IV SA/Gl 316/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. nr [...] p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta D. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta D. przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w D. uznano w punkcie 1 kwoty wypłaconego J. W. zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 maja 2008 r. do 30 kwietnia 2012 r. w łącznej wysokości [...] zł (tj. [...] zł miesięcznie) przyznanego decyzją nr [...] z dnia [...] r. zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] r. za nienależnie pobrane świadczenia, które wraz z ustawowymi odsetkami podlegają zwrotowi. Jednocześnie w punkcie 2 zobowiązano J. W. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wypłaconych na mocy wymienionej wyżej decyzji za okres od 1 maja 2008 r. do 30 kwietnia 2012 r. w łącznej wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami w terminie 30 dni od dnia odbioru decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania J. W. od wskazanej wyżej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy punkt 1 w zakresie uznania kwoty wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane świadczenie oraz uchyliło punkt 1 zaskarżonej decyzji od słów "które wraz z ustawowymi odsetkami podlegają zwrotowi do tut. Ośrodka", a także uchyliło punkt 2 zaskarżonej decyzji i umorzyło postępowanie organu I instancji w zakresie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Pismem z dnia 27 lutego 2014 r. J. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...]. Następnie w piśmie procesowym z dnia 8 lipca 2014 r. skarżąca zwróciła się do tut. Sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji nr [...] z dnia [...] r. Wniosek uzasadniony został trudną sytuacją materialną i życiową skarżącej. J. W. oświadczyła, że jest osobą schorowaną, a spłata świadczenia nawet w ratach uniemożliwiałoby skarżącej normalną egzystencję. Ponadto skarżąca wskazała, że wydatki na leki, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze nie są w chwili obecnej refundowane z uwagi na wyczerpanie się środków finansowych PEFRON w 2014 r. i pochłaniają praktycznie całość renty rodzinnej przez nią otrzymywanej. Skarżąca podniosła również, że na bieżąco ponosi także inne stałe koszty związane z egzystencją takie jak czynsz, prąd, gaz. Do wniosku skarżąca dołączyła dokumentację medyczną potwierdzającą jej problemy zdrowotne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Co do zasady zatem, przedmiotem postanowienia o wstrzymanie wykonania jest akt zaskarżony do sądu administracyjnego. Natomiast art. 61 § 3 P.p.s.a. (in fine) rozszerza możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów na akty wydawane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych "w granicach tej samej sprawy". Dla ustalenia zakresu znaczenia sformułowania "w granicach tej samej sprawy" użytego w cytowanym wyżej przepisie w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie przyjmuje się, że zwrot ten dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, a jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej (tak też postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 138/12, publ.: Lex nr 1121276). Takie rozumienie sprawy administracyjnej nie umożliwia, zdaniem Sądu, wstrzymania wykonania decyzji wydanej w I instancji w sytuacji braku jej merytorycznej kontroli dokonanej przez organ II instancji i zakończenia postępowania wydaniem rozstrzygnięcia o charakterze proceduralnym. Wobec tego należy stwierdzić, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji należy do zakresu pojęcia tej samej sprawy, co zaskarżona decyzja. Jednakże z uwagi na treść powyższych norm prawnych należy stwierdzić, że wstrzymaniu podlegają tylko takie akty i czynności organów, które posiadają przymiot wykonalności. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Co do zasady z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne oraz te spośród konstytutywnych aktów uprawniających, które dla spowodowania stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają żadnych działań ze strony podmiotów uprawnionych. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, wyd. PWN, Warszawa 1996, s. 147; postanowienie NSA z dnia 24 września 2009r. II OZ 782/09 publ. Lex nr 629019). W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło punkt 2 decyzji organu I instancji i umorzyło postępowanie w zakresie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Wobec tego wniosek J. W. o wstrzymanie wykonania decyzji I instancji dotyczy kwestii uznania kwoty wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego za nienależne pobrane świadczenie. Organ mocą tej decyzji nie nakłada na skarżącą obowiązku zwrotu świadczeń. Strona tego postępowania nie nabyła na jej mocy żadnych uprawnień, nie są również nakładane na nią obowiązki zatem ewentualne wstrzymanie jej wykonania nie wywołałoby jakiegokolwiek skutku. Stwierdzić więc należy, że decyzja uznająca kwotę pobranego zasiłku pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane świadczenie, jako nienadająca się do wykonania, nie mieści się w zakresie przedmiotowym normy z art. 61 § 3 P.p.s.a. Wobec powyższego, na podstawie 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. Jednocześnie należy wskazać, że Sąd z urzędu powziął wiadomość o toczącym się pod sygn. akt IV SA/Gl 612/14 postępowaniu ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta D. nr [...] z dnia [...]. zobowiązującą J. W. do zwrotu kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, ustalonej w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. W sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 612/14 postanowieniem z dnia 24 lipca 2014 r. tut. Sąd wstrzymał wykonanie decyzji zobowiązującej skarżącą do zwrotu wymienionej wyżej kwoty.