IV SA/Gl 352/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi N. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] działający z upoważnienia Burmistrza Miasta B., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., odmówił przyznania N.N. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką A.N. W uzasadnieniu organ administracji przytoczył treść art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, według którego świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Następnie wskazał, że na podstawie zgromadzonych dowodów ustalił, iż matka wnioskodawczyni – A.N. pozostaje w związku małżeńskim. W odwołaniu od powyższej decyzji N.N. podniosła, że jej ojciec nie może zrezygnować z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad jej matką, bowiem jego wynagrodzenie stanowi jedyny dochód rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżąca w oświadczeniu z daty złożenia wniosku stwierdziła, iż osobiście sprawuje opiekę nad chorą matką, gdyż ojciec skarżącej pracuje zawodowo, a jego wynagrodzenie stanowi jedyny dochód rodziny. Ponadto podniosła, że ze względu na sprawowanie stałej, długotrwałej opieki nad matką nie może podjąć pracy. Do akt sprawy dołączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...], wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T., z którego wynika, że jej matka – A.N. została zaliczona do [...] stopnia niepełnosprawności na okres do [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że z akt sprawy wynika także, iż skarżąca nie jest zarejestrowana w PUP i nie ma własnego dochodu, pozostaje na utrzymaniu ojca. Następnie organ przytoczył treść art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992 ze zm.) oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a tej ustawy, według którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Organ odwoławczy podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W tym zakresie wskazał, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo niepodjęcie zatrudnienia przez osobę ubiegającą się o to świadczenie, jest podstawowym warunkiem jego przyznania. Podniósł, że skarżąca nie wykazała, iż zrezygnowała z zatrudnienia albo odrzuciła konkretną propozycję pracy z powodu opieki nad matką. Dodał, że z akt wynika, iż nie osiąga dochodów i nie ubiega się o pracę, gdyż nie jest zarejestrowana w PUP. Wobec tego uznał, że skarżąca nie wykazała zrealizowania warunków do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z tym stwierdził, że nie został spełniony wymóg zawarty w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto organ wskazał, że niemożność sprawowania opieki nad żoną to rzeczywisty brak takiej możliwości, spowodowany takimi czynnikami jak niepełnosprawność, pobyt w szpitalu, odosobnienie z powodu choroby zakaźnej, więzienie, służba wojskowa poza granicami kraju, itp. Podkreślił, że ojciec skarżącej – K.N. jest zdolny do sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad żoną – A.N., a jedynie względy ekonomiczne (wyższy zarobek od świadczenia pielęgnacyjnego) są powodem ubiegania się o świadczenie przez córkę osoby niepełnosprawnej. W związku z tym organ podkreślił, że nie został spełniony również wymóg zawarty w art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, N.N. wskazała, że od [...] nieprzerwanie sprawuje opiekę nad chorą matką – A.N., która [...] doznała [...]. Od tego czasu pozostaje w stanie wegetatywnym, tym samym jest całkowicie zależna od innych osób i niezdolna do samodzielnej egzystencji. Skarżąca zarzuciła nietrafność stwierdzeń organu odwoławczego, według których nie wykazała, że zrezygnowała z zatrudnienia z powodu opieki nad matką. Podniosła, że po ukończeniu szkoły średniej i zdaniu matury nie miała możliwości podjęcia pracy, a tym bardziej zarejestrowania się w PUP. Wskazała, że przez cały okres po ukończeniu szkoły opiekowała się matką, podczas gdy jej ojciec – K.N. pracował na utrzymanie całej rodziny i ciągłą rehabilitację, leczenie jej matki, która wymaga całodobowej opieki. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd – na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – stwierdził, że przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani też nie zostały naruszone przepisy postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Podkreślenia zatem wymagało, że według art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: - 1) matce lub ojcu; - 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59 z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny; - 3) opiekunowi faktycznemu dziecka – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) cytowanej ustawy, świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Wobec treści powyższego przepisu, trafnie zatem organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż na podstawie zgromadzonych dowodów ustalił, iż wymagająca opieki matka skarżącej – A.N., pozostaje w związku małżeńskim. W tym samym zakresie prawidłowe były również wnioski organu odwoławczego, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji. Jednakże w pozostałej części – dotyczącej określonego w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, stwierdzenia tego organu były bezpodstawne. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że z powodu tego, iż skarżąca nie zrezygnowała z konkretnej pracy lub propozycji zatrudnienia i nie była zarejestrowana w urzędzie pracy – organ odwoławczy uznał, że nie został spełniony warunek rezygnacji przez nią z zatrudnienia z powodu opieki nad matką. W powyższej kwestii podkreślenia zatem wymagało, że z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wynika, że w razie niewykazania przez wnioskodawcę powyższych okoliczności, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Co więcej – cytowany przez organ przepis art. 17 ust. 1 tej ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się określonym orzeczeniem o niepełnosprawności. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ podkreślił, że według oświadczenia skarżącej, nie może ona podjąć pracy ze względu na sprawowanie długotrwałej opieki nad matką. Wobec powyższego stwierdzenia, organ odwoławczy nie miał zatem podstaw do uznania, że w sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczący rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką. Niewątpliwie bowiem – jak tego wymaga art. 17 ust. 1 wymienionej ustawy – skarżąca nie podejmuje zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką. Przeprowadzając kontrolę w zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić zatem należało, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w powyższym zakresie. Jednakże stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych – wskazanym jako podstawa rozstrzygnięcia organu I instancji, utrzymanego w mocy zaskarżoną decyzją – świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje skarżącej, gdyż osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Natomiast ustalenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, zostały dokonane w oparciu o prawidłową analizę zebranego w sposób kompletny materiału dowodowego. Uwzględnione zostały istotne okoliczności sprawy, a więc zostały przeprowadzone ustalenia w zakresie tego, czy wystąpiły przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przy wydaniu decyzji nie doszło więc do naruszenia norm postępowania administracyjnego, natomiast błędna interpretacja przez organ odwoławczy przepisu prawa materialnego, tj. wyżej cytowanego art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie miała wpływu na wynik sprawy. Wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Mając zatem na uwadze przytoczone na wstępie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę powyższą należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a. SW