IV SA/Gl 338/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-11-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia NSA Szczepan Prax

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania dodatku mieszkaniowego, które odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, postępowanie sądowe powinno zostać umorzone?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ śmierć strony w sprawie dotyczącej przyznania dodatku mieszkaniowego, który jest prawem ściśle związanym z osobą zmarłego i nie przechodzi na spadkobierców, stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 PPSA. Nie stwierdzono, aby istniała osoba, której interes prawny dotyczy wynik tego postępowania.
Stan faktyczny
H. F. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, argumentując, że zamieszkuje w lokalu na podstawie umowy najmu. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując, że wnioskodawca przebywa w zakładzie karnym i nie zamieszkuje w lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W trakcie postępowania sądowego ustalono, że skarżący zmarł. Sąd rozpoznał sprawę w przedmiocie umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skargi H. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia umorzyć postępowanie sądowe Wnioskiem z dnia [...] H. F. domagał się przyznania dodatku mieszkaniowego. W jego uzasadnieniu podał, iż na podstawie umowy najmu sam zajmuje mieszkanie o powierzchni [...] m², położone w S. Ś. Decyzją z dnia [...] Nr [...] , Kierownik Referatu Dodatków Mieszkaniowych, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. Ś., na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z póżn. zm.) i art. 1 - 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku H. F. z dnia [...] odmówił przyznania mu dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że strona przebywa w Zakładzie Karnym w W. w okresie od dnia [...] do dnia [...] i nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym położonym w S. Ś., a więc nie spełnia przesłanek zawartych w art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych niezbędnych do przyznania dodatku mieszkaniowego. Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu [...] W odwołaniu, sporządzonym w dniu [...] i doręczonym w dniu [...] do Prezydenta Miasta S. Ś. za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (data nadania listu zwykłego w Urzędzie Pocztowym w W.) H. F. stwierdził, że nie zgadza się z taką interpretacją przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych i uważa, że jest na stałe zameldowany w S. Ś., a jego pobyt w Zakładzie Karnym w W. jest tylko tymczasowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 17 i art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdziło uchybienie terminu przewidzianego dla wniesienia odwołania. Kolegium podniosło, iż z potwierdzenia odbioru decyzji organu pierwszej instancji wynika, że doręczenie tej decyzji do zakładu karnego, gdzie przebywa odwołujący, nastąpiło w dniu [...] a zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez Pełnomocnika do Spraw Odbioru Korespondencji Zakładu Karnego w W., znajduje się w aktach sprawy. Tym samym odwołanie, które zostało w dniu [...] wysłane listem zwykłym bezpośrednio do organu odwoławczego, wniesione zostało po upływie 14-dniowego terminu przewidzianego do dokonania tej czynności procesowej. Zatem ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] Organ odwoławczy dodał, że skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz akcentował, iż przedmiotowy termin, wynikający z art. 129 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego jest terminem ustawowym, a zatem nie może być przedłużany przez organ administracji publicznej, który jest zobowiązany z urzędu do uwzględnienia faktu jego upływu. W skardze H. F. wniósł o pozytywne rozpatrzenie sprawy z uwagi na swoją trudną sytuację życiową. Oświadczył, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i jeszcze raz powołał się na okoliczność, iż jego pobyt w Zakładzie Karnym w W. jest tylko tymczasowy. Nadto, zaznaczył, że dodatek mieszkaniowy jest mu niezbędny, by nie doprowadzić do zadłużenia mieszkania i w konsekwencji do eksmisji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Jednocześnie organ odwoławczy uwzględnił dodatkowe ustalenia, co do terminu doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji i powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ponownie wskazując, iż wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem 14-dniowego terminu określonego w art.129 §2 K.p.a., a zatem jego merytoryczne rozpatrzenie stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Nadto, Kolegium raz jeszcze podkreśliło, że skarżący nie wystąpił, zgodnie z art. 58 §1 K.p.a., z wnioskiem o przywrócenie terminu, w którym uprawdopodobniłaby okoliczność, iż uchybienie to nastąpiło bez jego winy. W aktach sądowych sprawy znajduje się akt zgonu z dnia [...] wydany z upoważnienia Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w S. Ś., z którego wynika, że skarżący zmarł w dniu [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W obrębie zakresu tego pojęcia znajdą się więc takie prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację, a zatem te, które nie przechodzą na następców prawnych, bo są związane z określoną osobą. Przepis art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego (k.c.) stanowi, że prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą nie należą do spadku. Natomiast zgodnie z art. 922 § 1 k.c. prawa i obowiązki majątkowe objęte są masą spadkową. Podkreślić przyjdzie, iż dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki majątkowe o charakterze cywilnoprawnym, a więc wszelkie prawa i obowiązki będące elementami stosunku cywilnoprawnego. Jednakże nie wchodzą do spadku prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych, w tym stosunków administracyjnoprawnych (patrz: "Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki" Elżbieta Skowrońska-Bocian, Wyd. LexisNexis 2004 r., str. 10). Do spadku nie należą również majątkowe prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym, wynikające z przepisów należących do innych działów prawa (prawa administracyjnego, prawa finansowego), także wówczas, gdy skutki prawne śmierci osoby fizycznej są oceniane stosownie do przepisów kodeksu cywilnego regulujących spadkobranie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215/03, Lex nr 152889). W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art.134 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdziło uchybienie terminu przewidzianego dla wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] Nr [...] Prezydenta Miasta S. Ś., w sprawie odmowy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że w prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa. Zatem skoro skarżący sam zajmował lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu i zmarł, to spełniony został warunek uzasadniający umorzenie postępowania, przewidziany w art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., bowiem przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłą oraz nie ma osoby, która zgłosiłaby udział w postępowaniu ze względu na swój interes prawny związany z wynikiem postępowania. W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło