IV SA/Gl 255/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia NSA Wiesław Morys Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. L. choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115, ze zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem z 2002 r.". W motywach tego rozstrzygnięcia organ orzekający ustalił, że w okresie pracy zawodowej w latach 1954 – 1989 r. strona była narażona na szkodliwe działanie hałasu, natomiast negatywna decyzja wynika z braku rozpoznania przedmiotowej choroby zawodowej przez kompetentne placówki służby zdrowia. W odwołaniu J.L. wyraził swoje niezadowolenie ze stanowiska organu I instancji oraz zażądał przyznania zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu doznany w związku z wykonywaną pracą. Podkreślił, że przepracował 46 lat i wyłączną przyczyną powstania u niego znacznego ubytku słuchu było zatrudnienie w warunkach narażenia na hałas. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, podzielając jej ustalenia i wnioski. W szczególności powołał się na wydane w sprawie orzeczenia lekarskie, które nie rozpoznały istnienia choroby zawodowej. Podniósł, że występujący u skarżącego niedosłuch, zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż zgodnie z rozporządzeniem z 2002 r. jest to możliwe, gdy zgłoszenie podejrzenia choroby nastąpiło w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub w czasie nie dłuższym niż 2 lata od ustania tego narażenia. Tymczasem w niniejszym przypadku narażenie to ustało już w 1989 r. Na skutek skargi J. L., wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. IV SA/GL 716/08, uchylona została decyzja II instancji. Analizując przepisy rozporządzenia z 2002 r. w zestawieniu z delegacją ustawową zawartą w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Sąd uznał, że regulacja w załączniku do tego rozporządzenia ( w formie tabelarycznej ), w zakresie w jakim określono okres wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych, jest niezgodna z tą delegacją, a równocześnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Odmawiając zatem zastosowania w sprawie uregulowania zawartego w kolumnie drugiej tabeli wykazu chorób zawodowych Sąd stwierdził, że wskazana w orzeczeniach lekarskich oraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji przesłanka negatywna do rozpoznania choroby zawodowej, w postaci ustania zatrudnienia w 1989 r., przy równoczesnym braku udokumentowanych objawów chorobowych w okresie narażenia zawodowego oraz do dwóch lat od ustania tego narażenia, nie może mieć zastosowania do oceny zawodowej etiologii schorzenia. Sąd zalecił, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. jeszcze raz wypowiedział się co do tej etiologii schorzenia skarżącego, z uwzględnieniem zaprezentowanej oceny prawnej Sądu. Natomiast organ sanitarny zobowiązany został do prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wydania decyzji uwzględniające wymogi z art. 107 § 3 kpa. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. ponownie w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję I instancji. Po streszczeniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ odwoławczy wskazał, że w związku z opisanym wyżej wyrokiem wystąpił do sosnowieckiego Instytutu o wydanie nowego orzeczenia. Orzeczenie takie sporządzono w dniu [...] r. Uwzględniło ono nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 869). Stwierdzono w tym orzeczeniu, że brak jest podstaw do ustalenia zawodowej etiologii występującego u skarżącego niedosłuchu, bowiem zgodnie z wiedzą medyczną niedosłuch spowodowany działaniem hałasu nie ulega progresji po zakończeniu narażenia, a najwcześniejszy audiogram pochodzący z 2005 r. ( 16 lat po zakończeniu narażenia ) przedstawia obustronnie asymetryczny niedosłuch, który w kolejnych badaniach ulega znacznej progresji mimo braku zawodowego czynnika sprawczego. W konkluzji Instytut podał, iż brak jest podstaw do rozpoznania ubytku słuchu spowodowanego działaniem hałasu i rozpoznania choroby zawodowej ( według rozporządzenia z 30.VI.2009 r.). To orzeczenie zostało zastąpione orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r., po korekcie błędu pisarskiego dotyczącego informacji o narażeniu zawodowym. Organ odwoławczy uznał to orzeczenie za miarodajne, jako odpowiadające wymogom postawionym w poprzednim wyroku. Dlatego też, po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. L. zarzucił, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, bo narusza jego godność osobistą. Powołał się na dalszą progresję "czynnika sprawczego", wynikającą z nasilającego się ruchu samochodowego. Poczynił także uwagi odnoszące się do innej choroby, na jaką cierpi – pylicę płuc. Domagał się "szczegółowej analizy, odszkodowania, zadośćuczynienia". Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu jako bezzasadna. Stosownie bowiem do art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269, ze zm.) sądowa kontrola działalności administracji publicznej odbywa się wyłącznie w kryteriach legalności. Tymczasem zaskarżona decyzja w pełni odpowiada wymogom prawa procesowego i materialnego. Przede wszystkim trafnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na zmianę stanu prawnego od dnia 3 lipca 2009 r., wywołaną wejściem w życie rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, a w szczególności na § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, nakazujący stosowanie jego przepisów do wcześniej wszczętych postępowań ( przedmiotowe zostało wszczęte w 2006 r., w związku z czym nie dotyczy go ust. 2 tego paragrafu). Zmiana ta ma zasadnicze znaczenie w kwestii związania Sądu oraz organów administracyjnych oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 3.VI.2009 r., sygn. akt IV SA/GL 716/08. Otóż zapadł on na gruncie rozporządzenia z 2002 r., w którym wskazanie w załączniku okresów, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego, nie miało właściwego normatywnego umocowania. W załączniku do nowego rozporządzenia z 2009 r. okresy te również są podane, jednakże przy zupełnie odmiennej sytuacji prawnej, gdyż na podstawie wyraźnej delegacji ustawowej zamieszczonej w art. 237 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy, który nałożył na Radę Ministrów obowiązek określenia w drodze rozporządzenia właśnie okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Tak więc pogląd Sądu z poprzedniego wyroku stał się nieaktualny na gruncie nowego stanu prawnego w związku z czym utraciło w tym zakresie moc związanie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm.), dalej: ppsa. Tymczasem w przypadku choroby zawodowej narządu słuchu załącznik do rozporządzenia z 2009 r. w pozycji 21 ustala ów okres na 2 lata. Bezsporne było w niniejszej sprawie, że skarżący przestał pracować w narażeniu na hałas w 1989 r., a zatem udokumentowane objawy chorobowe musiałyby wystąpić najpóźniej w 1991 r. Natomiast z niezakwestionowanych przez skarżącego, a mających pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym ustaleń organów sanitarnych i placówek medycznych wynika, że pierwsze udokumentowane badania słuchu skarżącego pochodzą dopiero z 2005 r., przy czym jeszcze w pomiarze z [...] r. poziom niedosłuchu w uchu prawym skarżącego nie osiągał wielkości upoważniającej do rozpoznania choroby zawodowej ( por. orzeczenie lekarskie Instytutu z dnia [...] r.). Wprawdzie w orzeczeniu tym wymienia się też zaświadczenie lekarskie z [...] r. z diagnozą wskazującą na postępujący od szeregu lat niedosłuch ucha lewego i w mniejszym stopniu ucha prawego, ale nie dokumentuje ono poziomu niedosłuchu i dokładnego okresu jego występowania. W sytuacji, gdy audiogram z [...] r. podaje ubytek słuchu w uchu prawym na 32 dB trudno też byłoby zakładać, że wcześniej poziom niedosłuchu był wyższy. Zwrócić przy tym należy uwagę, że w orzeczeniach o stopniu niepełnosprawności z [...] r. i [...] r. stwierdza się u skarżącego niepełnosprawność istniejącą od [...] r., ale wśród przyczyn niepełnosprawności nie jest wskazana choroba słuchu, która według rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności ( Dz. U. Nr 139, poz. 1328) objęta jest symbolem 03-L. W rezultacie uzupełniony materiał dowodowy w pełni potwierdza wcześniejsze ustalenie organów sanitarnych o braku udokumentowanych objawów chorobowych sprzed 2005 r. W świetle rozporządzenia z 2009 r., na gruncie którym rozstrzygano sprawę, już ta okoliczność była wystarczająca do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Tym niemniej zaakceptować wypadnie również stanowisko organów, które nie znalazły podstaw do podważenia ostatnich orzeczeń sosnowieckiego Instytutu. W istocie chodzi o jedno stanowisko tego Instytutu, skoro w drugim orzeczeniu poprawiono jedynie bezsporne dane dotyczące okresu narażenia zawodowego. Mianowicie według tego stanowiska występujące u skarżącego schorzenie słuchu ma charakter pozazawodowy, zarówno ze względu na asymetrię niedosłuchu, jak i progresję w okresie, gdy narażenie zawodowe na hałas już nie istniało. Brak jest przesłanek do kwestionowania takiego stanu rzeczy. Pomijając okoliczność, że skarżący nie podał racjonalnej przyczyny opóźnienia w występowaniu o rozpoznanie i stwierdzenie choroby zawodowej ( vide protokół rozprawy sądowej), to niewątpliwie tak znaczny upływ czasu od zakończenia pracy zawodowej nie sprzyjał prowadzeniu postępowania wyjaśniającego. W okolicznościach sprawy nie można jednak zarzucić organom administracyjnym wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego. Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nastąpiła w całości w oparciu o art. 134 § 1 ppsa, bowiem sama skarga pozbawiona jest sprecyzowanych zarzutów i wniosków. Dodać można, że w ramach niniejszego postępowania Sąd nie mógł odnieść się do innych schorzeń skarżącego ( np. pylicy ), gdyż nie były one przedmiotem zaskarżonej decyzji. Powtórzyć też wypadnie uwagę z poprzedniego wyroku o braku właściwości sądów administracyjnych w kwestii przyznawania odszkodowania i zadośćuczynienia. Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 151 ppsa orzeczono, jak w sentencji. su.