IV SA/Gl 262/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...], Nr [...], działając na podstawie art. 106 ust. 1 i art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), zawiesił M.W. od dnia [...] na czas tymczasowego aresztowania przysługujące mu prawo do zasiłku stałego i składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne przyznane mu decyzją z dnia [...] zmienioną kolejnymi decyzjami. W jej uzasadnieniu wskazał, że strona od dnia [...] jest tymczasowo aresztowana, dlatego zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej na okres ten zawiesza się jej prawo do świadczeń z pomocy społecznej. W odwołaniu M.W. domagał się uchylenia powyższej decyzji podnosząc, że nie został pozbawiony wolności prawomocnym wyrokiem. Argumentował, iż osoba tymczasowo aresztowana ma również swoje potrzeby, których on nie może zaspokoić, gdyż nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi. Nadto, pozbawienie go należnego mu zasiłku stałego uniemożliwi mu należyte dbanie o higienę osobistą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazało, że stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej i za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się tych świadczeń. Natomiast z bezsprzecznych ustaleń faktycznych, niekwestionowanych przez stronę, wynika, że została ona tymczasowo aresztowana w dniu [...]. Tym samym zachodzą przesłanki do zawieszenia od dnia [...], na czas tymczasowego aresztowania, prawa do świadczenia w postaci zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne przyznanych decyzją z dnia [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.W. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, przywołując argumenty przedstawione w odwołaniu, wskazując nadto na niemożność wywiązania się ze zobowiązań czynszowych i alimentacyjnych oraz niemożność uzyskania zatrudnienia z powodu inwalidztwa. Wyrokiem z dnia 26 lipca 2007 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 1341/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, gdyż przeprowadzona ocena legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu. Sąd uznał, że organ prawidłowo zawiesił skarżącemu prawo do świadczeń, w związku z jego tymczasowym aresztowaniem. Wywody skarżącego, jakkolwiek nie pozbawione sensu, nie mogły odnieść skutku, gdyż przepisy są w tym zakresie jednoznaczne, zaś w świetle zapewnionego utrzymania w areszcie śledczym i zaspokojenia tamże bieżących potrzeb bytowych, nie nasuwają zastrzeżeń co do ich konstytucyjności. Ostatecznie zaznaczono, że zawiadomienie skarżącego o terminie rozprawy wysłane na poprzedni adres zostało pozostawione w aktach ze skutkiem doręczenia, albowiem nie powiadomił o zmianie miejsca pobytu, a nowy adres nie był znany. W wyniku wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 lutego 2009 r. o sygn. akt I OSK 477/08 uchylił przywołany wyrok z dnia 26 lipca 2007 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Powodem uchylenia wyroku było rozpoznanie sprawy pomimo wystąpienia przesłanki zobowiązującej sąd do odroczenia rozprawy. Sąd pomimo posiadania informacji o zmianie miejsca pobytu skarżącego nie wysłał mu ponownie zawiadomienia o terminie rozprawy, natomiast nieprawidłowo pozostawił zawiadomienie w aktach ze skutkiem doręczenia. Z tej przyczyny uznano, że skarżący nie mógł uczestniczyć w rozprawie, a tym samym został pozbawiony możliwości zajęcia stanowiska w sprawie i obrony swoich praw. Na rozprawie, pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który ma zastosowanie dopiero przy rozpatrywaniu wniosku osoby tymczasowo aresztowanej starającej się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej a nie już pobierającej to świadczenie, na podstawie prawomocnej decyzji administracyjnej oraz powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I SA/W a 2007/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności tej działalności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak określony zakres kontroli Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela w pełni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchylonego wyroku z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 1341/06, że przepis art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewiduje żadnych wyjątków od przyjętej reguły. Nadto, organ administracji stwierdzając spełnienie przesłanki, o której mowa w tym artykule jest nim związany i nie ma możliwości działania w sposób uznaniowy. Zdaniem Sądu, ratio legis przywołanego przepisu sprowadza się do tego, by osobom przebywającym w aresztach nie udzielać świadczeń z pomocy społecznej, gdyż w tym okresie nie są one obciążone troszczeniem się o swoje wyżywienie, stan zdrowia i zakwaterowanie (Iwona Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, ABC, 2007). W areszcie mają bowiem zapewnioną podstawową egzystencję, o którą nie muszą same zabiegać. Zatem osoby te zwolnione są z zaspokajania swoich niezbędnych potrzeb bytowych własnym staraniem. W konsekwencji nie ma uzasadnionych podstaw do udzielania im dodatkowego wsparcia w ramach świadczeń z pomocy społecznej. Zaznaczyć przy tym należy, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie same pokonać. Nadto, zadaniem polityki społecznej jest wspieranie takich osób w dążeniu do zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze cel jaki ma spełniać opieka społeczna, istnieją podstawy do rozróżnienia uprawnień osób, które z powodów losowych znalazły się w niedostatku, od osób, które są aresztowane i oskarżone o popełnienie przestępstwa. Omawiany przepis jednoznacznie wskazuje, że wolą ustawodawcy było pozbawienie możliwości uzyskiwania wsparcia ze środków pomocy społecznej, w okresie stosowania wobec osoby uprawnionej do tych świadczeń środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Nie sposób zatem podzielić stanowiska wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I SA/W a 2007/06, na który powołał się pełnomocnik skarżącego w piśmie złożonym na rozprawie. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący od dnia [...] pozostawał tymczasowo aresztowany, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] o sygn. akt [...]. W tej sytuacji organ administracji był zobowiązany do zawieszenia prawa do pobieranych przez skarżącego świadczeń. Zaskarżona decyzja jest tym samym zgodna z bezwzględnie obowiązującym prawem, a podnoszone w skardze okoliczności dotyczące trudnej sytuacji materialnej skarżącego nie mogły odnieść oczekiwanego rezultatu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.