IV SA/Gl 346/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-07-28
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mimo poniesionych wydatków, dochód rodziny skarżącego oraz posiadane oszczędności pozwalały na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący T.F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, zamierzając złożyć skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę. Skarżący przedstawił dane dotyczące dochodów (wynagrodzenie własne, emerytura żony) i wydatków (czynsz, media, transport, żywność) swojej trzyosobowej rodziny, a także zadeklarował posiadane oszczędności. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a następnie odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, , , po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego – pomocy pieniężnej na usuwanie skutków powodzi w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy 5
T.F. w dniu [...] wniósł o przyznanie mu pełnomocnika. Następnie w dniu [...] skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w zakresie ustanowienia adwokata. Podkreślił, że zamierza złożyć skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011r. oddalającego jego skargę. T.F. wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz córką. Podał, że posiada dom o powierzchni [...]m2 zalany przez powódź, mieszkanie o powierzchni [...]m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] h. Miesięczny dochód rodziny skarżącego został zadeklarowany na kwotę [...] zł, na który składają się wynagrodzenie za pracę otrzymywane przez skarżącego w wysokości [...] zł oraz emerytura pobierana przez jego żonę w wysokości [...] zł. T.F. zadeklarował, iż posiada środki pieniężne w kwocie [...] zł.
W piśmie z dnia [...] Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, na które się powoływał w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem braku zachowania przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z dnia [...] oraz dokumenty wskazujące wysokość wydatków dokonywanych z tytułu opłat za czynsz, za telefony, gaz i energię elektryczną oraz innych wydatków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie do art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Odnosząc się do wniosku T.F. należy wskazać, że w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" nakładające na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale formułujące obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 117). Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę.
W tym właśnie kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Zważywszy bowiem na relacje pomiędzy dochodem przypadającym na trzyosobowe gospodarstwo domowe, a rozmiarem wydatków, które obciążają rodzinę skarżącego Sąd uznał, że przesłanka wynikająca z powołanego na wstępie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie została spełniona. W tym miejscu należy wskazać, że dochód gospodarstwa domowego skarżącego to kwota [...] zł (netto) na którą składa się emerytura pobierana przez żonę skarżącego w kwocie [...] zł. oraz wynagrodzenie za pracę otrzymywaną przez skarżącego w wysokości [...] zł, z którego pracodawca potrąca kwotę [...] zł. Jednocześnie, na podstawie dokumentów źródłowych przedłożonych przez skarżącego ustalono, że średnie miesięczne koszty stałe obciążające rodzinę wynoszą [...] zł. Na kwotę tą składają się wydatki z tytułu czynszu – [...] zł, opłata za energię elektryczną – [...] zł, opłata za gaz – [...] zł, opłaty za telefony – [...] zł, opłata za abonament RTV – [...] zł, opłata za internet i telewizję kablową – [...] zł, wydatki z tytułu ubezpieczenia członków rodziny skarżącego i samochodu – [...] zł, oraz opłata za bilet miesięczny w wysokości [...] zł i kwota [...] zł przekazywana na konto córki oraz średniomiesięczne wydatki na zakup żywności, środków czystości, lekarstw i benzyny dokonywane za pomocą kart kredytowych w wysokości [...] zł.
Z powyższego wyliczenia wynika, że po odliczeniu wspomnianych wydatków do dyspozycji rodziny skarżącego pozostaje kwota [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. Nawet zatem uwzględniwszy konieczność pomniejszenia wyżej wskazanej kwoty o wydatki, jakie wiążą się z koniecznością zakupu pozostałej żywności oraz środków czystości, odzieży czy kosztów leczenia i kieszonkowego dla córki kwota [...] zł powinna umożliwić poczynienie oszczędności wystarczających na uiszczenie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny. Dodatkowo należy stwierdzić, że skarżący posiada oszczędności w wysokości [...] zł.
W tym miejscu godzi się podnieś, że rodziny ubiegające się o przyznanie prawa pomocy to z reguły ludzie nie mogący zaspokoić samodzielnie swoich podstawowych potrzeb życiowych. To właśnie do takich osób skierowane jest prawo pomocy. Nie można bowiem w każdym przypadku obciążać państwa kosztem prowadzonych we własnym interesie postępowań sądowych.
Z sytuacją istnienia zagrożenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny mamy do czynienia dopiero wówczas, gdy w skutek uiszczenia kosztów doszłoby do takiego zachwiania sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i swoim najbliższym przynajmniej minimum warunków socjalnych (podobnie: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., II FZ 137/05). Tymczasem skarżący posiada środki na zapłatę wszystkich bieżących opłat oraz pozostaje mu do dyspozycji kwota, która bez wątpienia wystarcza na zapewnienie rodzinie koniecznego utrzymania. Dodatkowo skarżący zadeklarował, że posiada oszczędności w wysokości około [...] zł. W ocenie Sądu rodzina skarżącego nie poniesie dotkliwej szkody w wyniku uiszczenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika skoro środki finansowe, które pozostają do jej dyspozycji pozwalają na pokrycie tych kosztów.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło