IV SA/Gl 264/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-01-25

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Wiesław Morys, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba samotnie wychowująca dziecko, które nie ukończyło 15 roku życia, ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych przez okres 12 miesięcy, zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba samotnie wychowująca dziecko, które nie ukończyło 15 roku życia, nie spełnia przesłanek do przyznania zasiłku dla bezrobotnych przez okres 12 miesięcy. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wydłużony okres pobierania zasiłku przysługuje tylko w sytuacji, gdy bezrobotny ma na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko do 15 lat ORAZ jego małżonek jest również bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania. Skoro skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko, nie spełnia drugiej przesłanki, a zatem zastosowanie ma ogólny przepis art. 73 ust. 1 pkt 1, przewidujący 6-miesięczny okres pobierania zasiłku.
Stan faktyczny
Skarżąca J.M. utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych po 6 miesiącach pobierania, co zostało potwierdzone decyzją Wojewody. Skarżąca twierdziła, że jako samotna matka wychowująca dziecko do 15 roku życia powinna mieć prawo do zasiłku przez 12 miesięcy, powołując się na Kodeks pracy i zarzucając dyskryminację. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że skarżąca nie spełnia przesłanek z art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Działu Ewidencji i Świadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w B. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B. orzekł, iż J. M. utraciła prawo do zasiłku od dnia 26 grudnia 2009 r. z powodu upływu maksymalnego okresu uprawniającego do jego pobierania. W podstawie prawnej decyzji wskazano między innymi art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem J.M. wniosła odwołanie, w którym stwierdziła, iż zgodnie z regulacją zawartą w kodeksie pracy bezrobotnym, którzy mają na utrzymaniu dzieci do 15 roku życia przysługuje prawo do zasiłku przez okres 1 roku. Dodatkowo nadmieniła, iż jest matką samotnie wychowującą córkę, która urodziła się [...] r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. o numerze wskazanym w sentencji wyroku, powołując się na treść art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okres pobierania zasiłku wynoszący 12 miesięcy odnosi się do tych bezrobotnych, którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego. Skarżąca jako osoba samotnie wychowująca dziecko nie spełnia zawartych w cytowanym przepisie kryteriów, dlatego uznał za prawidłową decyzję wydaną w I instancji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca stwierdziła, iż z uwagi na fakt, iż jest osobą samotnie wychowującą dziecko powołanie się przez Wojewodę [...] na regulację zawartą w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. c jest nieporozumieniem, a nawet można to potraktować jako dyskryminację osób samotnie wychowujących dzieci. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji stosownie do brzmienia przywołanych norm Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi nie są zasadne. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, iż ustawa z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.), zgodnie z treścią zawartą w art. 1 określa prawa i obowiązki pracowników i pracodawców. Nie reguluje zatem, jak twierdzi skarżąca uprawnienia do pobierania zasiłku przez osoby bezrobotne ani okresu, na jaki jest on przyznawany. Wyczerpująca regulacja praw i obowiązków osób bezrobotnych, w tym okresów, na jakie można przyznać zasiłek dla bezrobotnych, znajduje się w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 pkt 1 tej ustawy okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, a wedle jego pkt 2 -12 miesięcy dla bezrobotnych: a) zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju lub b) powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, lub c) którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego. W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej interpretacji przywołanego powyżej przepisu uznając, że skarżąca utraciła prawo do zasiłku po upływie 6 miesięcy jego pobierania. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały bowiem wymienione w art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa do zasiłku przez okres 12 miesięcy. Skarżąca nie zamieszkiwała w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, którego stopa bezrobocia w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, nie jest osobą powyżej 50 roku życia posiadającą jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, nie jest również w związku małżeńskim z osoba bezrobotną, która wyczerpała okres pobierania zasiłku wychowując wraz z nią dziecko w wieku do lat 15. W odwołaniu oraz skardze do sądu administracyjnego skarżąca wywodzi prawo do pobierania zasiłku przez okres 12 miesięcy z faktu posiadania dziecka, które nie ukończyło 15 roku życia i sprawowania wyłącznej opieki nad nim. Zgodnie z przytoczoną powyżej regulacją prawo do pobierania zasiłku przez okres 12 miesięcy posiadają bezrobotni, którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego. Zatem, aby korzystać z prawa do zasiłku przez okres 12 miesięcy należy spełnić dwie przesłanki określone w tym przepisie po pierwsze posiadać dziecko, które nie ukończyło 15 roku życia oraz po drugie małżonka, który będąc również osobą bezrobotną utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania. Skarżąca nie spełnia podanych powyżej kryteriów, gdyż jest osobą samotnie wychowującą dziecko. W ustawie o promocji zatrudnienia brak jest odrębnej regulacji dotyczącej osób samotnie wychowujących dzieci w wieku do lat 15, zatem zastosowanie ma przepis art. 73 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy. Należy przy tym zaakcentować, że organy nie mają w tym zakresie samodzielności, zobowiązane są bezwzględnie przestrzegać obowiązujące zapisy ustawy. Nie mogą zatem brać pod uwagę żadnych innych przesłanek, niż te które zostały wskazane w ustawie. Odnosząc się do zarzutu dyskryminacji osób samotnie wychowujących dzieci, jaki skarżąca zawarła w skardze podkreślić należy, iż oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd administracyjny może kierową się jedynie zasadą legalności, natomiast zasady słuszności bądź sprawiedliwości społecznej zastosowanej regulacji są kryteriami pozaprawnymi, których Sąd nie może brać pod uwagę. Zresztą analiza przesłanek cytowanego przepisu i porównanie uregulowanej tamże sytuacji i sytuacji skarżącej, nie potwierdza trafności tego zarzutu. Przy braku innych podstaw prawnych w sprawie, art. 73 ust. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy znalazł prawidłowe zastosowanie. Brak naruszeń prawa materialnego i procesowego uzasadnia pogląd o legalności zapadłych w sprawie decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło