IV SA/Gl 286/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2007r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niewykonania orzeczenia sądu w sprawie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę Wyrokiem z dnia 6 listopada 2006 r. sygn. akt IV SA/GL 981/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną przez E.B. decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych. W punkcie drugim wyroku Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Prezydent Miasta C., w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] o uznaniu E.B. z dniem [...] za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...], decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję i orzekł o odmowie uznania w/wym. za osobę bezrobotną. Następnie na skutek wniesienia odwołania Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] uchylił wskazana wyżej decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Z kolei decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta C. ponownie uchylił decyzję własną z dnia [...] oraz odmówił uznania E.B. za osobę bezrobotną. Wojewoda Ś. zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Pismem z dnia [...] (data stempla pocztowego) pełnomocnik E.B., na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) wniósł skargę, żądając wymierzenia grzywny Wojewodzie Ś. w związku z bezczynnością tego organu w wykonaniu punktu drugiego powołanego na wstępie wyroku. W uzasadnieniu skargi wskazano, że pismem z dnia [...] organ został wezwany do wykonania rozstrzygnięcia zawartego w punkcie drugim wyroku, w którym orzeczono o niewykonalności zaskarżonej decyzji. Podniesiono następie, że odpowiedź organu zawierała ogólny tryb postępowania w przypadku uchylenia decyzji nie dotyczyła natomiast niewykonywania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, zdaniem pełnomocnika skarżącej, zostały spełnione przesłanki do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 154 P.p.s.a.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że zgodnie z art. 286 § 1 i 2 P.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji, określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez Sąd, liczy się od dnia doręczenia akt organowi. W przedmiotowej sprawie powyższe nie miało jednak miejsca bowiem do dnia udzielenia odpowiedzi stronie, tj. do dnia [...], akta administracyjne sprawy nie zostały przekazane organowi, o czym strona została w tym piśmie powiadomiona. W opinii organu termin do załatwienia sprawy, tj. do wykonania wyroku Sądu, nie rozpoczął swojego biegu wobec niedoręczenia organowi prawomocnego wyroku oraz akt administracyjnych spawy. Z akt sądowych o sygn. IV SA/GL 981/05 wynika, że akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu zostały doręczone organowi w dniu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, iż zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W myśl tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonywania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia organowi grzywny. Z powyższego wynika, że skarga, o której mowa w art. 154 P.p.s.a. może być wniesiona tylko w jednym z dwu przypadków, a mianowicie: 1) w razie niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność; 2) w razie bezczynności organu administracji publicznej po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Wskazany przepis odnosi się zatem do stanu bezczynności organu w zakresie dalszego toku postępowania w sprawie po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę. Analiza przepisu art. 154 P.p.s.a. prowadzi natomiast do wniosku, iż bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy właściwy organ po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku uwzględniającego skargę na akt lub czynność i uchylającego lub stwierdzającego nieważność zaskarżonego aktu lub czynności, nie wydał stosownego aktu lub nie dokonał stosowanej czynności w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego w terminach w prawie określonych. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o wymierzenie grzywny Wojewodzie Ś. w związku z bezczynnością tego organu w wykonaniu punktu 2 powołanego na wstępie wyroku, w którym Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 P.p.s.a. Przyjdzie przy tym zauważyć, że pełnomocnik nie wskazał na czym bezczynność ta w rzeczywistości polega. W myśl postanowień wskazanego wyżej przepisu w razie uwzględnienia skargi, Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, przy czym rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji wywołuje zatem ten skutek, że organ nie może decyzji tej wykonywać, a tym samym winien wstrzymać się z podejmowaniem czynności lub wstrzymać podjęte już czynności zmierzające do jej wykonania do czasu uprawomocnienia się wyroku. Ratio legis zawartej w art. 152 P.p.s.a. regulacji jest bowiem takie, by wyeliminować negatywne dla strony skutki prawne wynikające z zaskarżonego rozstrzygnięcia, którego zgodność z prawem Sąd zakwestionował. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji uchylającą w wyniku wznowienia postępowania ostateczną decyzję o uznaniu E.B. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku oraz odmówił uznania w/wym. za osobę bezrobotną. Przyjdzie zauważyć, że ze swej istoty decyzja odmowna nie nadaje się do wykonania, gdyż nie wymaga ona żadnej czynności strony (nie nakłada na stronę obowiązku określonego zachowania się, który mógłby być egzekwowany przez organ). Zatem zarzut, że organ jest bezczynny w zakresie w jakim nie wykonuje wyroku w części dotyczącej niewykonywania zaskarżonej decyzji jest bezzasadny, skoro organ decyzji tej nie może wykonywać, a zatem powinien powstrzymać się od podejmowania czynności zmierzających do jej wykonania. Poza tym decyzja ta, jak już wskazano, ze swej istoty nie nadaje się do wykonania o jakim mowa wyżej. Natomiast skutkiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim uchyla ona decyzję ostateczną z dnia [...], mocą której skarżąca nabyła uprawnienia w postaci statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku, jest przywrócenie tej decyzji bytu prawnego jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku Sądu. Oznacza to, że strona może domagać się od organu realizacji uprawnień wynikających z tej decyzji. Niepodjęcie przez organ czynności w tym zakresie nie oznacza jednak bezczynności organu w rozumieniu art. 154 P.p.s.a, a zdaje się że w tym pełnomocnik skarżącej upatruje niewykonie pkt. 2 wyroku. Przepis art. 154 P.p.s.a dotyczy bowiem ponownego postępowania w sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji uchylonej przez Sąd, a nie czynności faktycznych związanych z realizacją decyzji i to w dodatku decyzji nie będącej przedmiotem zaskarżenia. Niewykonanie przez organ tej decyzji może natomiast ewentualnie stanowić podstawę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na drodze postępowania cywilnego (art. 417 k.c.). Przy czym należy zastrzec, iż kwestia dotycząca prawidłowości jej wydania stanowi przedmiot ponownego postępowania po wyroku Sądu z dnia 6 listopada 2006 r. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest zastosowanie art. 154 P.p.s.a. i dlatego Sąd, na mocy art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.