IV SA/Gl 284/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-08-24
Skład orzekający: Wiesław Morys, Teresa Kurcyusz – Furmanik, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prokuratora Apelacyjnego uchylająca decyzję organu I instancji bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a następnie decyzja organu I instancji wydana po tym uchyleniu, są dotknięte wadą skutkującą stwierdzeniem ich nieważności?Ratio decidendi
Decyzja Prokuratora Apelacyjnego uchylająca decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy jest wadliwa i skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Brak rozstrzygnięcia o istocie sprawy w decyzji organu odwoławczego pozostawia sprawę bez możliwości merytorycznego załatwienia, a organ I instancji nie jest prawnie umocowany do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Takie uchybienie stanowi rażące naruszenie przepisów proceduralnych, kwalifikowane jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
A.G. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej aktów oskarżenia skierowanych przez prokuratury okręgu. Prokurator Okręgowy odmówił udzielenia informacji, uznając ją za przetworzoną i wymagającą wykazania interesu publicznego. Prokurator Apelacyjny uchylił tę decyzję, ale bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Następnie Prokurator Okręgowy ponownie odmówił udzielenia informacji, powołując się na brak interesu publicznego. Prokurator Apelacyjny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Prokuratora Apelacyjnego i poprzedzającej ją decyzji Prokuratora Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prokuratora Apelacyjnego w K., poprzedzającej ją decyzji Prokuratora Okręgowego w B. oraz decyzji Prokuratora Apelacyjnego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Prokuratora Apelacyjnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie informacji publicznej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji Prokuratora Okręgowego w B. z dnia [...], nr [...], oraz decyzji Prokuratora Apelacyjnego w K. z dnia [...] nr [...].
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Prokurator Okręgowy w B., działając na podstawie art.10, art.16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku adwokata A.G. o udostępnienie informacji publicznej odmówił jej udzielenia.
Wniosek ten zawierał żądanie przekazania informacji w przedmiocie aktów oskarżenia skierowanych przez prokuratury okręgu [...] w okresie od [...] do [...], a także informacji dotyczących 23 450 aktów oskarżenia skierowanych przez prokuratury okręgu [...] za okres od [...] do [...] obejmujących ilość trwających postępowań sądowych, zapadłych wyroków skazujących i wyroków uniewinniających, ilość postępowań zakończonych na etapie sądowym w oparciu o art. 17 k.p.k, ilość osób oskarżonych i prawomocnie skazanych na bezwzględne kary pozbawienia wolności, ilość aktów oskarżenia z zarzutami przestępstw z art. 258, art. 286 i art. 296 k.k., oraz z zarzutami przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Złożony przez adwokata A.G. wniosek obejmował również żądanie udostępnienia do wglądu podręcznych akt postępowań prowadzonych w prokuraturach okręgu [...] i zakończonych w okresie od [...] do [...] aktami oskarżenia.
Uzasadniając odmowę udzielenia informacji we wskazanym przedmiocie organ podniósł, iż wnioskodawca uzyskał już, w odpowiedzi na wcześniej złożone wnioski, informację dotyczącą podstaw prawnych publikowania na stronach internetowych Prokuratury Okręgowej w B. danych o aktach oskarżenia kierowanych przez prokuratury okręgu [...], ilości i zasad wyboru spraw zamieszczanych w Biuletynie Informacji Publicznej, danych o aktach oskarżenia wywiedzionych przez prokuratury okręgu [...] w okresie od [...] do [...].
Zauważono, iż rozpatrywany w chwili obecnej wniosek obejmuje informacje o charakterze przetworzonym w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr 112 poz. 1198), a wnioskodawca nie wykazał interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej o takim charakterze. Żądane informacje wymagały, zdaniem organu, podjęcia licznych czynności materialno-technicznych zmierzających do wykonania szeregu obliczeń, analiz, zestawień statystycznych celem przygotowania, włącznie z przygotowaniem do wglądu, ponad 23 450 akt podręcznych spraw zakończonych aktami oskarżenia, co wymagałoby zabezpieczenia przed dostępem osób nieuprawnionych do tajemnic prawem chronionych, przykładowo danych osobowych, a udzielenie żądanych informacji wymagałoby znacznego zaangażowania osobowego po stronie prokuratury.
Przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2006r. sygn. akt II SA/Wa 2225/04 zauważono, iż interes publiczny, o którym mowa w treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji publicznej odnosi się do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych, jako pewnej całości .
Od opisanej decyzji wnioskodawca złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie i uwzględnienie jego wniosków w całości, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Odwołujący zarzucił nieprawidłowość uznania wszystkich, żądanych we wniosku informacji, za informacje o charakterze przetworzonym, bowiem jego zdaniem, przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznych nie ma zastosowania wobec żądania wglądu do dokumentów urzędowych nawet jeśli wymagałyby one zabezpieczenia. Tym samym odwołujący uznał za bezzasadną odmowę udzielenia mu dostępu do akt podręcznych prokuratorów.
Odnosząc się natomiast do tej części żądanych informacji, których charakteru informacji przetworzonej nie zakwestionował, odwołujący wskazał, iż to organ powinien wykazać brak po stronie wnioskodawcy interesu publicznego w jej uzyskaniu. Powołał się tu na stanowisko Komisji Nadzwyczajnej Sejmu RP w sprawie rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących prawa obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także dotyczących jawności procedur decyzyjnych i grup interesów zawarte w Biuletynie Komisji nr [...] z [...] druk nr [...].
Działając jednak z ostrożności procesowej odwołujący wskazał, iż złożony przez niego wniosek nakierowany był na uzyskanie informacji o rzeczywistej efektywności działań Prokuratury oraz zapewnienie możliwości oceny z jakich powodów określone informacje znalazły się na stronach Biuletynu Informacji Publicznej.
Wskutek wniesionego odwołania sprawa rozpatrzona została przez Prokuratora Apelacyjnego w K., który decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie.
Opisując stan faktyczny sprawy organ odwoławczy przywołał pierwszy z wniosków adwokata A.G., w którym domagał się on udzielenia odpowiedzi na pytania w oparciu o jaką podstawę prawną na stronach internetowych Prokuratury Okręgowej w B. podawane są skrócone treści aktów oskarżenia kierowanych przez prokuratury okręgu [...] do sądów, czy publikowane skrócone informacje z aktów oskarżenia kierowanych przez prokuratury okręgu [...] do sądów dotyczą wszystkich spraw czy też tylko spraw wybranych i jeżeli dotyczą wyłącznie wybranych, to jakie jest kryterium wyboru, kto go dokonuje, w oparciu o jaką podstawę prawną i na podstawie jakich uprawnień.
We wniosku wskazano, iż odpowiedź Prokuratury ma znaczenie dla wystąpienia w imieniu klientów wnioskodawcy z roszczeniami o naruszenie dóbr osobistych poprzez publikowanie skróconych treści kierowanych do sądów aktów oskarżenia.
Prokurator Okręgowy w B. udzielił odpowiedzi na zadane pytania, a miedzy innymi wskazał, iż w okresie od [...] do [...] prokuratury okręgu [...] skierowały do sądów łącznie 23 450 aktów oskarżenia.
Wobec powyższego wnioskodawca zażądał udostępnienia mu informacji o każdym z wniesionych do sądów 23 450 aktów oskarżenia, a nadto informacji dotyczących 23 450 aktów oskarżenia skierowanych przez prokuratury okręgu [...] za okres od [...] do [...] obejmujących ilość trwających postępowań sądowych, zapadłych wyroków skazujących i wyroków uniewinniających, ilość postępowań zakończonych na etapie sądowym w oparciu o art. 17 k.p.k, ilość osób oskarżonych i prawomocnie skazanych na bezwzględne kary pozbawienia wolności, ilość aktów oskarżenia z zarzutami przestępstw z art. 258, art. 286 i art. 296 k.k., oraz z zarzutami przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Żądanie to nie zostało uwzględnione, gdyż Prokurator Okręgowy w B. potraktował wnioskowane informacje, jako informacje o charakterze przetworzonym, co wymagało jego zdaniem wykazania po stronie podmiotu wnioskującego interesu publicznego .
Analizując zaskarżoną decyzję Prokurator Apelacyjny zauważył, iż prawo dostępu do akt sprawy nie wynika z treści art. 3 ust.1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a dostęp do akt sprawy prowadzonej przed organami państwa pozostaje poza regulacją wymienionej ustawy. Tym samym akta zakończonego postępowania karnego nie są informacją publiczną w rozumieniu jej art. 1 ust. 1.
Reasumując, organ odwoławczy uznał, iż nie do zaakceptowania są żądania odwołującego, co do udostępnienia mu akt podręcznych prokuratorów z poszczególnych, prowadzonych spraw.
Podzielając pogląd organu I instancji Prokurator Apelacyjny uznał nadto żądane przez odwołującego informacje, jako informacje przetworzone. Zwrócił jednak uwagę, iż takie stanowisko organu wymagało wezwania wnioskodawcy w trybie art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej do wykazania istnienia po jego stronie interesu publicznego.
Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, iż w odwołaniu strona z własnej inicjatywy uzasadniła występowanie w sprawie interesu publicznego, jednakże uznano, mając na względzie dwuinstancyjność postępowania, iż rzeczą organu I instancji będzie rozważenie przedstawionej przez odwołującego argumentacji i rozpatrzenie sprawy.
Wskazano, iż z przyczyn formalnych koniecznym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpatrzenia we wskazanym zakresie.
Opisane orzeczenie nie zostało zaskarżone przez odwołującego, a w dniu [...] Prokurator Okręgowy w B. decyzją nr [...] wydaną na podstawie art. 10, 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej odmówił udzielenia adwokatowi A.G. informacji publicznej w żądanym przez niego przedmiocie.
Organ przyjął, iż informacje objęte wnioskiem strony mają charakter informacji przetworzonych, co wymagało wykazania, że są szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Uznano, iż w odwołaniu od decyzji Nr [...] z dnia [...] Prokuratora Okręgowego w B. strona przedstawiła, na czym polega, w jej ocenie, interes publiczny w uzyskaniu informacji. Wskazała bowiem, iż stanowi go zapewnienie możliwości informacji o rzeczywistej efektywności Prokuratury oraz zapewnienie oceny dlaczego określone informacje znalazły się na stronach BIP. Podniesiono również, iż opinia publiczna nie posiada informacji o tym, jak decyzje procesowe prokuratury zostają ostatecznie zweryfikowane w sądach, a także nie można skontrolować dlaczego takie, a nie inne informacje zostają zamieszczone w BIP.
Analizując przedstawioną przez stronę postępowania argumentację organ powołał się na stanowisko judykatury i zgodnie z nim uznał, iż pojęcie "interesu publicznego" użytego w treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odnosi się do spraw związanych z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa oraz innych ciał publicznych, jako całości, szczególnie z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w ramach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa. Interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa i dotyczy także Prokuratury.
W konsekwencji uznano, iż udzielenie przetworzonej informacji publicznej byłoby uzasadnione interesem publicznym o tyle, o ile mogłoby realnie przełożyć się na poprawę funkcjonowania Prokuratury w ogólności lub prokuratur okręgu [...]. Nie może służyć natomiast jedynie możliwości uzyskania informacji o rzeczywistej efektywności działań Prokuratury lub ocenie dlaczego jedne informacje zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznych, a innych informacji nie udziela się tam. Przyjęto zatem, iż po stronie wnioskodawcy nie występuje interes publiczny warunkujący udzielenie informacji publicznej przetworzonej.
Wskazano nadto, iż w Biuletynie Informacji Publiczne zamieszczanie dodatkowych informacji, poza informacjami obowiązkowymi, zależy od woli prokuratora.
Odnosząc się do żądania udostępnienia akt podręcznych prokuratorów organ wskazał, iż akta zakończonych postępowań karnych nie są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co uniemożliwia zaakceptowanie żądania udostępnienia do wglądu akt podręcznych postępowań prowadzonych w prokuraturach okręgu [...] i zakończonych w okresie od [...] do [...] aktami oskarżenia.
Decyzja powyższa została zaskarżona przez stronę postępowania, a w odwołaniu zawarto wniosek o jej uchylenie, jako niezgodnej z prawem.
W pierwszej kolejności zwrócono uwagę na treść decyzji Prokuratora Apelacyjnego, w której rozstrzygnięto wyłącznie o uchyleniu rozstrzygnięcia organu I instancji. Tym samym odwołujący uznał, iż nie było podstaw prawnych do wydania ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji, a organ ten mógł jedynie uwzględnić żądania zawarte we wniosku. Wskazano, iż zamieszczenie w uzasadnieniu decyzji stwierdzenia o konieczności rozpatrzenia sprawy ponownie przez organ I instancji nie może zastępować części dyspozytywnej decyzji, a tym samym, wobec rozstrzygnięcia wyłącznie o uchyleniu zaskarżonej decyzji postępowanie zostało zakończone.
Z ostrożności procesowej zakwestionowano stanowisko organu, co do braku po stronie odwołującego interesu publicznego warunkującego udzielenie mu informacji przetworzonej.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prokurator Apelacyjny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
Po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy Prokurator Apelacyjny potwierdził, iż jego poprzednia decyzja zawierała wyłącznie zapis o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia bez określenia, iż przekazuje się sprawę do jej ponownego rozpoznania. Jednakże zdaniem organu odwoławczego powołanie się na nieprawidłową podstawę prawną w sytuacji prawidłowego rozstrzygnięcia, nie stanowi naruszenia prawa w stopniu istotnym. Przywołano nadto stanowisko doktryny, które zdaniem Prokuratora Apelacyjnego dopuszczało wydanie decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję bez orzekania na nowo, co do istoty sprawy.
Zdaniem Prokuratora Apelacyjnego, mimo wskazanej wadliwości wydanej decyzji II instancyjnej, organ I instancji miał prawo kontynuowania postępowania i wydania decyzji orzekającej o istocie sprawy.
Przechodząc do kwestii merytorycznych organ odwoławczy podzielił zaprezentowany przez Prokuratora Okręgowego w B. pogląd, co do braku wykazania ze strony odwołującego istnienia interesu publicznego w żądaniu udostępnienia mu określonych wnioskiem informacji publicznych.
Wskazano, iż żądane informacje nie mogą być szczególnie istotne z punktu widzenia funkcjonowania państwa, bowiem dotyczą wyłącznie obszaru jednej prokuratury okręgowej. Również z punktu widzenia organów prokuratury informacje te nie mają szczególnego znaczenia, gdyż prokuratorzy są dysponentami wskazywanych we wniosku informacji, znają wyniki postępowań karnych i na bieżąco je analizują, a sporządzanie dodatkowych statystyk nie usprawni pracy tego organu. Interes obywateli nie jest również zagrożony, wobec faktu zamieszczania danych statystycznych dotyczących ilości prowadzonych spraw i wyników postępowań w Biuletynie Informacji Publicznej.
Podzielono także pogląd zaprezentowany w decyzji organu I instancji, co do tego, że uprawnienie wglądu do akt sprawy nie wynika z treści art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc nie było możliwe udostępnienie odwołującemu akt podręcznych postępowań zakończonych wpływem aktu oskarżenia do sądów.
Adwokat A.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której domagał się stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] wydanej przez Prokuratora Apelacyjnego oraz stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] wydanej przez Prokuratora Okręgowego w B. alternatywnie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania Prokuratorowi Apelacyjnemu.
Wywodząc swoje stanowisko skarżący podniósł niedopuszczalność wydania decyzji organu I instancji z dnia [...] wobec treści dyspozycyjnej decyzji Prokuratury Apelacyjnej z dnia [...].
Uznał, iż brak rozstrzygnięcia sprawy w decyzji nie może zostać zastąpiony wskazaniami zawartymi w jej uzasadnieniu, a wobec powyższego brak było możliwości orzekania w sprawie przez Prokuratora Okręgowego w B.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie nie dostrzegając możliwości uwzględnienia stanowiska skarżącego i powołano się na dotychczasowo prezentowaną przez organy argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie z kolei do art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takim aktem szczególnym jest ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), której art. 21 stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 (przewidującego właściwość sądu powszechnego), przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 p.p.s.a). Zwrócić uwagę należy przy tym na przepis art. 134 § 1 p.p.s.a nakazujący sądom administracyjnym uwzględnić skargę również w sytuacji dostrzeżenia w ramach kontroli dokonywanej z urzędu innych, niż powołane w skardze, istotnych uchybień, a nadto stosować przewidziane ustawą p.p.s.a. środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Mając na względzie wyżej przywołane przepisy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w ramach kontroli zaskarżonej decyzji było konieczne odnieść się nie tylko do tego aktu lecz również do kolejnych, wydanych w sprawie rozstrzygnięć i zastosować w stosunku do nich środki przewidziane w treści w/w przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Doszło bowiem do naruszenia prawa w stopniu nakazującym stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie kolejnych rozstrzygnięć.
Jak słusznie zauważa się w skardze, pierwotna decyzja organu odwoławczego (z dnia [...] nr [...] Prokuratora Apelacyjnego w K.) wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i nie zawierała stosownego do zastosowanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Brzmienie tej normy prawnej nakazuje bowiem przyjąć, iż organ odwoławczy uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji w osnowie swojej decyzji orzeka jednocześnie, co do istoty sprawy, względnie umarza postępowanie pierwszej instancji. Brak jest natomiast prawnej możliwości wydania przez organ odwoławczy decyzji ograniczającej się tylko do orzeczenia o bycie prawnym kontrolowanego aktu organu I instancji bez odniesienia się do istoty sprawy będącej jego przedmiotem. Orzecznictwo sądowe, podkreślając kompletność katalogu kompetencji przysługujących organowi odwoławczemu, wynikających z art. 138 k.p.a., konsekwentnie opowiada się za pozbawieniem bytu prawnego decyzji wydanych z takim uchybieniem, jak decyzja Prokuratury Apelacyjnej w K. z dnia [...] Nr [...] (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 196/09 z dnia 19 czerwca 2009r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela przeto przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądów piśmiennictwa prawniczego. Cytowany bowiem przez Prokuratora Apelacyjnego w K. pogląd Z. Janowicza wskazuje na możliwość wydania przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej uchylającej zaskarżoną decyzję w całości lub w części bez orzekania na nowo co do istoty sprawy jeżeli organ odwoławczy uznaje, że brak było podstaw prawnych lub faktycznych do przyznania zaskarżoną decyzją określonego uprawnienia lub nałożenia określonego obowiązku. Nadto, według Z. Janowicza (Komentarz, 1995, s. 269) "organ odwoławczy stwierdzając istnienie jednej z wad wymienionych w art. 156 § 1 uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a."
Sytuacja, o której mowa w przywoływanym przez organ komentarzu Z. Janowicza z 1995r. nie jest przede wszystkim adekwatna do stanu faktycznego i prawnego sprawy, a nadto, wyrażone w nim zostało odosobnione i poddane krytyce orzecznictwa i literatury prawniczej stanowisko ( por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 1997 r., I SA/Gd 12/96, Lex nr 30603: "Konstrukcja art. 138 k.p.a. wyklucza dopuszczalność uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy bądź bez dwóch możliwych rozstrzygnięć procesowych - umorzenia postępowania I instancji - § 1 pkt 2 k.p.a. lub przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania - § 2 k.p.a.).
Brak rozstrzygnięcia o istocie sprawy w decyzji Prokuratora Apelacyjnego w K. z dnia [...] Nr [...], przy jednoczesnym uchyleniu wydanej w przez organ I instancji decyzji, pozostawił sprawę bez możliwości jej merytorycznego załatwienia. Organ I instancji nie był bowiem prawnie umocowany do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Tym samym, doszło nie tylko do zastosowania nieprawidłowej normy prawnej i prawidłowego rozstrzygnięcia (jak twierdzi Prokurator Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) lecz rozstrzygnięcie było rażąco sprzeczne z obowiązującą normą prawną, a konsekwencją tego stało się niedopuszczalne, naruszające zasadę res iudicata postępowanie pierwszoinstancyjne, jak i drugoinstancyjne, jakie przeprowadzono po wydaniu decyzji z dnia [...].
Dostrzeżone uchybienie zaliczyć należy do kwalifikowanych wad prawnych określonych w treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, jako że dotyczy ono naruszenia szczególnie istotnych przepisów proceduralnych. Nie sposób zgodzić się natomiast z twierdzeniem Prokuratora Apelacyjnego przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż wskazane uchybienia nie były istotne. Podkreślić należy, że wadliwości wskazane w art. 156 § 1 k.p.a. w tym w pkt 2 tego przepisu, dotyczące treści samej decyzji bądź też rażącego naruszenia procedury administracyjnej na etapie poprzedzającym jej wydanie, co dostrzega sie w niniejszej sprawie, stanowią konieczną przyczynę usunięcia z obrotu prawnego kontrolowanych aktów.
Jedną z podstawowych zasad działania organów władzy publicznej demokratycznego państwa prawnego jest wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasada praworządności, nakazująca organom działanie na podstawie i w granicach prawa. Zasada ta powtórzona w art. 6 k.p.a odnosi się nie tylko do prawa materialnego ale również do procedury, a poszanowanie wartości demokratycznego państwa prawa w sprawowaniu administracji publicznej wymaga, by organy władzy przestrzegały ustawionych zasad prawnych. Stąd też respektując ów nakaz praworządnego działania Wojewódzki Sąd Administracyjny żadną miarą nie może akceptować wydanych z rażącym naruszeniem prawa rozstrzygnięć organów władzy publicznej.
Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny pozbawiony jest możliwości ustosunkowania się do zaprezentowanego w niej merytorycznego stanowiska organu. Na marginesie sprawy zauważyć tylko można, iż charakter działania organu rozpoznającego wniosek o udostępnienie informacji publicznej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii, czy wniosek strony dotyczy informacji publicznej, czy też żądana informacja nie ma takiego charakteru. Podstawowe znaczenie dla możliwości zastosowania przy rozpoznawaniu wniosku strony ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ma bowiem ustalenie, czy dochodzone przez stronę żądanie mieści się w przedmiotowym oraz podmiotowym jej zakresie. Zważyć trzeba bowiem, iż odmowa pozytywnego rozpoznania wniosku w formie decyzji dotyczy wyłącznie odmowy udzielenia informacji publicznej, jak stanowi art. 16 ust. 1 tego aktu prawnego. W innym wypadku sprawa pozostaje załatwiona w formie odpowiedzi pisemnej skierowanej do strony ubiegającej się o dostęp do określonej informacji.
Z tych przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło