IV SA/Gl 303/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.D. na pismo Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie spraw dyrektorów szkół p o s t a n a w i a odrzucić skargę Zarządzeniem Wójta Gminy K. z dnia [...] nr [...] skarżąca z dniem [...] została odwołana z funkcji dyrektora Zespołu Szkół w S. Od tej czynności skarżąca odwołała się do Sądu Pracy oraz zwróciła się do Wojewody [...] ze skargą z dnia [...] na czynności Wójta, domagając się unieważnienia wydanego zarządzenia. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] nr [...] udzielił skarżącej odpowiedzi i uznał, że nie posiada kompetencji do stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta, gdyż jest ono realizacją uprawnienia pracodawcy zatrudniającego pracownika, a nie aktem organu administracji publicznej, który podlegałby władczemu nadzorowi administracyjnemu. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] nr [...], odpowiadając na kolejne pismo skarżącej z dnia [...] kwestionujące treść odpowiedzi organu z dnia [...] wyjaśnił, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z dnia [...] B.D. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższe pismo Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzające go pismo organu z dnia [...], domagając się ich uchylenia. W ocenie skarżącej organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie odniósł się do składanych przez nią pism i nie zbadał zasadności wydanego przez Wójta Gminy K. zarządzenia. Natomiast postępowanie nadzorcze Wojewody winno dać odpowiedź, czy zarzuty uzasadniające odwołanie skarżącej z funkcji dyrektora szkoły rzeczywiście były zgodne z ustawą o systemie oświaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, albowiem rozpoznanie pism skarżącej nastąpiło na podstawie Działu VIII K.p.a., do którego przepisów nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Wynikają one także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Stosownie do treści art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W niniejszej sprawie z treści wniesionej przez B.D. skargi, jak i z załączonych do niej akt administracyjnych wynika, że dotyczy ona stanowiska Wojewody [...] wyrażonego w piśmie z dnia [...] nr [...] ponownie informującego skarżącą o sposobie załatwienia złożonego przez nią wniosku o podjęcie przez organ rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność zarządzenia Wójta Gminy K. Wojewoda wskazał w nim skarżącej, iż nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania nadzorczego w przedmiotowej sprawie, gdyż nie ma do tego wystarczających kompetencji. Należy zauważyć, że wbrew ocenie skarżącej pismo Wojewody [...] z dnia [...] nie może zostać potraktowane jako decyzja administracyjna. Decyzja jest bowiem aktem wydawanym w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast do postępowania nadzorczego prowadzonego przez Wojewodę stosujemy odrębne regulacje prawne zawarte w tym przypadku w ustawie o samorządzie gminnym, a samo rozstrzygnięcie nadzorcze jest aktem o szczególnym charakterze. W konsekwencji za prawidłowy należy uznać ugruntowany już w orzecznictwie sądowoadminiostracyjnym pogląd, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być wyłącznie rozstrzygnięcie nadzorcze, a nie zaniechanie czy też odmowa zainicjowania postępowania nadzorczego przez organ nadzoru, bez względu w jakiej go wyrażono formie. Nie można wobec tego domagać się wydania przez Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego. Ocena, czy uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego wymaga wzruszenia jest wyłączną domeną tegoż organu, zaś postępowanie w tego rodzaju sprawach może być prowadzone tylko z urzędu (vide wyrok NSA z 20 lipca 2004 r., OSK 629/04 - Lex nr 158865 oraz postanowienie WSA w Gdańsku, II SA/Gd 782/09 - Lex nr 557958). Wymaga podkreślenia, że ustawodawca powierzył sądom administracyjnym wyłącznie uprawnienie do kontrolowania rozstrzygnięć organów samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Rolą Sądu nie może być natomiast wymuszanie na tych organach wydawania określonych rozstrzygnięć, albowiem w istocie stanowiłoby to naruszenie ich kompetencji, a nawet ich zastąpienie w procesie decyzyjnym. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w tezie do wyroku z dnia 29 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 606/04, (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Również z przepisów ustawy z dnia 8 marca 1998 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. nr 152, poz. 1591 z późn. zm.) wynika, że ani osoba fizyczna ani prawna poza organami gminy nie może być uczestnikiem postępowania nadzorczego wojewody. Stosownie bowiem do art. 98 ust. 3 tej samej ustawy uprawnionym do złożenia skargi na akt nadzoru są jedynie gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. A contrario osoba fizyczna lub prawna nie może domagać się od organu nadzoru wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Konkludując przyjdzie stwierdzić, że nakazanie Wojewodzie wykonania czynności stanowiących element postępowania nadzorczego nie mieści się w ramach przepisów regulujących właściwość rzeczową sądów administracyjnych, a skarga wniesiona w tym przedmiocie jest niedopuszczalna. Zmierza ona bowiem do zbadania zasadności zaskarżonego pisma informacyjnego o braku kompetencji do wydania przez wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego, co wykracza poza kompetencję sądu administracyjnego. Na marginesie wypada wskazać, że skarżącej pozostaje możliwość kwestionowania przed sądem administracyjnym legalności zarządzenia Wójta Gminy K. z dnia [...] nr [...], w trybie określonym w art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym, co może stanowić przedmiot odrębnego postępowania. W związku z powyższym skarga podlega odrzuceniu, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.