IV SA/Gl 32/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Protokolant Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania majątku pomiędzy jednostkami organizacyjnymi gminy stwierdza niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem. Rada Miejska w C. [...]r., działając na podstawie art. 18 ust. 3 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przekazania majątku Gminy i Miasta C. pomiędzy jednostkami organizacyjnymi gminy. Wojewoda [...] pismem z dnia 7 listopada 2016 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą uchwałę, stawiając jej zarzut niezgodności z prawem, a w szczególności z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h w związku z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie istnieje żaden przepis prawa pozwalający organowi stanowiącemu gminy na podjęcie uchwały w przedmiocie przekazania pomiędzy jednostkami organizacyjnymi gminy składników majątku, stanowiących ich środki trwałe. Zgodnie z brzmieniem art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek. Przepis ten stanowi wyjątek od generalnej zasady wyrażonej w art. 30 ust. 2 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy, że mieniem komunalnym gospodaruje organ wykonawczy gminy. W ocenie skarżącego Wojewody Rada Miejska w C. nie posiada kompetencji do przekazywania składników mienia, na podstawie przywoływanego powyżej przepisu, gdyż utworzenie i wyposażenie jednostki organizacyjnej w majątek następuje łącznie i ma charakter jednorazowy. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy i Miasta C. oświadczył, że skargę uznaje. Organ ten przychylił się do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały akcentując, że kompetencje do dokonania objętych zaskarżoną uchwałą czynności oddawania majątku komunalnego do korzystania przez jednostki organizacyjne gminy, należą do organu wykonawczego gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt będący aktem prawa miejscowego stwierdza nieważność takiego aktu lub uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z kolei po myśli art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mocą zaskarżonej uchwały zgodnie z treścią § 1 dokonano przekazania majątku Gminy i Miasta C. pomiędzy jednostkami organizacyjnymi gminy to jest z Przedszkola w B. do Przedszkola nr [...] w C. w postaci patelni elektrycznej [...] o numerze inwentarzowym [...]. Przedmiotowa sprawa dotyczy kwestii zakresu kompetencji organu stanowiącego i wykonawczego w gminie w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym, w odniesieniu do majątku jednostek organizacyjnych gminy. Zasadniczo gospodarowanie mieniem komunalnym, stosownie do postanowień art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym stanowi domenę organu wykonawczego tej jednostki samorządu terytorialnego, jednakże niektóre czynności zostały wyłączone spod kompetencji tego organu z uwagi na fakt, iż określone składniki mienia komunalnego mają istotny charakter i przypisane zostały do kompetencji organu stanowiącego. Dotyczy to spraw majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu. Katalog tego rodzaju spraw określony został w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit a – i ustawy o samorządzie gminnym. W katalogu tym wymieniono między innymi tworzenie i wyposażanie w majątek gminnych jednostek organizacyjnych. Podstawę utworzenia takiej jednostki stanowi art. 9 ust. 1 przywoływanej ustawy, natomiast po myśli art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h tej ustawy ustawodawca w jednym przepisie unormował kwestię utworzenia wskazanej jednostki i pierwotnego wyposażenia jej w odpowiedni majątek, w tym w nieruchomości i inne środki, które umożliwią wypełnianie przez nią zadań, do których realizacji została powołana. O ile utworzenie jednostki posiada charakter fakultatywny to wyposażenie jej w odpowiednie składniki majątkowe uznać należy za obowiązkowe. Odrębnie spojrzeć należy na sytuację wyposażenia już funkcjonującej jednostki organizacyjnej w elementy składowe jej majątku. W przypadku jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej działają one w imieniu gminy. Jednostka taka nie jest samodzielnym podmiotem mienia komunalnego, gdyż stosownie do brzmienia art. 43 ustawy o samorządzie gminnym mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych. W konsekwencji uprawnienia właścicielskie do mienia komunalnego, w które wyposażona została jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej pozostają w wyłącznej prerogatywie gminy jako osoby prawnej, a zatem jej uprawnionych do działania organów. Z kolei w przypadku jednostek organizacyjnych gminy posiadających osobowość prawną wyposażenie ich w odpowiedni majątek następuje poprzez przeniesienie majątku na odrębną od gminy osobę prawną. Oznacza to zarazem, że wyposażenie jednostki organizacyjnej gminy nieposiadającej osobowości prawnej w składniki majątkowe w postaci nieruchomości odbywać się będzie poprzez ustanowienie trwałego zarządu. W przypadku konieczności wyposażenia takiej jednostki w trakcie funkcjonowania w majątek ruchomy należy mieć na uwadze nie tylko literalne brzmienie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h oraz art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, lecz także podstawowe założenia wykładni prawa, a w szczególności racjonalność ustawodawcy. Stosownie do postanowień art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h powoływanej ustawy radzie gminy przysługuje wyłączne prawo podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażanie ich w majątek. Z kolei po myśli art. 30 ust. 2 pkt 3 przywoływanej ustawy do zadań organu wykonawczego gminy przynależy gospodarowanie mieniem komunalnym, a zatem podejmowanie działań, które nie przynależą do kompetencji organu stanowiącego gminy. Przeprowadzona powyżej analiza unormowań prawnych w kontekście rozpoznawanej sprawy pozwala podzielić stanowisko skarżącego Wojewody [...], że Rada Miejska w C. nie miała podstaw prawnych do podjęcia wymienionej na wstępie uchwały o przekazaniu między gminnymi jednostkami organizacyjnymi składnika majątkowego w postaci patelni elektrycznej. Na marginesie można zaznaczyć, że udzielający odpowiedzi na skargę organ gminy podzielił jej celowość i wystąpił o jej uwzględnienie. W świetle powyższego wyczerpana została przesłanka uzasadniająca uwzględnienie wniesionej skargi, a tym samym stosownie do postanowień art. 147 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stwierdzić niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem. Sąd zobowiązany był do podjęcia takiego rozstrzygnięcia z uwagi na to, że minął okres roku od dnia podjęcia przedmiotowej uchwały, a nie przysługiwał jej status aktu prawa miejscowego. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. mr