IV SA/Gl 301/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., działając w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej, stwierdził u M. S. chorobę zawodową – nowotwór złośliwy powstały w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - inne nowotwory wymienioną w pozycji 17/7 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu organ powołał się na orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych i Medycyny Pracy [...] Ośrodka Medycyny Pracy K.. Organ wskazał, że na podstawie kart oceny narażenia zawodowego stwierdzono, że M. S. podczas zatrudnienia w latach: - 1962-1975 w [...] Koncernie Energetycznym S.A. Elektrownia "A" w T. na stanowiskach: elektromontera urządzeń elektrycznych, dyżurnego operatora urządzeń elektroenergetycznych; - 1993-1996 w [...] Sieciach Elektroenergetycznych [...] S.A. w K. na stanowisku dyżurnego stacji systemowej pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. W odwołaniu od tej decyzji [...] Sieci Elektroenergetyczne [...] S.A w K. wskazała, że przy wydawaniu decyzji nie został wzięty pod uwagę okres zatrudnienia strony w byłym [...] Zakładzie Elektroenergetycznym w latach 1976-1993, gdzie pracował on na stanowisku dyżurnego stacji systemowej od momentu jej wybudowania to jest od 1976 r. do czasu przejścia przez niego na emeryturę. Następnie Zakład ten został przejęty przez [...] Sieci Elektroenergetyczne S.A. wraz z pracownikami. Pracodawca podkreślił, że informacje te zostały przekazane organowi inspekcji sanitarnej, lecz nie zostały odzwierciedlone w skarżonej decyzji. Jednocześnie zaznaczono, że od 1997 r. Spółka zaprzestała stosowania olejów słabo i nierafinowanych do wykonywania czynności eksploatacyjnych przy urządzeniach elektroenergetycznych związanych z czyszczeniem izolacji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 235 1 K.p. i § 8 w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869) uchylił w całości zaskarżoną decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że stosownie do treści art. 10 K.p.a. organ wydający decyzję pierwszoinstancyjną nie zapewnił wszystkim stronom postępowania zatrudniającym M. S. w warunkach, które mogły spowodować wystąpienie schorzenia powstałego w związku przyczynowym z warunkami pracy czynnego udziału w sprawie. Organ odwoławczy zaznaczył, iż decyzja będąca przedmiotem kontroli nie została skierowana do [...] Zakładu Elektroenergetycznego obecnie Grupy B Oddział w B., gdzie M. S. pracował w okresie od 1976-1993 r. na stanowisku elektromontera oraz dyżurnego operatora urządzeń elektroenergetycznych w narażeniu na oleje mineralne nierafinowane i słabo rafinowane. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz zaznaczył, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07 utraciło swoją moc obowiązującą z dniem 3 lipca 2009 r. W tym też dniu weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, w którego załączniku – wykazie chorób zawodowych nie została wskazana choroba o której stwierdzenie wystąpiła strona w niniejszym postępowaniu wobec czego postępowanie należało umorzyć ze względu na brak jego przedmiotu. Z powyższą decyzją nie zgodził się M. S. składając odwołanie. Wskazał, że procedura rozpoznania choroby zawodowej została zainicjowana w czerwcu 2008 r., wszystkie czynności organów sanitarnych zostały przeprowadzone w czasie, gdy obowiązywało rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r., a więc przed wejściem w życie nowego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych dlatego wada orzeczenia organu I instancji związana z niezawiadomieniem wszystkich pracodawców, która zaistniała z wyłącznej winy organu nie mogła skutkować niekorzystnymi dla odwołującego się skutkami prawnymi. W dniu [...] r. M. S. zmarł. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby – zakwalifikowanej przez lekarzy orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą zawodową. W niniejszej sprawie postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Natomiast w obecnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych nie został wymieniony rak odbytnicy rozpoznany u odwołującego się jako choroba zawodowa dlatego nie można jej było stwierdzić na podstawie obowiązujących przepisów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. S. – syn wnioskodawcy podniósł, że jako zstępny strony postępowania ma interes prawny do zaskarżenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia u jego ojca choroby zawodowej uznając, że odszkodowania z tytułu wypadków przy pracy podlegają dziedziczeniu. Zaznaczył, że pierwotną decyzją Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. stwierdził u jego ojca chorobę zawodową, lecz od decyzji tej odwołał się pracodawca – [...] Sieci Elektroenergetyczne [...] S.A. w K., pomimo, że praca ojca w tej Spółce nie była wykonywana w warunkach narażenia zawodowego, a więc zakład ten nie miał interesu prawnego do wnoszenia odwołania. Zaakcentował również , że przepisy międzyczasowe zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych należy interpretować wąsko, a co się z tym wiąże w niniejszej sprawie winno się uznać, że wszystkie czynności merytoryczne związane ze stwierdzeniem choroby zawodowej zostały przeprowadzone przed wejściem w życie nowych regulacji, a zatem postępowanie to zostało zakończone i brak jest podstaw do stosowania nowego rozporządzenia w tym przedmiocie. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał dotychczasową argumentację i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga M. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja zapadła na skutek przeprowadzenia potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, obowiązujące zarówno obecnie, jak i w dacie orzekania przez organ odwoławczy, wyznacza definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dni 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała wyżej powołane rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r., którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. i obowiązywały już w chwili wydania decyzji organu odwoławczego. Zatem to na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych należy oceniać, które przepisy winny zostać w sprawie zastosowane. Zgodnie z powołaną normą z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem 3 września 2002 r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte w 2008 r. i nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną przed dniem 3 lipca 2009 r. Konieczne zatem jest stosowanie w sprawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Obecnie natomiast obowiązujący wykaz chorób zawodowych umieszczony w załączniku do tego rozporządzenia nie wymienia wśród chorób zawodowych "innych nowotworów złośliwych" w tym nowotworu odbytnicy powstałego w następstwie oddziaływania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Skoro schorzenie takie nie zostało ujęte w wykazie chorób zawodowych brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia tego schorzenia jako choroby zawodowej. Przypomnieć bowiem należy, że aby mówić o chorobie zawodowej niezbędne są dwa elementy (art. 235 1 K.p.): po pierwsze musi to być choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, po drugie musi ona zostać wywołana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W niniejszej sprawie natomiast schorzenie, które zostało rozpoznane w M. S. nie zostało wymienione w wykazie chorób zawodowych zatem nie może ono być rozpatrywane w kategorii choroby zawodowej. Postępowanie w tym przedmiocie staje się więc bezprzedmiotowe dlatego organ na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. wydaje decyzję o jego umorzeniu. W tym miejscu zaznaczyć należy, że organy sanitarne nie kwestionowały faktu istnienia u M. S. nowotworu złośliwego, jednakże, w związku z wejściem w życie nowych regulacji prawnych i wobec niezakończenia postępowania ostateczną decyzją administracyjną nie można było choroby tej uznać za chorobę zawodową. Podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego postępowanie administracyjne nie zostało zakończone wydaniem przez organ I instancji decyzji stwierdzającej u M. S. choroby zawodowej. Zgodnie bowiem z treścią art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Natomiast omawiana decyzja została uchylona po rozpoznaniu odwołania uczestnika postępowania. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 P.p.s.a