IV SA/Gl 282/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 2 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), art. 235¹ i art. 235 ² Kodeksu pracy, nie stwierdził u J.R. choroby zawodowej w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych, określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U, Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny ustalił, iż J.R. będąc zatrudniony w Zakładach A w B. w okresach 4.04.1955 r. - 4.12.1995 r. oraz 13.12.195 r. - 20.08.1956 r. w charakterze pracownika fizycznego, wsadowego pieca był narażony na czynnik szkodliwy pył przemysłowy, jak również pracując w KWK B Sp. z o.o. w S. w okresach 11.01.1957 r. - 5.09.1959 r. oraz 17.10.1959 r. - 5. 04. 1984 r. w charakterze pomocy dołowej pod ziemią i cieśli był również narażony na czynnik szkodliwy jakim jest pył węgla kamiennego. Strona została zbadana w dwóch jednostkach orzeczniczych, ale biegli lekarze nie rozpoznali u niej choroby zawodowej wobec braku trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60 % wartości należnej, która u strony stanowi 85-90 % wartości należnej. W konsekwencji organ uznał, że strona nie spełnia przesłanki do stwierdzenia u niej choroby zawodowej. J.R. wniósł od powyższej decyzji odwołanie postulując o jej uchylenie. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało pracę J.R. w narażeniu na pył węglowo-krzemowy w latach: 4.04.1955 r. - 4.12.1995 r. oraz 13.12.195 r. - 20.08.1956 r. i 11.01.1957 r. - 5.09.1959 r. oraz 17.10.1959 r. - 5. 04. 1984 r. J.R. został poddany badaniom lekarskim w [...] Ośrodku Medycyny Pracy - Poradnia Chorób Zawodowych i Medycyny Pracy w K. (orzeczenie z dnia [...]), gdzie nie stwierdzono w badaniach pirometrycznych wyników uprawniających do stwierdzenia choroby zawodowej. Na skutek odwołania od wyżej opisanego orzeczenia Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. orzeczeniem z dnia [...] ponownie, na podstawie obserwacji klinicznej, stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z końcowej części opinii wynika zaś, że zgodnie z przyjętymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi w zakresie chorób zawodowych brak trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc wyrażającego się obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60 % wartości należnej nie daje podstaw do rozpoznania u odwołującego przewlekłego obturacyjengo zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. W konsekwencji organ wskazał, że po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza orzeczeń lekarskich, nie było podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.R. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej wskazując, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, bowiem choruje z powodu narażenia w pracy zawodowej na działanie wielu szkodliwych czynników, w tym pyłu węglowego i krzemowego. W odpowiedzi na skargę organ przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 23 grudnia 1997 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm.), określanej dalej w skrócie jako K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Według art. 235² K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869), określane dalej w skrócie jako rozporządzenie. Rozporządzenie powyższe określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Jak wynika z akt sprawy administracyjnych lekarz zgłaszający podejrzenie choroby zawodowej u skarżącego wskazał na pozycję 5 w wykazie chorób zawodowych w załączniku do rozporządzenia. Pod pozycją 5 w załączniku umieszczone zostało przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń. Według w/w wykazu okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania tej choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok. Jak wynika z orzeczenia z dnia [...], wydanego przez dwóch lekarzy specjalistów medycyny pracy w [...] Ośrodku Medycyny Pracy - Poradnia Chorób Zawodowych i Medycyny Pracy w K. oraz z orzeczenia z dnia [...] Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. u skarżącego nie stwierdzono trwałego upośledzenia sprawności wentylacji płuc wyrażającego się obniżeniem natężonej objętości oddechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej. Podczas badań wykonanych na potrzeby wydania powyższych orzeczeń lekarskich u skarżącego stwierdzono obniżenie natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) na poziomie 79,7%, które nie daje podstaw do rozpoznania u skarżącego jednostki chorobowej opisanej pod pozycją 5 załącznika do rozporządzenia. Wskazane orzeczenia lekarskie są dla organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej wiążące. Skarżący w toku postępowania nie zarzucał, że badania, które przeprowadzono w niego na potrzeby orzeczeń lekarskich były przeprowadzone nieprawidłowo, mimo, że mógł i powinien wskazać na takie okoliczności, jeżeli miały one miejsce choćby po doręczeniu mu pisma z dnia [...], wzywającego do przedstawienia dowodów umożliwiających zakończenie postępowania administracyjnego (k-41 akt administracyjnych). Przeczą zasadności takich zarzutów zarówno uzasadnienia obydwu orzeczeń lekarskich, jak i znajdująca się w aktach karta wypisowa Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...], a także zamieszczone na tej karcie wyniki badań. Jak wynika z wyżej cytowanego przepisu art. 235² K.p. oraz opisu z pozycji 5 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, aby mogło zostać uznane za chorobę zawodową (niezależnie od kolejnego warunku dotyczącego stwierdzenia przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń, który w niniejszej sprawie jest nieistotny wobec braku spełnienia pozostałych przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej) musi wystąpić najpóźniej w ciągu 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Skoro skarżący zakończył pracę na stanowisku cieśli ruchowego pod ziemią w dniu 5 kwietnia 1984 r., to te udokumentowane objawy chorobowe musiałyby wystąpić do dnia 5 kwietnia 1985 r. Nie jest zatem możliwe stwierdzenie wystąpienia choroby zawodowej u byłego pracownika, u którego objawy schorzenia odpowiadającego określonej pozycji wykazu chorób zawodowych wystąpiły w późniejszym, niż ustalony w tym wykazie okresie. Nawet samo wystąpienie takich objawów nie upoważnia jeszcze do stwierdzenia choroby zawodowej. Wyżej powołane przepisy wymagają bowiem, aby było to "udokumentowane" wystąpienie tych objawów we wskazanym okresie. Sąd nie neguje twierdzeń skarżącego, że warunki jego pracy były bardzo złe oraz istnienia u skarżącego ciężkich schorzeń dróg oddechowych, tyle tylko, że nie wpływa to w żadnej mierze na ocenę legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu, w przywołanych okolicznościach niniejszej sprawy, brak podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wobec powyższego, skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.