IV SA/Gl 333/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-12-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (sprawozdawca), Sędzia WSA Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji uchylająca przyznanie zasiłku celowego z powodu zmiany sytuacji dochodowej strony, w szczególności uzyskania darowizny przekraczającej kryterium dochodowe, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja organu administracji uchylająca przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej jest zgodna z prawem, gdy nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej strony, w tym uzyskanie jednorazowego dochodu przekraczającego pięciokrotnie kryterium dochodowe, który rozlicza się na 12 miesięcy. Organ ma obowiązek zmienić lub uchylić decyzję na niekorzyść strony w takich przypadkach, a okoliczności wydatkowania środków nie mają wpływu na ocenę dochodu. Przyznanie pomocy mimo przekroczenia kryterium dochodowego wymaga szczególnie uzasadnionych przypadków, których w niniejszej sprawie nie stwierdzono.
Stan faktyczny
E. P. otrzymała świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W trakcie pobierania świadczenia uzyskała jednorazową darowiznę przekraczającą wielokrotnie kryterium dochodowe rodziny. Organ uchylił decyzję przyznającą świadczenie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wskazała na trudną sytuację życiową, samotne wychowywanie córki, utratę pracy i eksmisję, kwestionując uchylenie świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...]działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie na podstawie art. 163 K.p.a. i art. 106 ust. 5, art. 7, art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), uchylił z dniem [...]r. decyzję nr [...] z dnia [...]r. przyznającą świadczenie pieniężne E.P. z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywania". Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż nastąpiła zmiana sytuacji finansowej E. P. W okresie pobierania świadczenia uzyskała ona jednorazowy dochód, tj. darowiznę w kwocie [...] zł przekraczający wielokrotnie kryterium dochodowe rodziny, czyli [...] zł. Organ stwierdził, że w [...]r. strona pobrała świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w wysokości [...] zł, a z uwagi na przekraczający dochód nie zakwalifikowała się do tej formy pomocy. W związku z tym organ przeprowadzi osobne postępowanie w sprawie świadczeń nienależnie pobranych oraz sposobu spłaty. Od powyższej decyzji oraz dwóch innych z tej samej daty E.P. wniosła odwołanie. Stwierdziła, że darowiznę w całości przekazała na czynsz za mieszkanie. Podkreśliła, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej, a po rozwodzie samotnie wychowuje córkę. Ponadto bez swojej winy utraciła miejsce pracy. Wraz z córką została eksmitowana z mieszkania, która to sprawa obecnie jest wyjaśniana w sądzie. Wskazała, że jest dyskryminowana oraz upokarzana. Odwołująca podała również, że zaskarżona decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca i niesprawiedliwa, ponieważ nie może się leczyć i ma głodować, a w konsekwencji umrzeć. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podczas wywiadu środowiskowego w dniu [...]r., w związku ze złożonym ustnie do protokołu dnia [...]. wnioskiem E.P. o zasiłek okresowy od [...] r. oraz zasiłek celowy na zakup leków, strona została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego, w związku z uzyskaną przez organ I instancji informacją o otrzymaniu przez nią darowizny w wysokości [...]zł, a tym samym zmianą jej sytuacji finansowej od [...] r. oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Organ podkreślił, że decyzją z dnia [...]r. nr [...] stronie przyznano świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na okres od [...] r. do [...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Ustalono, że E. P. jest rozwiedziona, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z siedemnastoletnią córką A. P. . Na miesięczny dochód strony od miesiąca [...]r. składają się zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł, alimenty w wysokości [...] zł oraz dochód z tytułu darowizny w wysokości [...]zł (1/12 całej kwoty darowizny), co łącznie daje kwotę [...]zł. Kolegium stwierdziło, że w oświadczeniu z dnia [...]r. strona podała, że w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej uzyskała jednorazowo dochód przekraczający pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego rodziny, tj. przy dwuosobowej rodzinie [...] zł. W toku wywiadu wyjaśniła, że w [...]r. otrzymała darowiznę w wysokości [...]zł, którą w całości przeznaczyła na spłatę zaległości czynszowych. Ponadto w marcu i [...]. otrzymywała zasiłek okresowy w wysokości [...]zł oraz na okres od marca do czerwca [...]r. miała przyznane świadczenie pieniężne z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w wysokości [...]zł. Na bieżące wydatki rodziny składają się opłata za czynsz w wysokości [...] zł (za maj i czerwiec [...]r. nie opłacono), opłata za energię w wysokości [...]zł płatna raz na dwa miesiące (opłacono w kwietniu [...]r), opłata za gaz w wysokości [...]zł płatna raz na dwa miesiące (opłacono w maju [...]r.) oraz opłata za bilet dla córki w wysokości [...] zł, co miesięcznie daje kwotę [...]zł. Strona nie otrzymuje dodatku mieszkaniowego ze względu na nadmetraż. Podczas wywiadu środowiskowego E. P. oświadczyła, że [...] r. wraz z córką zostały eksmitowane do lokalu socjalnego w B. przy ul. [...] , ze względu na zaległości czynszowe w wysokości [...] zł. Strona wyjaśniła także, że lokal socjalny nie nadawał się do zamieszkania w związku z dokonanym włamaniem oraz że w konsekwencji uregulowania w całości zaległości w miesiącu kwietniu [...]r. z otrzymanej darowizny (dowód wpłaty z dnia [...]r.) znowu posiada umowę najmu na lokal przy ul. [...] Kolegium zaznaczyło, że skarżąca nie wyjaśniła, skąd uzyskała darowiznę w kwocie [...]zł. Stwierdzono również, że E. P. jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku. Strona nie pracuje dorywczo i aktywnie poszukuje zatrudnienia. Kolegium wskazało, że w myśl art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawową zasadą udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym prawo do świadczeń, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Kolegium przywołało regulację art. 8 ust. 3 i art. 8 ust. 4 cytowanej ustawy. Zgodnie z art. 8 ust. 11 pkt 2 w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie – kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Organ odwoławczy stwierdził, że orzecznictwo zgodnie wskazuje na fakt, że z punktu widzenia obowiązujących przepisów obojętny jest tytuł i źródło uzyskania przychodu (art. 8 ust. 3) oraz że bez znaczenia dla zasad wyliczenia dochodu jest sposób wydatkowania uzyskanych środków, w związku z czym nie mogą być uwzględnione okoliczności dotyczące np. konieczności przeprowadzenia remontu, czy też spłaty zaległości czynszowych, a w konsekwencji braku poprawy bieżącej sytuacji finansowej rodziny. Organ podkreślił, że przez dochód rozumie się sumę miesięcznych dochodów w rodzinie, a rodzinę stanowią osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Kolegium wskazało również, że przepisy ustawy o pomocy społecznej uzasadniają przyznanie zasiłku celowego w związku z koniecznością zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (art. 39 ustawy). Przyznanie zasiłku ma charakter uznaniowy. Uzależnione jest od potrzeb wnioskodawcy lecz z drugiej strony od możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Ponadto w myśl art. 48 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Organ odwoławczy podkreślił, że kwestie pomocy w zakresie dożywiania reguluje także ustawa z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Wskazał również na regulację art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto w myśl art. 106 ust. 5 zd. 1 tej ustawy decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także może zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 tej ustawy. Organ zauważył, że świadczenie na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" jest świadczeniem z pomoc społecznej, którego otrzymanie uzależnione jest m.in. od spełnienia kryterium dochodowego. Organ odwoławczy stwierdził, że od kwietnia uległa zmianie sytuacja dochodowa rodziny E. P., w związku z czym nie spełnia ona określonych kryteriów dochodowych, uprawniających do otrzymania tego świadczenia. Zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, kryterium dochodowe dla dwuosobowej rodziny, jaką stanowią E. P. wraz z córką A. P. , wynosi obecnie [...] zł, natomiast stosownie do przepisów ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" dla osoby w rodzinie wynosi ono 150% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, tj. [...]zł, a tym samym dla dwuosobowej rodziny wynosi ono [...]zł. Tymczasem dochód rodziny E.P. wyniósł [...]zł, a więc przekroczył oba wymienione wyżej kryteria dochodowe. Na ten dochód składają się zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł, alimenty w wysokości [...] zł oraz 1/12 darowizny w wysokości [...]zł, tj. [...]zł. Organ podkreślił, że dochód z tytułu darowizny został rozliczony w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, od kwietnia [...]r. do marca [...]r. Zdaniem Kolegium w pełni zasadnie organ I instancji uchylił z dniem [...]r. decyzję z dnia [...]. przyznającą świadczenie pieniężne z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Organ odwoławczy zaznaczył, że w rodzinie E.P. nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który uprawniałby organ do przyznania odpowiedniego świadczenia z pomocy społecznej, mimo przekroczenia kryterium dochodowego. Wyjaśnił, że przyznanie pomocy osobom i rodzinom przekraczającym kryterium dochodowe, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i ogromnej liczby beneficjentów oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga absolutnie wyjątkowych okoliczności. Kolegium określiło sytuację rodziny strony jako trudną. Jednakże mając na względzie to, że strona oraz jej córka znajdują się w wieku produkcyjnym oraz w stanie zdrowia zadowalającym, alimenty przez ojca dziecka są regulowane, strona ma duże mieszkanie, które pomimo wysokich kosztów postanowiła utrzymywać, podpisanie umowy najmu na lokal przy ul. [...], a także fakt, iż ma ona osobę, która podarowała jej ponad [...]zł należy uznać, że nie występują wyjątkowe okoliczności, które mogłyby zostać zakwalifikowane jako szczególnie uzasadniony przypadek, uzasadniający przyznanie pomocy osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca E. P. stwierdziła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Powtórzyła, ·że darowizna została przekazana na czynsz za mieszkanie oraz że za te pieniądze nie kupiła nawet kromki chleba. Skarżąca powołała się na swoją trudną sytuację finansową. Wskazała, że rozwód nastąpił bez jej winy oraz że sama wychowuje córkę. Ponadto utraciła miejsce pracy oraz była eksmitowana z mieszkania. E. P. podała, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i niesprawiedliwa. Stwierdziła, że jest osobą bezrobotną, dyskryminowaną, nękaną i dręczoną. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w motywach kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności działania organów administracji, w świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne mogą w razie uznania kontrolowanego aktu, za nielegalny w rozumieniu w/w przepisów, uchylić ten akt lub stwierdzić jego nieważność. Zgodnie zaś z art.134 § 1 tej ustawy, rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...]., mocą której organ I instancji uchylił z dniem [...]. własną decyzję z dnia [...]. o przyznaniu E. P. świadczenia pieniężnego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Kontrolowana decyzja wydana została na gruncie ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. z 2005r. Nr 267 poz. 2259 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ostatnio powołanej ustawy do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Z kolei przepis art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej stwierdza, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 11 pkt 2 w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Kryterium dochodowe określają przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 352 zł. Ponadto zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. W niniejszej sprawie kwestią bezsporną pozostaje to, że E. P. uzyskała w kwietniu [...]r. darowiznę w wysokości [...]zł, a tym samym nastąpiła zmiana jej sytuacji finansowej w okresie pobierania świadczenia. Sąd w pełni podzielił ustalenia organów administracji dotyczące wysokości dochodu rodziny skarżącej, który wyniósł od kwietnia [...]r. [...]zł. Tym samym uzyskana darowizna przyczyniła się do przekroczenia kryterium dochodowego wskazanego w art. 8 ust 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, który dla dwuosobowej rodziny wynosi 702 zł. Ponadto nastąpiło przekroczenie kryterium określonego w myśl art. 3 pkt 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", który wynosi 1.053 zł. Z regulacji zawartej w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej wynika, że w razie wystąpienia zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony organ jest zobowiązany do zmiany do uchylenia decyzji administracyjnej o przyznaniu świadczenia. Ratio legis omawianego przepisu polega bowiem na tym, aby pomoc społeczna obowiązywała tylko w czasie, w którym strona spełnia warunki jej przyznania. Tym samym nie można się zgodzić z poglądem zaprezentowanym w orzecznictwie, że decyzja związana z art. 106 ust. 5 ustawy ma działać ex nunc, a jedynie ex tunc w przypadku nienależnego świadczenia, a wydane w tych sprawach wyroki nie dotyczyły sytuacji określonej w art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej ( por. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego sygn. akt I OSK 1502/08, I SA 2337/2003, I OSK 654/10 z dnia 11 sierpnia 2010r. czy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 104/08 publ. Internetowa Baza Orzeczeń NSA). Istnienie w ustawie o pomocy społecznej przepisu szczególnego, jakim jest art. 8 ust. 11, daje podstawę do przyjęcia, że decyzja wydawana na podstawie jej art. 106 ust. 5 jest decyzją zawierającą w sobie zarówno element deklaratoryjny, jak i konstytutywny. Pierwszy z tych przepisów nakazuje (w odniesieniu do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy), aby w przypadku uzyskania w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, kwotę tego dochodu rozliczyć w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Bez uznania, że w warunkach spraw, charakteryzujących się stanem faktycznym rozpoznawanej sprawy, decyzja wydawana na podstawie art. 106 ust. 5 omawianej ustawy ma charakter mieszany byłaby niemożliwa realizacja unormowania wynikającego z jej art. 8 ust. 11. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił przeto prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko o mieszanym, konstytutywno-deklaratoryjny charakterze decyzji wydawanych na podstawie art. 106 ust. 5 w związku z treścią art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. Przepis art. 8 ust. 11 ustawy jest bowiem przepisem szczególnym, dającym podstawę do przyjęcia fikcji prawnej polegającej na rozliczeniu jednorazowego świadczenia - o jakim w nim mowa, wypłaconego w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej - w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Skutkiem powyższej fikcji jest przyjęcie, że w okresie 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony, skarżący nie spełniał przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej do przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego albowiem w tym czasie jego dochód był wyższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2010r. sygn. akt I OSK 1554/09 publ. LEX Nr LEX nr 595198) W sytuacji skarżącej takim zdarzeniem było otrzymanie przez nią w kwietniu [...]r. darowizny w wysokości [...]zł. Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących jej sytuacji rodzinnej i zawodowej należy stwierdzić, że organ odwoławczy miał w polu widzenia sytuację przez nią opisaną oraz zbadał, czy występują przesłanki określone w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Takie świadczenie należy traktować jako pomoc szczególną, ukierunkowaną na konkretny cel z zakresu pomocy społecznej. W ocenie Sądu pojęcie szczególnie uzasadnionego przypadku należy odnosić do zaspokajania podstawowych potrzeb bytowych, takich jak żywność czy lekarstwa. Wąskie ujęcie szczególnych przypadków uzasadnia również fakt, że ustawodawca nie uzależnił przyznania świadczenia na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej od kryterium dochodowego. Jest to więc świadczenie o charakterze szczególnym, wyjątkowym, związanym z pewnymi nadzwyczajnymi okolicznościami (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 października 2011r., sygn. akt IV SA/Gl 49/11). Zdaniem Sądu biorąc pod uwagę również takie okoliczności, jak zdolność do podjęcia zatrudnienia przez skarżącą, jej dobry zdrowia, regularne opłacanie alimentów przez ojca dziecka, podpisanie kolejnej umowy na najem lokalu z uwagi na spłatę zaległości czynszowych, uzyskanie darowizny w wysokości ponad [...]zł, organ odwoławczy prawidłowo ustalił brak podstaw do uznania zakwalifikowania sytuacji skarżącej jako szczególnie uzasadniającego przypadku, o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. ----------------------- 9

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło