IV SA/Gl 275/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 212 z 2011 r., poz. 1263), orzekł, że wobec M.W. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi, wywołanego działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10% - wymienionej w poz. 17.9 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu szczegółowo przedstawił wyniki oceny narażenia zawodowego, a ponadto wskazał, że jednostki orzecznicze I i II stopnia nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej z uwagi na lokalizację nowotworu nietypową dla nowotworów wywołanych działaniem promieniowania jonizującego oraz brak przekroczeń wartości granicznej dawki ustanowionej dla osób wykonujących pracę w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące, tj. 20 mSv w ciągu roku kalendarzowego określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. (Dz.U. Nr 20, poz. 168). W odwołaniu od powyższej decyzji M.W. – reprezentowany przez pełnomocnika – wskazał, że pracując na stanowisku górnika był narażony na promieniowanie jonizujące. Podniósł, że rozpoznano u niego nowotwór złośliwy, a warunki pracy wskazywały z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową i organ orzekający nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonej choroby z długoletnią pracą w narażeniu na czynnik szkodliwy. Wskazał, że obowiązkiem organu I instancji było stwierdzenie u niego choroby zawodowej - nowotworu złośliwego. Wniósł o przeprowadzenie kolejnych badań onkologicznych przez Poradnię Chorób Zawodowych w Ł. i o zmianę decyzji organu I instancji poprzez stwierdzenie choroby zawodowej. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, w wyniku rozpatrzenia odwołania M.W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedstawił sprawozdanie z dotychczasowego postępowania i przytoczył treść art. 235¹ Kodeksu pracy. Następnie wskazał, że M.W. pracował w okresie od [...]-[...] (w tym służba wojskowa od [...] do [...]) w KWK A w Z. jako robotnik budowlany na powierzchni, robotnik transportu, mł. górnik pod ziemią oraz w okresie od [...] do [...] w KWK B w Z. Ruch "[...]" w G. jako mł. górnik, górnik, szlamiarz ściekowy, maszynista lokomotyw pod ziemią. Od [...] jest na rencie. Organ odwoławczy podkreślił, że analiza narażenia zawodowego wykazała, iż M.W., podczas zatrudnienia w latach [...] i [...] w KWK A, miał kontakt z wodami dołowymi zawierającymi izotopy radu. Dodał, że wyniki analizy promieniotwórczości wody dołowej wskazują na niskie stężenie izotopu radu, nie stwarzające zagrożenia radiologicznego dla środowiska naturalnego. Ponadto z analizy maksymalnych dawek indywidualnych od wszystkich źródeł zagrożenia wynika, że żaden pracownik zatrudniony pod ziemią nie miał możliwości otrzymania dawki rocznej promieniowania jonizującego większej niż 15mSv. Organ odwoławczy podkreślił, że w latach [...], podczas zatrudnienia w KWK B Ruch "[...]" w/wym. nie był narażony na promieniowanie jonizujące w dawkach przekraczających wartości graniczne tj. 20mSv w ciągu roku kalendarzowego. Ponadto podniósł, że M.W. nie był objęty rejestrem dawek indywidualnych pracowników zaliczonych na podstawie przepisów prawa atomowego do pracowników kategorii A, którzy mogą być narażeni na dawkę skuteczną przekraczającą 6mSv, nie został również zaliczony do kategorii B obejmującej pracowników, którzy mogą być narażeni na dawkę skuteczną przekraczającą 1mSv (jest to zarazem dawka graniczna promieniowania jonizującego dla osób z ogółu ludności), a wobec tego otrzymane przez niego dawki nie przekroczyły wartości granicznych ustanowionych dla osób wykonujących pracę w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące tj. 20mSv w ciągu roku kalendarzowego. Organ odwoławczy wskazał, że we wnioskach orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lekarze orzecznicy Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. stwierdzili brak podstaw do rozpoznania u skarżącego nowotworu złośliwego wywołanego działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10%, wymienionego w poz. 17/9 wykazu chorób zawodowych. Organ podniósł, że orzeczenie zostało wydane przy uwzględnieniu oceny narażenia zawodowego na promieniowanie jonizujące oraz charakteru i lokalizacji nowotworu (adenocarcinoma). Na tej podstawie lekarze specjaliści WOMP w S. orzekli, że brak jest podstaw do uznania zawodowej etiologii schorzenia. Następnie organ dodał, że również lekarze orzecznicy Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w orzeczeniu z dnia [...] stwierdzili brak podstaw do rozpoznania u skarżącego nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - nowotworu wywołanego działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10%, wymienionego w poz. 17/9 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ odwoławczy podniósł, że wymienione orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu analizy całości dokumentacji, w tym oceny narażenia zawodowego oraz przy uwzględnieniu lokalizacji nowotworu. Ponadto podkreślił, że pełnomocnik skarżącego, poinformowany pismem z dnia [...] w trybie art. 10 K.p.a. o prawie ustosunkowania się do całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, do dnia wydania decyzji, tj. do [...] nie udzielił odpowiedzi. Natomiast odnosząc się do zawartego w odwołaniu, wniosku o ponowne badania lekarskie organ wskazał, że w toku postępowania administracyjnego został wyczerpany dwustopniowy tryb diagnostyczno -orzeczniczy przewidziany przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych. M.W. był badany w dwóch kompetentnych placówkach diagnostycznych (I i II stopnia) i lekarze specjaliści obu placówek uznali, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - nowotworu wywołanego działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10% - wymienionej w poz. 17.9 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ podkreślił, że orzeczenia lekarskie WOMP oraz IMPiZŚ w S. uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich za podstawę rozstrzygnięcia. Dodał, że nie ma podstaw by kwestionować orzeczenia lekarskie – oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi. W podsumowaniu organ podniósł, że po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego i orzeczeń lekarskich WOMP w S. z dnia [...] oraz IMPiZŚ w S. z dnia [...] odmawiających rozpoznania choroby zawodowej uznał, iż nie zostały spełnione warunki do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 17.9 wykazu chorób zawodowych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika – podniósł zarzut naruszenia przy wydaniu powyższej decyzji, przepisów prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej od pozanormatywnych, sprzecznych z prawem przesłanek, bowiem skarżący pracował w warunkach szkodliwych. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący pracował w zakładach górniczych jako górnik i kierowca lokomotyw i w czasie pracy podlegał stałemu narażeniu na czynniki szkodliwe. Podniósł, że jeżeli wykryto schorzenie nowotworowe, a warunki pracy wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na etiologię zawodową tego schorzenia i organ nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonej choroby z długoletnią pracą w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego – obowiązkiem organu było stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] utrzymujące w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi, wywołanego działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10% - wymienionej w poz. 17.9 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (Dz. U. Nr 105, poz. 869), zwanego dalej również rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych. Ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia została zatem przeprowadzona przy uwzględnieniu przepisów wymienionego rozporządzenia. Ponadto podkreślenia wymagało, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem zrealizowanie dwóch warunków: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz stwierdzenie – przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem - że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły łącznie przesłanki określone w cytowanym wyżej art. 235¹ Kodeksu pracy. Nie został bowiem rozpoznany u skarżącego nowotwór złośliwy powstały w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - nowotwór wywołany działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10% - wymieniony w poz. 17.9 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W tym zakresie trafnie bowiem podkreślił organ odwoławczy, że lekarze specjaliści Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., w orzeczeniu z dnia [...] stwierdzili brak podstaw do rozpoznania u skarżącego wymienionej choroby. Ponadto organ podniósł, że orzeczenie zostało wydane przy uwzględnieniu analizy narażenia zawodowego na promieniowanie jonizujące, a także charakteru i lokalizacji nowotworu (adenocarcinoma). Następnie – dla potwierdzenia powyższych ustaleń - organ odwoławczy podniósł, że lekarze specjaliści Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w orzeczeniu z dnia [...] również nie stwierdzili podstaw do rozpoznania przedmiotowej choroby zawodowej. Organ podkreślił przy tym, że wymienione orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu analizy całości dokumentacji, w tym oceny narażenia zawodowego oraz przy uwzględnieniu lokalizacji nowotworu. Podkreślenia wymagało, że w zakresie okoliczności wymagających wiedzy specjalnej, w tym przypadku wiedzy medycznej, organ administracji dokonuje ustaleń na podstawie orzeczeń lekarskich. W związku z tym w uzasadnieniu decyzji organ przeprowadził ocenę wydanych w sprawie orzeczeń wskazując, że skarżący był badany w dwóch placówkach diagnostycznych i obydwie – we wnioskach końcowych - zgodnie stwierdziły, iż nie ma podstaw do rozpoznania u niego przedmiotowej choroby. W tej kwestii podnieść ponadto należało, że złożony w odwołaniu – przez pełnomocnika skarżącego - wniosek o ponowne badania lekarskie całkowicie pomija wskazanie, jakich okoliczności, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, dotyczy wymieniony wniosek dowodowy. Wobec tego nie została w ogóle określona teza dowodowa, a ponadto brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku dowodowego, co uniemożliwia sprecyzowanie, które spośród istotnych okoliczności w sprawie, nie zostały - w ocenie pełnomocnika skarżącego – ustalone na podstawie dotychczas zebranych dowodów, w tym orzeczeń lekarskich. Odwołanie - w całej swej treści - nie zawiera zresztą zarzutów w tym zakresie. Prawidłowo zatem organ odwoławczy - odnosząc się do zawartego w odwołaniu, wniosku o ponowne badania lekarskie – podkreślił, że w toku postępowania administracyjnego został wyczerpany dwustopniowy tryb diagnostyczno - orzeczniczy przewidziany przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Ponadto w tym zakresie podniósł, że orzeczenia lekarskie WOMP oraz IMPiZŚ w S. uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich za podstawę rozstrzygnięcia. W tej kwestii podkreślenia również wymagało, że – jak trafnie stwierdził organ odwoławczy - nie ma podstaw do kwestionowania orzeczeń lekarskich – opartych na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi. Ponadto odwołanie wniesione w przedmiotowej sprawie nie zawiera żadnych skonkretyzowanych zarzutów, a ogranicza się tylko do wskazania kilku stwierdzeń – z tym, że w sposób całkowicie nieadekwatny do ustaleń dokonanych w sprawie. To samo odnosi się do skargi wniesionej przez pełnomocnika skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Z tą różnicą, że w skardze dodany został zarzut naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji, przepisów prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej od pozanormatywnych, sprzecznych z prawem przesłanek. Treść skargi nie zawiera jednakże sprecyzowania, od jakich pozanormatywnych, sprzecznych z prawem przesłanek, zostało uzależnione stwierdzenie choroby zawodowej w przedmiotowej sprawie. W związku z tym w ogóle nie został określony zarzut skargi dotyczący naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji, przepisów prawa materialnego. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli wymienionej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd - na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W szczególności podkreślenia wymaga, że w wyniku prawidłowej oceny wymienionych orzeczeń lekarskich (WOMP i IMPiZŚ w S.), organ odwoławczy przyjął je za podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Wnioski orzeczeń były bowiem jednoznaczne, a ponadto uzasadnione, o czym była mowa wyżej. Zasadnie zatem organ uznał, że okoliczności sprawy nie uzasadniają wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie ma podstaw do rozstrzygania wbrew wnioskom zawartym w dwóch orzeczeniach lekarskich, które w sposób zgodny wykluczyły rozpoznanie choroby wymienionej w poz. 17.9 wykazu chorób zawodowych. W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów, w tym zwłaszcza orzeczeń lekarskich, organ odwoławczy – zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego - przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i w oparciu o te ustalenia wydał rozstrzygnięcie. Wobec tego – na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił.