IV SA/Gl 333/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Zastępca Kierownika Sekcji ds. Świadczeń Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta C. odmówił M. Ż. przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego, z tytułu opieki nad matką E. Ż. oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne opłacanej za osoby pobierające specjalny zasiłek opiekuńczy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wnioskodawca nie spełnił jednego z warunków uzyskania żądanego świadczenia określonych w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem nie zrezygnował z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. E. Ż. dysponuje orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności od dnia 19 czerwca 2013 r., natomiast M. Ż. pozostawał w zatrudnieniu do 7 stycznia 2013 r. i nadal pozostaje aktywny na rynku pracy Po wniesieniu odwołania przez stronę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając stanowisko organu I instancji co do braku podstaw do przyznania świadczenia. Jak podkreślono w uzasadnieniu, strona w chwili powstania niepełnosprawności matki nie pracowała zawodowo, tym samym brak związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a podjęciem opieki nad matką. Kolegium jednocześnie przywołało zasadę legalności, wskazując na brak możliwości uwzględnienia wniosku strony w sytuacji, kiedy jedna z przesłanek przyznania świadczenia nie została spełniona, mimo trudnej sytuacji strony. W skardze z dnia 18 lutego 2014 r. M. Ż. wnosi o: 1/ wydanie prawomocnego wyroku rozstrzygającego spór; 2/ uznanie zarzutu na podstawie, którego wydano decyzję odmowną za bezpodstawny; 3/ uznanie za sprzeczne z zasadami logiki twierdzenie Kolegium, iż uchyla się od świadczenia pracy zarobkowej i jednocześnie jest czynny zawodowo; 4/ uznanie daty podanej w decyzji M.O.P.S. jako dnia powstania niepełnosprawności matki za błędne i uznanie daty wypisu ze szpitala jako dnia, od którego wymagała ona opieki; 5/ uznanie jako faktu bezspornego niepełnosprawności w stopniu znacznym matki skarżącego- E. Ż. oraz tego, że wymaga opieki drugiej osoby; 6/ uznanie faktu, że opiekuje się niepełnosprawną matką od chwili jej wyjścia ze szpitala jako fakt bezsporny. 7/ dokonania oceny czy brak odniesienia się w uzasadnieniu S.K.O. W C. do faktu uznania w decyzji M.O.P.S. że, spełnia kryteria dochodowe a matka skarżącego ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym, oraz wymaga opieki w samodzielnej egzystencji można uznać za przejaw stronniczości S.K.O. w C. ? 8/ rozstrzygnięcie czy istnieją przesłanki do zastosowania uproszczonego trybu postępowania, w przeciwnym wypadku o rozstrzygnięcie sprawy w normalnym trybie. W uzasadnieniu skargi M. Ż. podnosi, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do uzyskania wnioskowanego świadczenia, w tym dotyczące kryterium dochodowego oraz związane z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Ponadto skarżący nie pracuje zarobkowo, nie pobiera wynagrodzenia za pracę i jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Podkreśla, iż jego matka doznała [...] z prawostronnym paraliżem kończyn oraz paraliżem narządu mowy. Po wypisaniu ze szpitala zmuszony był podjąć sprawowanie nad nią opieki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podtrzymało dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, powoływana dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę decyzji w sprawie specjalnego zasiłku celowego stanowi przepis art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm., dalej: u.ś.r.). Zgodnie z art. 16a ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji przez organ I i II instancji) specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623 zł (art. 16a ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.ś.r.). Niespornym jest, że skarżący spełnia, poza jedną, wskazane wyżej przesłanki konieczne do uzyskania przedmiotowego świadczenia. Jest osobą zobowiązaną do alimentacji wobec matki, osoba wymagająca opieki dysponuje orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności a dochód rodziny wynosi 466,80 zł. Natomiast, w ocenie organów orzekających w sprawie, skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Rezygnacja ta nastąpiła wcześniej, aniżeli moment, od którego stwierdzono znaczny stopień niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki (rezygnacja – 7 styczeń 2013 r.; znaczny stopień niepełnosprawności – od 19 czerwca 2013 r.).Skarżący powołuje się na konieczność sprawowania faktycznej opieki nad matką od wypisania jej ze szpitala, przy czym nastąpiło to w dniu 11 czerwca 2013 r., a więc także po dacie rezygnacji z zatrudnienia. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, iż skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej w związku ( w celu) sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Można jedynie rozważać okoliczność w postaci niepodejmowania zatrudnienia ze względu na sprawowanie opieki, ale ta pozostaje poza zakresem hipotezy normy zawartej w art. 16 a ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji. Na marginesie przyjdzie zauważyć, iż na mocy art. 17 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U.2014. poz. 567) zmieniającej przepis art. 16a ust. 1 u.ś.r. od dnia 1 stycznia 2015 r. także niepodejmowanie zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki, tak jak rezygnacja z zatrudnienia, uzasadniają prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zważywszy na powyższe ustalenia Sąd nie podziela zarzutów podnoszonych w skardze, a zwłaszcza braku podstaw do wydania decyzji odmownej w rozpatrywanej sprawie. Rezygnacja z zatrudnienia, co nie budzi większych wątpliwości, nie nastąpiła w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką a tym samym nie został spełniony jeden z warunków uzyskania świadczenia określony w art. 16a ust. 1 u.ś.r. Wbrew stanowisku skarżącego organy orzekające w sprawie nie twierdzą, iż nie zrezygnował on z aktywności zawodowej. W uzasadnieniu decyzji pierwszo instancyjnej pojawiło się jedynie stwierdzenie o braku podstaw do przyznania świadczenia osobie, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym, ale pozostaje czynna zawodowo. Nie ma skarżący racji kwestionując datę powstania niepełnosprawności matki, przyjętą przez organy. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, mającego walor dokumentu urzędowego, wynika data, od której został ustalony stopień niepełnosprawności tj. 19 czerwiec 2013 r. Nie zmienia tego fakt, iż skarżący opiekuje się matką od momentu opuszczenia przez nią szpitala. W tym stanie rzeczy przyjąć trzeba, iż brak było podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowe Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o oddaleniu skargi.