IV SA/Gl 281/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 §1 i §2 Kodeksu postępowania administracyjnego – zwanego dalej K.p.a. oraz w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. odmówił stwierdzenia u M.K. choroby zawodowej - [...], wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, iż z karty oceny narażenia zawodowego opracowanej w dniu [...]r. oraz z protokołu przesłuchania skarżacego z dnia [...]r. wynika wprawdzie, że w latach [...] i [...] pracował on w Firmie A w K. (następca prawny Firmy B w K.) na stanowiskach: [...] i w okresach od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r. oraz od [...]r. do [...]r. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby [...] o charakterze zawodowym. Podkreślił jednak, iż okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż ta nie została rozpoznana przez kompetentną placówkę służby zdrowia. W toku przeprowadzonego postępowania, stronę poddano bowiem badaniom [...] w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. i obie wymienione instytucje w swoich orzeczeniach (odpowiednio: z dnia [...]r., nr [...] oraz z dnia [...]r., nr [...]) stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej polegającej na [...], spowodowanym [...]. W odwołaniu do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. M.K. oświadczył, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem zapadłym w I instancji. Skarżący zaakcentował, że często [...] a jego [...] jest znacznie osłabiony, co bardzo przeszkadza mu w codziennym życiu i może stwarzać niebezpieczeństwo dla niego oraz rodziny. Nadto dodał, że już wcześniej leczył się [...] i stale zażywa leki, które mogą jedynie opóźnić proces pogarszania się [...]. W ocenie skarżącego przyczyną [...] są warunki, na jakie był narażony w trakcie długoletniej pracy na [...]. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot odwołania. Organ II instancji wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby - zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, to jest wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie istniało w czasie i miejscu pracy, w związku z wykonywanym zawodem. Mając na względzie powyższe organ II instancji przyznał, że przeprowadzone w sprawie M.K. dochodzenie epidemiologiczne potwierdziło, iż w okresie zatrudnienia w latach [...] i [...] w Firmie A był eksponowany na [...] a tym samym pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...]. Podkreślił jednak, że skarżący był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych S. oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W wyniku rzeczonych badań lekarze specjaliści obu placówek diagnostycznych wykluczyli istnienie choroby zawodowej i nie zakwalifikowali rozpoznanego [...] do poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. stwierdzono przy tym, że stan [...] nie upoważnia do stwierdzenia choroby zawodowej albowiem nie spełnia kryterium [...] określonego w wykazie chorób zawodowych, wynoszącego co najmniej [...]. W tym miejscu organ sanitarny wywiódł, iż orzeczenia lekarskie wydały kompetentne placówki służby zdrowia, na podstawie specjalistycznych badań, z zachowaniem procedur diagnostyczno-orzeczniczych wynikających z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2002 r., i dlatego brak jest podstaw do ich kwestionowania. Z kolei wobec niestwierdzenia choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników uwzględnienie odwołania nie było możliwe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M.K. dał wyraz swemu niezadowoleniu z decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. Skarżący ponownie wywiódł, że uskarża się na [...] i stale [...], zwłaszcza w [...], co nie pozwala mu prawidłowo funkcjonować. Równocześnie raz jeszcze podkreślił, że [...] nabawił się pracując w [...]. Nadto wskazał, że do połowy lat [...] pracował jako [...], a nie [...] i ustalenia organów obu instancji w tym zakresie są nieprawidłowe. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. W uzasadnieniu powołał się na argumentację analogiczną do zawartej w treści swej decyzji raz jeszcze podkreślając, że specjalistyczne badania lekarskie przeprowadzone przez kompetentne placówki orzecznicze jednoznacznie wykluczyły zawodowe pochodzenie występującego u strony [...] i dlatego brak było podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie godzi się podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom prawa. Pojęcie choroby zawodowej definiuje art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 §1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wykaz chorób zawodowych zawarty został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszana podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza natomiast §2 ust. 1 przywołanego aktu wykonawczego, z którego wynika, że przez choroby zawodowe rozumie się schorzenia ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obydwu instancji, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Należy zaakcentować, że wystąpienie rzeczonych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś ocena działania czynnika szkodliwego powinna zostać dokonana z uwzględnieniem okoliczności wymienionych w §2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. W niniejszym przypadku przesłanki wynikające z cytowanego wyżej §2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. nie wystąpiły łącznie. Jakkolwiek bowiem M.K. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej [...], to jednak nie została ona u niego zdiagnozowana przez kompetentne placówki służby zdrowia (I i II stopnia). W rozpoznawanej sprawie organy sanitarne obydwu instancji - w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego - zgodnie przyjęły, że skarżący w trakcie zatrudnienia w [...] był narażony na [...] przekraczający poziom istotnej szkodliwości dla [...]. Bezsporną jest więc okoliczność świadczenia przez niego pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Należy jednak podkreślić, że stosownie do §8 ust. 1 przywołanego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności ocena narażenia zawodowego oraz dane zawarte w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w §5 wskazanego aktu. W związku z powyższym skarżący był badany w dwóch jednostkach medycznych, to jest w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Z uwagi na charakter schorzenia, lekarze orzecznicy obydwu placówek diagnostycznych wykluczyli istnienie choroby [...] o charakterze zawodowym podnosząc, że [...], a tym samym nie spełnia kryterium ustalonego w rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002 r. na poziomie [...]. Zasadnie zatem, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że okoliczności sprawy nie uzasadniały wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej [...]. Brak było bowiem podstaw do rozstrzygania wbrew wnioskom płynącym z orzeczeń lekarskich, które w sposób jednoznaczny zaprzeczyły istnieniu choroby wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Należy w tym miejscu zaakcentować, że treść przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że chorobą zawodową jest wyłącznie taki [...], który wyraża się [...]. W tym kontekście podnoszona przez skarżącego argumentacja dotycząca jego subiektywnych odczuć związanych z objawami [...], na który się uskarża nie mogła odnieść skutku. Należy bowiem podkreślić, że tylko rozpoznanie zawodowego schorzenia przez lekarza specjalistę zatrudnionego w placówce służby zdrowia określonej w §5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. stanowi miarodajną podstawę upoważniającą organy sanitarne do stwierdzenia choroby zawodowej. Tymczasem nie budzi wątpliwości, że kryteria te spełniają zarówno Poradnia Chorób Zawodowych w S Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K jak i Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S, czyli placówki, których orzeczenia poprzedziły rozstrzygnięcia podjęte przez organy administracyjne obydwu instancji. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie mają tu charakter opinii biegłego i stanowią zasadniczy dowód w sprawie, zaś skarżący nie przedstawił przeciwdowodu pozwalającego na zakwestionowanie zasadności wyrażonego w nich stanowiska ani nie powołał się na okoliczności, które mogłyby podważyć ich trafność lub rzetelność. O uwzględnieniu skargi nie mogły przesądzić także zarzuty dotyczące prawidłowości ustaleń co do stanowisk, na których M.K. pracował w trakcie zatrudnienia w Firmie A w K. Sam fakt pracy w warunkach narażenia zawodowego jest bowiem w niniejszej sprawie poza sporem. Z kolei długość okresu zatrudnienia w narażeniu zawodowym jak i charakterystyka stanowisk, na których praca ta była wykonywana pozostaje bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie gdyż o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej zadecydowały nie kwestie związane z warunkami jej wykonywania, czy też specyfiką, lecz [...] istniejącego u strony [...]. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jego podjęcia i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.