IV SA/Gl 280/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta C. działając na podstawie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015, poz. 149 z późn. zm.) orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie utraty przez A.S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 02.10.2015 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 01.09.2015 r. strona została skierowana przez do odbycia stażu u pracodawcy. Dnia 13.10.2015 r. wszczęto z urzędu postępowanie odnośnie pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej z dniem 02.10.2015 r. z uwagi na przerwanie przez stronę z własnej winy odbywania stażu u pracodawcy. W ramach prowadzonego postępowania dnia 19.10.2015 r. do organu wpłynęło pismo strony z dnia 17.10.2015 r., w którym odnosi się do zaistniałej sytuacji. Organ podniósł, że biorąc pod uwagę dokumentację sprawy należało umorzyć postępowanie wszczęte w sprawie pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej z dniem 02.10.2015 r. W odwołaniu od tej decyzji strona wskazała, że od dnia 02.10.2015 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, a w dniu 13.10.2015 r. uzyskała informację o złożonej przez pracodawcę rezygnacji ze stażu. Podniosła, iż Powiatowy Urząd Pracy odpowiedział pracodawcy, że po wysłuchaniu bezrobotnej, z dniem 02.10.2015 r. okres stażu ulega zakończeniu, w trakcie zwolnienia lekarskiego nie została jednak w żadnej postaci wysłuchana, nie była wzywana do Urzędu, a jedynie zostało wszczęte postępowanie w sprawie rozwiązania umowy stażowej, dopiero pismem z dnia 17.10.2015 r. udzieliła wyjaśnień. Dalej strona podniosła, że w dniu 02.10.2015 r. o godz. 8.35 poinformowała pracodawcę o L 4, nie zgadza się więc z zakończeniem stażu z dniem 02.10.2015 r. i utratą stypendium w trakcie choroby z uwagi na treść art. 80 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Strona podkreśliła, że nie przerwała stażu z żadnego powodu, a jedynie zachorowała, o czym powiadomiła w terminie pracodawcę i Powiatowy Urząd Pracy, pracodawca dowiedział się, że została przyjęta na staż w trakcie badań onkologicznych, a to - jej zdaniem - stanowiło przeszkodę w dalszym zatrudnieniu, zgodnie z umową. Nadmieniła, iż od lipca 2015 r. miała, według wstępnych badań, zdiagnozowanego guza i w związku z tym miała poddać się dalszym badaniom, poinformowała o tym Urząd Pracy, a mimo to miała rozpocząć aktywizację zawodową, Urząd prawdopodobnie nie uwzględnił także treści art. 53 ust. 1 pkt 4 ustawy. Strona wskazała, że otrzymała skierowanie do odbycia stażu na stanowisku nauczyciela przedszkola, a w praktyce była to praca na stanowisku pomocy, czyli w innym charakterze niż nauczyciel, ponadto zobowiązana była do prac pomocy kuchennej i sprzątaczki. Wyjaśniła, iż podczas odbywania stażu przebywała z dziećmi jedynie z drugą stażystką, bez nadzoru opiekuna stażu, który był wskazany w umowie, w godzinach dopołudniowych nie miała przerwy na spożycie posiłku, a nadto do odbycia stażu została skierowana bez przeprowadzonych badań, a następnie pracodawca nie zwrócił jej kosztów badania. Do odwołania Pani A. S. załączyła kopie zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA potwierdzających niezdolność do pracy w okresie od 02.10.2015 r. do 30.10.2015 r. oraz od 20.11.2015 r. do 10.12.2015 r. (4 szt.), treść wiadomości tekstowej z dnia 02.10.2015 r. i 05.10.2015 r. kierowanej do organizatora stażu, harmonogram prac porządkowych w Punkcie Przedszkolnym "[...]", kopię pisma organizatora stażu z dnia 02.10.2015 r., kopię faktury nr [...]z dnia 18.09.2015 r. wraz z kopią wyników badań. Decyzją z dnia [...] Nr [...]wydaną na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.) w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Wojewoda[...] orzekł utrzymać w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 25.06.2014 r. A. S. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. jako osoba bezrobotna. W dniu 28.08.2015 r. otrzymała skierowanie do odbycia stażu w Niepublicznym Punkcie Przedszkolnym "[...]" w C. w okresie od 01.09.2015 r. do 30.11.2015 r. na stanowisku nauczyciela przedszkola, przy czym została zapoznana z programem stażu oraz podpisała "Oświadczenie bezrobotnego skierowanego do odbycia stażu u organizatora". Organ nadmienił, że decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] orzeczono o przyznaniu prawa do stypendium w okresie odbywania stażu w wysokości 997,40 zł miesięcznie od dnia 01.09.2015 r. Następnie, w dniu 05.10.2015 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło pismo organizatora stażu z dnia 02.10.2015 r. z informacją o rezygnacji ze stażu A. S. z dniem 02.10.2015 r. i prośbą o natychmiastową reakcję Urzędu, ponieważ A. S. stawia placówkę w złym świetle w oczach osób trzecich, również w oczach rodziców, nie radzi sobie w grupie dzieci, jak również w pracy indywidualnej jeden na jeden (uczeń - terapeuta), naraża placówkę na straty finansowe, nie wykonuje sumiennie powierzonych obowiązków, załatwia swoje sprawy prywatne w godzinach pracy, naraża dzieci na niebezpieczeństwo, tj. utratę zdrowia, a nawet życia, nie potrafi pracować w zespole i szybko reagować w sytuacjach nietypowych, które są codziennością w pracy z dziećmi z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, informuje o nieobecności w pracy w tym samym dniu, nawet po godzinie rozpoczęcia pracy. Dalej organ podniósł, iż w dniu 13.10.2015 r. A. S. została zapoznana z zawiadomieniem Powiatowego Urzędu Pracy o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej z dniem 02.10.2015 r. z powodu przerwania z własnej winy odbywania stażu u pracodawcy. Organ zaznaczył, że dniu 19.10.2015 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło pismo A. S., w którym odniosła się do przyczyn zakończenia stażu wskazanych przez organizatora oświadczając, że żadna z wymienionych okoliczności nie miała miejsca, jednocześnie ww. szczegółowo opisała dotychczasowy przebieg stażu, podnosząc zarzuty przeciwko organizatorowi stażu. Następnie pismem z dnia 28.10.2015 r. Powiatowy Urząd Pracy poinformował organizatora stażu, że po wysłuchaniu A. S., z dniem 02.10.2015 r. staż zostaje zakończony, na tę okoliczność jednocześnie przesłano aneks nr 1 do umowy nr [...] o zorganizowanie stażu dla bezrobotnych. Nadto pismem z dnia 28.10.2015 r. Powiatowy Urząd Pracy poinformował także A. S., że z dniem 02.10.2015 r. staż został zakończony w związku z rezygnacją organizatora. Następnie decyzją Prezydenta Miasta C. Nr [...] z dnia [...] orzeczono o utracie prawa do stypendium z dniem 02.10.2015 r. z powodu rozwiązania umowy o organizację stażu. Wojewoda podkreślił, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który z własnej winy przerwał szkolenie, staż lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73 a, lub inną formę pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia przerwania na okres wskazany w pkt 3, tj. na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszego przerwania, b) 180 dni w przypadku drugiego przerwania, c) 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego przerwania. W tej mierze organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie należy wyjaśnić, że w związku z pismem organizatora stażu z dnia 02.10.2015 r. organ I instancji podjął decyzję o zakończeniu odbywania stażu przez odwołującą, jednakże nie pozbawił odwołującej statusu bezrobotnego, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 7 ww. ustawy. Wojewoda wyjaśnił, że z uwagi na podniesione w toku postępowania zarzuty odwołującej dotyczące odbywania stażu, brak jest bowiem jednoznacznych podstaw, aby uznać, że decyzja o pozbawieniu odwołującej możliwości kontynuowania stażu nastąpiła na skutek zawinionych działań bądź zaniechań odwołującej. Wskutek tego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 02.10.2015 r., gdyż postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Organ przy tym podkreślił, że taka jest pozytywna dla odwołującej, która nadal posiada status osoby bezrobotnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca A. S. wskazała, że zaskarża "wyrok o pozbawienie stażu w trakcie trwania świadczenia chorobowego". Skarżąca podniosła, iż po raz pierwszy została poinformowana o prowadzonym postępowaniu w dniu 13.10.2015 r., tj. w trakcie niezdolności do pracy, wcześniej nie miało miejsca żadne wysłuchanie. Podczas jej niezdolności do pracy pracodawca wystąpił z pismem o rezygnację z odbywania przez nią stażu z uwagi na obawy, że będzie za długo chora. Podniosła, ze podczas niezdolności do pracy winna zachować prawo do otrzymania stypendium - art. 80 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nadmieniła, iż Urząd Pracy skierował ja na staż na stanowisku nauczyciela wspomagającego, a w istocie był to staż na stanowisku pomocy nauczyciela z obowiązkami pracownika porządkowego, została skierowana na staż, pomimo że informowała Urząd, że ma zdiagnozowanego guza. Podkreśliła, że została narażona na stratę finansową w wysokości 160 zł, gdyż pracodawca nie zapłacił jej za wykonanie badań, a przed rozpoczęciem stażu nie została skierowana na badania. Wskazała nadto, że dotychczas nie zostały jej także zwrócone dwie pary butów, które zostały w punkcie przedszkolnym, a o co zwracała się do Urzędu Pracy, gdyż w miejscu stażu można spodziewać się nawet szkalowania opinii. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że w celu wyjaśnienia kwestii kosztów badań lekarskich skarżąca może zwrócić się do organu, który skierował ją do odbycia stażu, tj. Powiatowego Urzędu Pracy w C. Kwestia ta nie była bowiem przedmiotem rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Powiatowy Urząd Pracy nie jest natomiast zobowiązany, aby pośredniczyć w odzyskaniu przez skarżącą butów wykorzystywanych w trakcie odbywania stażu. W tym celu skarżąca powinna udać się do organizatora stażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Stan faktyczny sprawy w zakresie przebiegu zdarzeń jest w zasadzie niesporny. W oparciu o umowę cywilnoprawną z dnia z dnia [...] Nr [...] zawartą między organem a spółką A w K. skarżąca – posiadająca status osoby bezrobotnej - została skierowana na odbywanie stażu w w wymienionej firmie od dnia 01.09 do 30.11.2015 r. Bezspornym jest, że pismem z dnia 28.10.2015 r. Powiatowy Urząd Pracy poinformował organizatora stażu, że po wysłuchaniu A. S., z dniem 02.10.2015 r. staż zostaje zakończony, na tę okoliczność jednocześnie przesłano aneks nr 1 do umowy nr [...] o zorganizowanie stażu dla bezrobotnych. O powyższym pismem z dnia 28.10.2015 r. Powiatowy Urząd Pracy poinformował także A. S., że z dniem 02.10.2015 r. staż został zakończony w związku z rezygnacją organizatora. Z podpisanego przez skarżącą "Oświadczenia bezrobotnego skierowanego do odbycia stażu u organizatora" wynika, że skarżąca zobowiązała się m.in. do sumiennego i starannego wykonywania czynności i zadań objętych programem stażu oraz stosowania się do poleceń pracodawcy i upoważnionych przez niego osób, jeżeli nie są sprzeczne z przepisami prawa. Organizator stażu w piśmie z dnia 02.10.2015 r. wskazał na rezygnację ze stażu skarżącej z dniem 02.10.2015 r. Jednocześnie sformułował zarzuty sprowadzające się w istocie do obwinienia strony skarżącej o brak sumienności i staranności w wykonywaniu obowiązków w trakcie odbywania stażu. Stąd też zawiadomieniem z dnia 13.10.2015 r. organ poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie pozbawienia jej statusu bezrobotnej, ponieważ z własnej winy przerwała odbywanie stażu. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca zapoznała się z okolicznościami wskazanymi przez organizatora stażu w piśmie z dnia 02.10.2015 r., a następnie pismem z dnia 17.10.2015 r. odniosła się do przyczyn zakończenia stażu wskazanych przez organizatora oświadczając, że żadna z wymienionych okoliczności nie miała miejsca, a także podnosząc szereg zarzutów przeciwko organizatorowi stażu. Po myśli art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który z własnej winy przerwał szkolenie, staż lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73 a, lub inną formę pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia przerwania na okres wskazany w pkt 3, tj. na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszego przerwania, b) 180 dni w przypadku drugiego przerwania, c) 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego przerwania. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji podjął decyzję o zakończeniu odbywania stażu przez skarżącą. Trafnie przy tym organ uznał, że brak jest wystarczających podstaw do pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Godzi się bowiem podzielić zaprezentowany przez Wojewodę pogląd, iż podniesione w toku postępowania zarzuty skarżącej dotyczące sposobu i warunków odbywania stażu należało wziąć pod uwagę. Zaakceptować przy tym należy ocenę organu, że brak jest jednoznacznych podstaw, aby uznać, że decyzja o pozbawieniu skarżącej możliwości kontynuowania stażu nastąpiła na skutek zawinionych działań bądź zaniechań odwołującej. Wskutek tego – prawidłowo - na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 02.10.2015 r., gdyż postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a.. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego to, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Innymi słowy, gdy sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. to jest wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, ingerencji organu administracyjnego, wówczas, jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (patrz wyrok WSA w Łodzi z dnia 04 czerwca 2008 r. , sygn. akt II SA/Łd 195/08 zbiór orzeczeń LEX Nr 489197). W świetle ustaleń doktryny procesu administracyjnego oraz orzecznictwa sądowego przedmiot postępowania administracyjnego istnieje miedzy innymi wtedy, gdy zrealizowany został pewien stan faktyczny odpowiadający generalnie hipotezie określonej w normie zawierającej normę kompetencyjną. Celem postępowania administracyjnego jest realizacja normy materialnego prawa administracyjnego wobec określonego podmiotu poprzez ukształtowanie jego sytuacji prawnej. Norma ta może zostać zastosowana jedynie wtedy, gdy obiektywnie zaistniał stan faktyczny przewidziany przez ustawodawcę upoważniający (zobowiązujący) organ do podjęcia decyzji administracyjnej. W związku z tym jednym z podstawowych warunków prawidłowego zastosowania normy prawnej jest ustalenie przez organ prowadzący postępowanie stanu faktycznego opisanego w tej normie. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyr. NSA z dnia 18 czerwca 1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80). Przeto też decyzja organu wydana w I instancji umarzająca przedmiotowe postępowanie jest decyzją prawidłową. W sygnalizowanej w skardze kwestii kosztów badań lekarskich orz zwrotu obuwia pozostawionego u organizatora stażu Sąd podziela stanowisko Wojewody zaprezentowane w odpowiedzi na skargę. Mając wszystko powyższe na uwadze uznać należało, że skarżone decyzje organów administracji są zgodne z obowiązującym prawem brak jest więc podstaw do ich eliminowania z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.