję Kierownika Referatu Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miasta T. z dnia [...] i przyznało U. O. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem D. O. w wysokości 420 zł miesięcznie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że przyznanie D. O. wyrokiem Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] prawa do renty rodzinnej w związku z ustaleniem tego Sądu, że jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, należy traktować jako orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pismem z dnia [...] U. O., powołując się na art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz powyższą decyzję, wniosła o wypłatę wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 01.09.2005 r. do 28.02 2007 r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta T., na podstawie art. 104, 105 § 1 k.p.a oraz art. 17, art. 23, art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, gdyż uznał, że wniosek wpłynął po okresie, na który strona wnosiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W odwołaniu od tej decyzji U. O. domagała się jej uchylenia oraz przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za wskazany okres we wniosku. W jej ocenie nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji z powodu przedłużających się procedur i konieczności ich przeprowadzenia w celu zachowania ciągłości w pobieraniu dochodzonego świadczenia oraz z powodu niepowiadomienia jej o konieczności wcześniejszego złożenia wniosku przed zakończeniem toczącego się w tym zakresie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że brak prawnej możliwości przyznania świadczenia nie stanowi przesłanki do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania. Dlatego też za konieczne uznał merytoryczne rozpoznanie żądania i wydanie decyzji załatwiającej wniosek. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta T., decyzją z dnia [...] nr[...] , wydaną na podstawie art. 104 k.p.a oraz art. 17 ust. 1, art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), odmówił przyznania U. O. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. Co do pozostałego wnioskowanego okresu organ wydał odrębną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na przepis art. 24 ust. 2 i 3 wskazanej wyżej ustawy stwierdził, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast w przypadku ustalania prawa do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do tych świadczeń ustala się na okres zasiłkowy, chyba ze orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. Z uwagi na fakt, że strona wniosek o świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 wniosła [...] organ uznał, że przedmiotowe świadczenie stronie nie przysługuje. W odwołaniu od tej decyzji U. O. stwierdziła, że rozstrzygnięcie to jest dla niej krzywdzące. Podniosła, że na mocy decyzji MOPS w T. od 1999r. miała ustalone prawo do zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem D. O. Natomiast decyzją z dnia [...] nie przyznano jej świadczenia pielęgnacyjnego. Na skutek odwołania, a następnie wydanych w tej sprawie wyroków przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oraz Naczelny Sąd Administracyjny, decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przyznało jej świadczenie pielęgnacyjne za okres od 01.05.2004 do 31.08.2005r. Dlatego wystąpiła z wnioskiem o wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego po dacie wydania tej decyzji. Nadmieniła, że żaden z pracowników nie poinformował jej o konieczności wcześniejszego złożenia wniosku, nim sprawa zakończy się przez Naczelnym Sądem Administracyjnym. Powołała się przy tym na ogólne zasady postępowania określone w art. 9 art. 8 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności powołano przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wywodząc, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazano, że wyrokiem Sądu Rejonowego T. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sygn. akt [...] D. O. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Sąd stwierdził, że ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od [...] i ma charakter trwały, a niepełnosprawność datuje się przed 16 rokiem życia. Wskazano również, że wcześniej Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Ośrodek Zamiejscowy w R., wyrokiem z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...] , przyznał D. O. prawo do renty rodzinnej, co oznacza stwierdzenie przez Sąd, że jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Wyrok ten należy zatem traktować jako orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że spełniony został jeden z warunków uprawniających stronę do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże mając na względzie treść art. 24 ust. 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdził, że nie było podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 bowiem wniosek o to świadczenie odwołująca złożyła dopiero w dniu [...], tymczasem prawo do świadczenia ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu organ podniósł, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r. oraz decyzja Kolegium z dnia [...] dotyczą wniosku strony o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dnia 19 maja 2004 r. Natomiast od 1 marca 2007 r. strona ma przyznane i wypłacane świadczenie pielęgnacyjne, a zatem złożyła wniosek o to świadczenie i to przed wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto na podstawie ustaleń, że strona korzystała wcześniej z zasiłku pielęgnacyjnego na córkę oraz z zasiłku rodzinnego organ wywiódł, że są jej znane zasady, iż świadczenia rodzinne i opiekuńcze przyznawane są każdorazowo na wniosek złożony w okresie zasiłkowym. W świetle powyższych ustaleń faktycznych i prawnych za prawidłowe organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie organu I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie U. O. wniosła o jego uchylenie oraz przyznanie przedmiotowego świadczenia. Skarżąca opisała przebieg postępowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieka nad córką D. O., zapoczątkowanego jej wnioskiem z dnia [...] i ostatecznie zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], która przyznano jej to świadczenie. Opisała również tok postępowania z wniosku z dnia [...] wniesionego po wydaniu ww. decyzji. Następnie zarzuciła Kolegium brak rozważenia przyczyn złożenia wniosku po terminie oraz brak odniesienia się do wskazanej w nim podstawy, a to art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym w przypadku, gdy następstwem błędu podmiotu realizującego świadczenie jest odmowa przyznania świadczeń rodzinnych, wypłata świadczeń może nastąpić na 3 lata wstecz, licząc od dnia popełnienia błędu lub decyzji prostującej błąd z urzędu. W oparciu o wskazany przepis wywodziła, że Kierownik Referatu Świadczeń Rodzinnych wydając decyzję z dnia [...] popełnił błąd, zaś postępowanie odwoławcze od tej decyzji toczyło się od czerwca 2004 r. do sierpnia 2008 r. Skarżąca jako nietrafne uznała powoływanie się na art. 24 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w jej przypadku, twierdząc, że ani ona ani jej niepełnosprawne dziecko nie powinny ponosić konsekwencji błędnych decyzji organów administracyjnych. Ponadto za niezasadne uznała zarzucanie jej nieznajomości prawa, gdyż, w jej ocenie, to na organie realizującym świadczenia ciąży obowiązek poinformowania osób ubiegających się o ich przyznanie o terminach składania wniosków. Dodatkowo wyjaśniła, że z ostrożności w grudniu 2004 r. złożyła do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. o zmianę stopnia niepełnosprawności córki ze względu na pogorszenie stanu zdrowia. Dopiero na skutek wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] zaliczono jej córkę do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz ustalono, że niepełnosprawność ta istnieje od 1999 r. Podniosła końcowo, że Kolegium nie dokonało wyczerpujących ustaleń w sprawie, naruszając tym samym zasadę pogłębiania zaufania obywateli do zasad państwa prawnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Ponadto odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że w sprawie nie ma zastosowania art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten miał natomiast zastosowanie do wniosku skarżącej z dnia [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką na córka D. O. i błąd ten został sprostowany poprzez wydanie przez Kolegium decyzji z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w skrócie P.p.s.a. ), że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji należy stwierdzić, że uchybiają one przepisom prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z powołanego wyżej przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że ustalenie prawa do tego świadczenia jest uzależnione od niepełnosprawności dziecka, nad którym opiekę sprawuje osoba o nie się ubiegająca. W myśl art. 23 ust. 1 i 2 cyt. ustawy do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek. Do wniosku, sporządzonego według ustalonego wzoru, należy dołączyć między innymi orzeczenie o niepełnosprawności. Natomiast zasady ustalania okresu, na który przyznaje się świadczenia rodzinne zostały określone w art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego (ust. 2); natomiast w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony; w tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego (ust. 3). Powyżej przytoczone przepisy legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Organy przyjęły bowiem, że złożenie przez U. O. w dniu [...] wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres sprzed jego złożenia, tj. od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. w świetle wskazanych regulacji nie dawał podstaw do przyznania tego świadczenia. Natomiast jak wynika z akt administracyjnych sprawy na podstawie Wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] D. O. zaliczono do znacznego stopnia niepełnosprawności, stwierdzono, że ustalony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały, oraz istnieje od [...], a niepełnosprawność datuje się przed 16 rokiem życia. Na tej podstawie skarżąca w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i decyzją z dnia [...] Nr [...] świadczenie to otrzymała od miesiąca złożenia wniosku, tj. od 1 marca 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r.. Tymczasem przyjdzie wskazać, że wyrokiem z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt sygn. akt P 28/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 24 ust. 2 w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wprawdzie wyrok ten nie odnosi się wprost do sytuacji faktycznej i prawnej niniejszej sprawy, której przedmiotem jest nie zasiłek, lecz świadczenie pielęgnacyjne, jednak Trybunał Konstytucyjny wyraźnie i jednoznacznie wywiódł w motywach wyroku, że w każdym przypadku, gdy prawo do świadczenia rodzinnego jest uzależnione od niepełnosprawności, winno ono być przyznane od momentu wskazanego w decyzji ustalającej wystąpienie określonej niepełnosprawności, a zatem w stosunku do wszystkich tych przypadków art. 24 ust. 2 jest niekonstytucyjny. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny dostrzegł, w sytuacji utraty przez ten przepis domniemania konstytucyjności, możliwość stosowania przez sądy administracyjne wykładni tego przepisu przy wykorzystaniu art. 8 Konstytucji. Sąd w niniejszym składzie całkowicie przyjmuje to stanowisko Trybunału Konstytucyjnego. Mianowicie wszystkie argumenty przedstawione w powyższym wyroku Trybunału całkowicie są aktualne w sprawie o świadczenie pielęgnacyjne, gdy strona nie mogła złożyć wniosku wcześniej, zanim nie uzyskała orzeczenia (wyroku) o niepełnosprawności, od wystąpienia, której uzależnione jest to świadczenie. Tak więc stwierdzenie niekonstytucyjności art. 24 ust. 2 tylko w zakresie oznaczonym w sentencji wyroku konstytucyjnego (co w konsekwencji doprowadziło do zmiany przepisu art. 24 poprzez dodanie ust. 2a, co nastąpiło z dniem 2 stycznia 2009 r. na podstawie ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych – Dz.U. Nr 223, poz. 1456) powoduje niczym nieuzasadnioną nierówność wobec prawa w stosunku do osób znajdujących się w takiej sytuacji jak skarżąca. Zważywszy na fakt, że taki stan rzeczy wynika wyłącznie ze związania Trybunału Konstytucyjnego granicami wyznaczonymi w zadanym mu pytaniu prawnym, niewłaściwe byłoby kierowanie do Trybunału kolejnych pytań o konstytucyjność omawianego przepisu jedynie ze względu na różne kategorie świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, skoro w istocie konstytucyjność tego przepisu została zakwestionowana w szerszym zakresie, pozwalając sądowi administracyjnemu na bezpośrednie stosowanie norm konstytucyjnych (art. 8 Konstytucji). W szczególności z art. 2 Konstytucji, stanowiącego, że Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, wynika zasada sprawiedliwości i równości wobec prawa. Nakazuje ona, by osoby znajdujące się w rodzajowo tożsamej sytuacji traktowane były jednakowo przez władze publiczne. Skoro więc w jednym przypadku, objętym wprost sentencją przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, prawo do świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności może być przyznane od chwili powstania tej niepełnosprawności, określonej w stosownym akcie, to i w pozostałych przypadkach ta reguła winna obowiązywać. W tej sytuacji należy stwierdzić, że dotyczy ona również skarżącej, która wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne bezpośrednio po uzyskaniu wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] określającego warunki niepełnosprawności jej dziecka, stanowiące przesłankę nabycia prawa do tego świadczenia. Nie można zatem pominąć okoliczności, że w związku z wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...] utrzymanej następnie w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] o odmowie przyznania skarżącej prawa do przedmiotowego świadczenia skarżąca w grudniu 2004 r. złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Uzyskanie przez nią (w wyniku postępowania prowadzonego w tym zakresie) wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] potwierdzającego niepełnosprawność córki w znacznym stopniu, datującą się od 1999r., uzasadniało więc - stosownie do przytoczonych wyżej ustaleń Trybunału Konstytucyjnego , przyjęcie, iż w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. przysługiwało jej prawo do tego świadczenia. Jednocześnie nie sposób podzielić stanowiska Kolegium, iż skarżąca, pomimo wskazanych wyżej decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, mogła złożyć wniosek o to świadczenie na kolejny okres zasiłkowy skoro, zgodnie z art. 23 ust. 1 oraz ust. 4 pkt 4 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych, do wniosku należało dołączyć orzeczenie o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności dziecka. Tymczasem, jak przyjęły organy w wyżej przywołanych decyzjach, skarżąca orzeczeniem takim nie dysponowała, gdyż za takie organy nie uznały wyroku Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia[...] sygn. akt [...]. Dopiero w ostatecznej decyzji z dnia [...], wydanej na skutek wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gliwicach z dnia 29 listopada 2008 r. sygn. akt IV SA/GL 1255/07 Kolegium stwierdziło, że wskazany wyżej wyrok Sądu Okręgowego należy traktować jako orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Sądu, odmienne rozstrzygnięcie w okolicznościach niniejszej sprawy, podważałoby zasadę sprawiedliwości społecznej, wyrażoną w art. 2 ustawy zasadniczej, przez pozbawienie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres, w którym, zgodnie z orzeczeniami sądów powszechnych, potwierdzono niepełnosprawność dziecka, nad którym sprawuje ona opiekę, uzasadniającą prawo do uzyskania przedmiotowego świadczenia. Natomiast słusznie Kolegium wskazało w odpowiedzi na skargę, że art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych miał zastosowanie do wniosku skarżącej z[...] gdyż odmowa przyznania świadczenia, która była następstwem błędu organu dotyczyła okresu na jaki świadczenie to mogło być przyznane zgodnie z art. 58 tej ustawy, a więc do 31 sierpnia 2005 r. Błąd ten zaś został sprostowany w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni zaprezentowaną ocenę prawną zgodnie z art. 153 P.p.s.a.. Z tych względów, skoro zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem prawa materialnego, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło