IV SA/Gl 338/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. C. nadesłał do Sądu pismo procesowe datowane na 14 czerwca 2010 r., w którym zażądał zwolnienia z rzeczonej opłaty sądowej powołując się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej, a w szczególności na fakt, iż osiąga średni miesięczny dochód w kwocie zaledwie [...]. Ponieważ powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 18 czerwca 2010 r. stronę wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. Skarżący złożył rzeczony formularz w dniu 5 lipca 2010 r. precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych wykazanych we wniosku (zarządzenie z dnia 21 lipca 2010 r.), M. C. nadesłał pismo procesowe datowane na 4 sierpnia 2010 r., w którym sprecyzował, że źródłem jego dochodu są doraźne zlecenia, z tytułu których uzyskał odpowiednio [...] (w roku 2009), [...] (w roku 2008) i [...] (w roku 2007). Równocześnie wyjaśnił, że nie posiada tytułu prawnego do domu, w którym zamieszkuje, a nieruchomość ta stanowi własność jego rodziców. Wskazał także, iż z uwagi na bardzo niski rozmiar dochodu (który nie przekracza "minimum egzystencji"), nie ponosi wydatków na czynsz oraz media, zakup środków czystości, leczenie i zakup leków. W zasadzie wszystkie pozostające w jego dyspozycji środki pieniężne przeznacza natomiast na pokrycie kosztów związanych z udziałem w wielu postępowaniach sądowych oraz prowadzonych przez prokuratorów, a mianowicie na zakup materiałów biurowych oraz na przejazdy środkami komunikacji miejskiej. Do wniosku strona dołączyła wyciąg obrazujący operacje dokonane na jej rachunku bankowym w okresie od 1 maja do 1 sierpnia 2010 r. oraz kopię zeznania podatkowego za 2009 rok, w którym wykazany został dochód działalności wykonywanej osobiście, w kwocie [...]. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku M. C. należy w pierwszej kolejności przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Jakkolwiek bowiem skarżący niewątpliwie osiąga bardzo niski dochód, to jednak nie sposób tracić z pola widzenia, że - jak sam wyraźnie oświadczył - nie ponosi w zasadzie jakichkolwiek kosztów związanych z zaspokojeniem swoich koniecznych potrzeb życiowych. Z jego wywodów wynika wyraźnie, iż nie opłaca czynszu, należności za tzw. media ani kosztów zakupu leków i środków czystości (vide: nadesłane w niniejszej sprawie pismo z dnia 4 sierpnia 2010 r.), jako że pozostaje na utrzymaniu rodziców, do których należy zamieszkiwany przezeń dom. Treść przywołanego wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. określa natomiast jednoznacznie, że przesłanką warunkującą przyznanie prawa pomocy nie jest tylko sama w sobie wysokość dochodu wnioskodawcy, lecz relacja pomiędzy tym dochodem a rozmiarem wydatków, jakie ponosi on na swoje konieczne utrzymanie. Oznacza to, że prawo pomocy może zostać przyznane wyłącznie stronie, która nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem, pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi (por: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt: II CZ 104/84, publ.: LEX nr 8623). Tymczasem, zdaniem rozpoznającego wniosek, sytuacja taka nie ma w niniejszym przypadku miejsca. Skoro bowiem wnioskujący sam stwierdził, że nie ponosi żadnych kosztów na zaspokojenie swoich elementarnych potrzeb i co do zasady wszystkie swoje środki pieniężne przeznacza na pokrycie kosztów związanych z udziałem w postępowaniach toczących się przed sądami i prowadzonych przez prokuratorów, to nie ma przeszkód, aby opłacił z nich także wpis sądowy w kwocie 200 zł, do uiszczenia którego jest obowiązany w niniejszej sprawie. Analiza nadesłanego wyciągu z jego rachunku bankowego wskazuje przy tym jasno, że jest on w stanie to uczynić. Z omawianego dokumentu wynika bowiem, że w dniu 11 czerwca 2010 r., kiedy doręczono mu wezwanie do uiszczenia rzeczonej opłaty, na koncie tym zdeponowana była kwota [...]. Nie budzi więc wątpliwości, że uiszczenie tej należności jak i pozostałych opłat związanych z niniejszym postępowaniem mieści się w jego możliwościach płatniczych. Mając na uwadze wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności, postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.