IV SA/Gl 1255/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2008 r. sprawy ze skargi U. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 45, poz. 433), odmówił przyznania U. O. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad córką D. O. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że świadczenie to nie przysługuje, ponieważ z przedłożonej dokumentacji wynika, że jej córka nie spełnia wymogów niezbędnych do jego otrzymania, bowiem została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dzieciństwa, natomiast opinia psychologa będącego biegłym sądowym nie może być podstawą do przyznania tego świadczenia. Odwołanie od tej decyzji wniosła U. O. i wskazała, że Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Ośrodek Zamiejscowy w R. XVIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] przyznał jej córce D. O. rentę rodzinną począwszy od dnia [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd ten wskazał, że jej córka jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Nadto, odwołująca się wskazała, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem odwołującej się przywołany powyżej wyrok Sądu Okręgowego, jak również przedłożona opinia biegłego sądowego potwierdzają, że jej córka jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności od dzieciństwa na trwale, dlatego na tej podstawie przyznawany był jej do dnia [...] zasiłek stały. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] odwołująca się wskazała, że nie podejmowała żadnych działań zmierzających do zmiany orzeczenia o stopniu niepełnosprawności córki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania i przywołało treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i zauważyło, że D. O. mocą orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na trwałe, a Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Ośrodek Zamiejscowy w R. XVIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] przyznał jej rentę rodzinną począwszy od dnia [...]. W oparciu o wskazane ustalenia organ odwoławczy doszedł do przekonania, że odwołująca się w oparciu o postanowienia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy dokonał analizy sytuacji prawnej strony w oparciu o treść art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych i doszedł do stwierdzenia, że nie zostały spełnione wymogi do otrzymania wskazanego świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż odwołująca się nie spełnia warunków określonych w powołanych przepisach (art. 17 i art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła U. O.. W skardze tej zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 3 pkt 21 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem skarżącej jej córka została uznana za całkowicie niezdolną do pracy przez lekarza orzecznika ZUS orzeczeniem z dnia [...], nadto Sąd Okręgowy na podstawie opinii biegłego psychologa orzekł, że jest całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji, dlatego przyznał jej prawo do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Zdaniem skarżącej, orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy wydane zostało na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu decyzji własnej z dnia [...] Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006r. sygn. akt IV SA/GL 86/05 oddalił skargę U. O.. Uzasadniając swoje stanowisko odniósł się między innymi do kwestii konsekwencji orzeczenia Sądu Okręgowego z dnia [...], który zdaniem składu orzekającego, nie rozstrzygał o tym czy córka skarżącej spełniała wymogi, o jakich mowa w art. 12 ust. 2 i art. 13 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Na skutek wniesienia przez pełnomocnika U. O. skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia [...]sygn. akt [...], Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz przyznał stosowne wynagrodzenie na rzecz ustanowionego w tej sprawie z urzędu pełnomocnika. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że nieprawidłowe jest stanowisko, iż Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Ośrodek Zamiejscowy w R. orzekając o rencie rodzinnej dla córki U. O., nie rozstrzygał o tym, czy jej córka spełnia wymogi określone w art. 12 ust. 2 i art. 13 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem wyrok ten należy traktować jako orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym w błędny sposób została dokonana wykładnia art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 21 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, co wskazuje na nie zebranie i nie rozpatrzenie przez organy administracji całego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji dla rozstrzygnięcia sprawy istotnym stało się jednoznaczne ustalenie, czy przyznanie córce skarżącej renty rodzinnej wiązało się z uprzednim już zaistnieniem przesłanki warunkującej prawo do tego świadczenia, którą stanowiła całkowita niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie koniecznym było pozyskanie akt sprawy, w której zapadł powołany już wcześniej wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Ośrodek Zamiejscowy w R., celem dokonania całościowej oceny materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Na rozprawie w dniu 7 marca 2008 r. skarżąca jeszcze raz wskazała, że podtrzymuje skargę i zaznaczyła, że wyrokiem Sądu Rejonowego w T. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]sygn. akt [...] jej córka została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności o charakterze trwałym istniejącym już od [...], a jej niepełnosprawność datuje się przed [...] rokiem życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt I OSK 15/07. Jednocześnie mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji. Zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie ma znaczenie niewyjaśniona dotychczas kwestia, czy przyznanie córce skarżącej już wcześniej renty rodzinnej wiązało się z uprzednim rozstrzygnięciem o zaistnieniu przesłanki warunkującej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, którą stanowiła jej całkowita niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji. W tym celu koniecznym będzie pozyskanie akt sprawy, w której zapadł wyrok z dnia [...] Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Ośrodek Zamiejscowy w R. sygn. akt [...], jak również wyroku z dnia [...] Sądu Rejonowego w T. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt [...], celem dokonania całościowej oceny materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Powyższa kwestia ma bezpośredni wpływ na jej wynik. W tym miejscu przywołać należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, że brzmienie przepisu art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 21 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2225 z późn. zm.) wskazuje jednoznacznie, że jako orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności należy traktować wyrok sądu pracy i ubezpieczeń społecznych rozstrzygający o przyznaniu świadczenia, do którego prawo zostało uzależnione od całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Powyższa kwestia, jak już wyżej wspomniano, nie została rozważona przez organy administracji orzekające w sprawie. Zatem od dokonania w tym zakresie wiążących ustaleń i ich oceny przez organ odwoławczy w oparciu o brzmienie powołanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych zależeć będzie rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W związku z tym nie do zaakceptowania jest zaskarżona decyzja wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędnym będzie wnikliwe zebranie i uzupełnienie materiału dowodowego oraz dokonanie jego oceny, w celu wydania poprawnej decyzji zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt I OSK 15/07 oraz powyższymi rozważaniami. Zważywszy na wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 132 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Równocześnie z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji (utrzymanie w mocy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego) nie ustalił sposobu jej wykonania, w oparciu o tryb określony w art. 152 P.p.s.a.