IV SA/Gl 34/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-03-31

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji po uchyleniu wyroku przez sąd drugiej instancji, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinny być ustalane według przepisów obowiązujących w dacie wydania wyroku przez sąd drugiej instancji, czy według przepisów obowiązujących w dacie wydania wyroku przez sąd pierwszej instancji w ponownym postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd przyznał radcy prawnemu koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 442,80 zł, stosując przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Sąd uznał, że mimo wejścia w życie nowego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Ponieważ zakończenie postępowania przed NSA nastąpiło przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, a postępowanie ponowne przed WSA zostało zakończone wyrokiem z 13 marca 2017 r., zastosowanie miały przepisy dotychczasowe.
Stan faktyczny
Skarżąca M. C. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. W toku ponownego postępowania WSA uchylił decyzje administracyjne obu instancji. Pełnomocnik skarżącej z urzędu złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za czynności w postępowaniu przed NSA i w ponownym postępowaniu przed WSA.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu K. L. kwotę 442,80 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: przyznać radcy prawnemu K. L. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa zł 80/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu; Postanowieniem z dnia 30 maja 2014 r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy ustanawiając dla niej pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. wyznaczyła radcę prawnego K. L.. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 r. Sąd oddalił skargę w niniejszej sprawie, z kolei postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 r. przyznał wspomnianej pełnomocnik kwotę 295,20 zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu (w postępowaniu sądowym pierwszej instancji). W dniu 3 marca 2015 r. radca prawny K. L. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia 3 grudnia 2014 r. zarzucając temu orzeczeniu naruszenie prawa procesowego. Równocześnie wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu oświadczając, iż nie zostały one zapłacone w całości lub w części. Wyrokiem z dnia 19 października 2016 r. (sygn. akt I OSK 1037/15) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wspomniany wyrok z dnia 3 grudnia 2014 r. i przekazał sprawę tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania. Jak wynika z protokołu (karta nr 118 akt sprawy), na rozprawie przed NSA nikt się nie stawił. W toku ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pełnomocnik skarżącej złożyła pismo procesowe datowane na 2 marca 2017 r., w którym podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, wniosła o uchylenie decyzji administracyjnych obu instancji oraz ponowiła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (wniosek ten ponowiła nadto także w późniejszym piśmie z dnia 16 marca 2017 r.). Wyrokiem wydanym w dniu 13 marca 2017 r. tutejszy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznanej sprawie zastosowanie mają zasady określone w uregulowaniach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Zgodnie z § 2 tego aktu wykonawczego, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie do § 4 ust. 1 rzeczonego aktu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 tego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., przyznano mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w wysokości 442,80 zł, na co składa się - wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej ustalone na podstawie § 4 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, w kwocie 120 zł - jako ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego aktu (wynoszącej 240 zł - czyli odpowiadającej 50 % stawki maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c). - opłata za udział w ponownym postępowaniu sądowym pierwszej instancji (w następstwie uchylenia wyroku tutejszego Sądu przez NSA), w kwocie 240 zł - odpowiadającej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit c powyższego rozporządzenia. Sumę powyższych opłat, wynoszącą 360 zł podwyższono o podatek od towarów i usług, wg stawki 23 %, w kwocie 82,80 zł, czyniąc zadość dyspozycji § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia. Rozstrzygnięcie wydano nadto na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. Dodatkowo należy podnieść, że chociaż problematyka objęta niniejszym postanowieniem podlega aktualnie regulacjom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715), to jednak uwzględniono fakt, iż w świetle § 22 tego rozporządzenia, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie (które nastąpiło z dniem 1 listopada 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego drugiej instancji (czyli wydanie wyroku przez NSA), miało miejsce 19 października 2016 r., a zatem nastąpiło jeszcze pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., z kolei postępowanie ponowne przed tutejszym Sądem zostało zakończone wyrokiem wydanym w dniu 13 marca 2017 r. Dlatego przyznając pełnomocnikowi koszty za czynności podjęte w sprawie przed wydaniem drugiego z przywołanych orzeczeń należało zastosować przepisy dotychczasowe, czyli ten akt wykonawczy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło