IV SA/Gl 353/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-12-18

Skład orzekający: Adam Mikusiński, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zachowaniu w tajemnicy tożsamości osoby przesłuchiwanej, wydane na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, wymaga uzasadnienia faktycznego i prawnego zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, nawet jeśli jego treść mogłaby ujawnić tożsamość osoby chronionej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zachowaniu w tajemnicy tożsamości osoby przesłuchiwanej, wydane na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, musi spełniać wymogi uzasadnienia faktycznego i prawnego określone w art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a. Brak takiego uzasadnienia, które nie sprowadza się jedynie do przytoczenia treści przepisu i stwierdzenia o zaistnieniu przesłanek, stanowi naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uznanie administracyjne nie zwalnia organu z obowiązku przedstawienia argumentów uzasadniających obawę narażenia osoby na uszczerbek lub zarzut.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A S.A. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K., które utrzymało w mocy postanowienie Inspektora Pracy o zachowaniu w tajemnicy tożsamości osoby przesłuchiwanej podczas kontroli. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia postanowień oraz błędną wykładnię art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, twierdząc, że sama obawa narażenia na uszczerbek nie jest wystarczająca do utajnienia danych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy z dnia [...] r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy, działając na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), orzekł o zachowaniu w tajemnicy tożsamości osoby przesłuchiwanej, której zeznanie zostało udokumentowane w protokole przesłuchania świadka nr rej.: [...]. W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, iż rzeczona osoba przesłuchiwana wniosła o wydanie postanowienia o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie jej tożsamości, w tym danych osobowych. W zażaleniu złożonym między innymi na wspomniane wyżej postanowienie "A" S.A. w K. - Oddział w B. – B. Zakład [...], działający przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wniósł o "zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie" i wydanie dyspozycji o zniszczeniu protokołu przesłuchania świadka, którego postanowienie to dotyczy. Strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia: - art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż bliżej nieznane i niesprecyzowane okoliczności wskazują jakoby zachodziła uzasadniona obawa, że treść zeznań świadka naraża go na uszczerbek lub zarzut z powodu treści tych zeznań, - art. 23 cytowanej ustawy w związku z art. 124 §2 K.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jakichkolwiek okoliczności potwierdzających istnienie przesłanek do zachowania w tajemnicy tożsamości świadka, - art. 1, 6, 7, 8, oraz art. 10 i art. 11 K.p.a., poprzez niezastosowanie tych przepisów przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącej Spółki, do prowadzenia postępowania kontrolnego oprócz uregulowań zawartych w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, czego konsekwencją jest obowiązek należytego uzasadnienia decyzji i postanowień wydanych w toku postępowania. Postanowienie musi zatem zawierać uzasadnienie faktyczne, gdyż tylko wówczas można ocenić czy istnieje spójność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a ustalonymi faktami. Tymczasem zaskarżone postanowienie wymogu tego nie spełnia albowiem organ inspekcji pracy umotywował je wyłącznie faktem złożenia wniosku o utajnienie danych przez osobę przesłuchiwaną i nie podjął żadnej próby ustalenia, czy żądanie to jest realnie uzasadnione. W dalszej części zażalenia podkreślono, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie narusza zasadę legalizmu, prawdy obiektywnej i słusznego interesu strony a także wpływa negatywnie na zaufanie stron do organów państwa. Stanowi ono bowiem przejaw arbitralnej oceny dokonanej poza dyspozycją ustawową, bez zbadania, czy dany przypadek uzasadnia utajnienie danych przesłuchiwanego. W tym miejscu strona powołała się na literaturę przedmiotu wywodząc, że dla zastosowania art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie wystarcza sama hipotetyczna możliwość wystąpienia negatywnych skutków dla świadka, lecz konieczne jest chociażby uprawdopodobnienie wystąpienia takich następstw. Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] wydanym na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, Okręgowy Inspektor Pracy w K., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zakwestionował stanowisko, jakoby sama hipotetyczna możliwość wystąpienia negatywnych skutków dla świadka nie była wystarczająca do zastosowania art. 23 ust. 2 przywołanej ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. Podkreślił bowiem, że ustawodawca wymaga jedynie "uzasadnionej obawy" do tego, by inspektor pracy wydał postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości określonej osoby, w tym danych personalnych. Równocześnie, wobec braku definicji legalnej tego zwrotu odwołał się do znaczenia językowego użytych w nim słów. W tym zakresie podał, iż "uzasadniony" to oparty na obiektywnych racjach, podstawach, słuszny usprawiedliwiony, natomiast "obawa" to stan, uczucie niepewności, niepokoju co do skutku, następstw czegoś, strach, lęk. Mając na uwadze powyższe wywiódł, że w każdej sytuacji, w której inspektor pracy uzna, iż zachodzi "uzasadniona obawa", może wydać postanowienie o zachowaniu okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości pracownika lub osoby, w tym danych osobowych, co nie wymaga uprawdopodobnienia wystąpienia skutków, o których mowa we wskazanym przepisie. Nadto powołując się na literaturę przedmiotu dodał, że w toku przesłuchania świadka, inspektor pracy powinien uzyskać informację, czy przesłuchanie mogłoby narazić go na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut. Informację tą należy zamieścić w protokole przesłuchania świadka, bowiem stanowi ona podstawę wydania przedmiotowego postanowienia. Zważywszy zaprezentowane wyżej rozważania, organ drugiej instancji stwierdził, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie zostało poprzedzone złożeniem przez osobę przesłuchiwaną wniosku, w którym umotywowano żądanie zachowania w tajemnicy jej tożsamości. Inspektor pracy nie mógł natomiast wyjawić tych powodów w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z uwagi na możliwość identyfikacji osoby składającej wniosek. Nadto wskazał, że w niniejszym przypadku chodzi nie tylko o zachowanie w tajemnicy danych personalnych, ale też wszelkich innych danych i okoliczności, które mogłyby pozwolić na ustalenie tożsamości osoby udzielającej informacji. Zaakcentował również, iż akt będący przedmiotem odwołania nie jest postanowieniem w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz ma charakter swoisty i podlega odrębnej procedurze. Adresatem postanowienia jest bowiem wprawdzie pracodawca, któremu przysługuje prawo wniesienia zażalenia, jednak postępowanie w sprawie tego zażalenia objęte jest tajemnicą służbową i toczy się bez jego udziału. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał za chybione podniesione w zażaleniu zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. Następnie Okręgowy Inspektor Pracy w K. przedstawił procedurę uregulowaną w zarządzeniu Głównego Inspektora Pracy nr 18/2007 z dnia 26 listopada 2007 r. w sprawie określenia zasad postępowania z protokołami przesłuchań i innymi dokumentami, na które rozciąga się obowiązek zachowania w tajemnicy służbowej podnosząc, że organ pierwszej instancji zasad tych nie naruszył. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego (pełnomocnictwo stanowi kartę nr 7 akt sprawy), wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając temu rozstrzygnięciu: - naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 1 ust. 1 pkt 1 K.p.a. - poprzez przyjęcie, że inspektor pracy wydając rzeczone postanowienie nie był obowiązany do stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 6, 7, 8, 10, 11 i 124 §2 tego Kodeksu - poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia jakichkolwiek okoliczności potwierdzających istnienie przesłanek do zachowania w tajemnicy tożsamości świadka a nadto poprzez przyjęcie, że zarządzenie nr 18/2007, które nie jest źródłem prawa w rozumieniu Konstytucji RP, może w jakikolwiek sposób kształtować uprawnienia strony, podczas gdy upoważnienie do jego wydania nie określa w sposób właściwy zakresu spraw regulowanych (strona zwróciła uwagę, iż stanowisko organu w omawianej kwestii koliduje również z art. 92 i 93 Konstytucji RP), - prawa materialnego, a mianowicie art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że bliżej nieznane i niesprecyzowane okoliczności wskazują jakoby zachodziła uzasadniona obawa, iż treść zeznań świadków naraża ich na uszczerbek lub zarzut z powodu złożonych oświadczeń. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację podobną do zawartej w zażaleniu na akt wydany w pierwszej instancji. Równocześnie zakwestionowano stanowisko, zgodnie z którym wydanie postanowienia o zachowaniu w tajemnicy tożsamości osób przesłuchiwanych nie wymaga od organu uprawdopodobnienia bądź udowodnienia, iż przesłanka "uzasadnionej obawy" faktycznie występuje oraz, że w każdym przypadku złożenia wniosku organ powinien wydać takie rozstrzygnięcie. Zdaniem skarżącej Spółki, powyższe pozostaje w sprzeczności z zasadą jawności postępowania. Regulacja zawarta w art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy ma natomiast charakter wyjątku od reguły, a tym samym nie może być interpretowana w sposób rozszerzający. Podkreślono także, iż Główny Inspektor Pracy nie jest podmiotem uprawnionym nawet do wydawania zarządzeń, gdyż nie mieści się w kręgu ministrów, o których mowa w art. 92 Konstytucji RP. W konsekwencji, zdaniem strony wątpliwości budzi to, czy dyspozycja zawarta w art. 23 ust. 6 cytowanej ustawy, zawierająca upoważnienie do wydania zarządzenia przez wspomniany organ jest zgodna z Konstytucją RP. Ponadto stwierdzono, że w świetle art. 93 ustawy zasadniczej, zarządzenia nie mogą stanowić podstawy do wydawania decyzji administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto, ustosunkowując się do zarzutów skargi zaprzeczył, jakoby twierdził, że zarządzenie Głównego Inspektora Pracy stanowi źródło praw i obowiązków strony postępowania. Podkreślił również, iż nie stanowiło ono podstawy prawnej wydanego w sprawie postanowienia. Wskazał jednak, że zarządzenie to jest aktem zawierającym przepisy prawa wewnętrznie obowiązującego, które obligują inspektora pracy do określonych zachowań. Następnie, to jest w dniu [...]r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącej Spółki datowane na [...]r., w którym oświadczyła, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w skardze. Strona raz jeszcze zaakcentowała, że w świetle art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, nie sposób zgodzić się, aby utajnienie danych osoby przesłuchiwanej następowało "automatycznie" w każdym przypadku, kiedy tylko tego zażąda. Skoro bowiem w treści przywołanego przepisu określona została przesłanka polegająca na możliwości narażenia przesłuchiwanego na niekorzystne dla niego skutki, to trudno przyznać, że wystarczająca jest tu sama hipotetyczna możliwość zaistnienia takich następstw. Powinny bowiem zachodzić dodatkowe, szczególne okoliczności uprawdopodabniające groźbę ich wystąpienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), wykazała bowiem, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji nie mogą one pozostać w obrocie prawnym. Podstawą prawną aktu stanowiącego przedmiot skargi był art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.) - zwanej dalej ustawą o PIP. W myśl tego przepisu, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że udzielenie inspektorowi pracy informacji w sprawach objętych kontrolą przez pracownika lub osoby wymienione w ust. 1 pkt 3 cytowanego unormowania (które są lub były zatrudnione, albo które wykonują lub wykonywały pracę na rzecz podmiotu kontrolowanego na innej podstawie niż stosunek pracy, w tym osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą) mogłoby je narazić na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia tej informacji, inspektor pracy może wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości tego pracownika lub osoby, w tym danych osobowych. Zgodnie zaś z treścią art. 23 ust. 3 i 4 przywołanej ustawy, w razie wydania rzeczonego postanowienia okoliczności takie pozostają wyłącznie do wiadomości inspektora pracy. Protokół przesłuchania pracownika lub osoby wolno udostępniać pracodawcy tylko w sposób uniemożliwiający ujawnienie danych osobowych. Na postanowienie w sprawie zachowania w tajemnicy danych osobowych pracodawcy przysługuje zażalenie do okręgowego inspektora pracy, a postępowanie dotyczące zażalenia toczy się bez udziału pracodawcy i objęte jest tajemnicą służbową. Przywołane wyżej uregulowania stanowią nowe rozwiązanie prawne, którego celem było zwiększenie skuteczności działania inspekcji pracy a także zagwarantowanie ochrony pracownikom i innym osobom świadczącym pracę w związku z ich obawami przed niekorzystnymi dla nich skutkami ze strony pracodawcy lub środowiska, jeżeli zgodzą się ujawnić w toku kontroli fakty naruszenia przepisów prawa pracy, a tym samym ułatwić kontrolującym wyeliminowanie uchybień występujących w sferze stosunków pracy. Należy tu podkreślić, że po myśli art. 12 ustawy o PIP, w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie natomiast do treści art. 124 §2 K.p.a., postanowienie, na które służy zażalenie oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie, powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Oznacza to, że obowiązek uzasadnienia dotyczy postanowień organów obydwu instancji. Zgodnie przy tym z art. 126 K.p.a., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art.107 §2-5 cytowanego Kodeksu, a zatem również §3 tego unormowania, który stanowi stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie postanowienia odpowiadające wymogom wynikającym z przywołanych wyżej przepisów powinno obrazować tok rozumowania organu administracji, prowadzący do konkretyzacji określonego stosunku prawnego opartego na wskazanej normie prawnej. Trzeba równocześnie odnotować, że rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o PIP ma charakter uznaniowy, na co wskazuje użyte w tym przepisie sformułowanie, że inspektor pracy "może" wydać postanowienie. Z treści omawianego uregulowania wynika, że postanowienie takie wydaje się wówczas, gdy zachodzi uzasadniona obawa, iż osoba w nim wskazana może doznać uszczerbku lub zostanie jej postawiony zarzut w związku z udzieleniem informacji. Implikuje to konieczność odniesienia się do tych kwestii oraz zaprezentowania argumentów, jakie legły u podstaw wydania przedmiotowego postanowienia w jego uzasadnieniu. Uznanie administracyjne nie oznacza bowiem dowolności organu i nie zwalnia go z obowiązku uwzględnienia pewnych kryteriów faktycznych i prawnych o charakterze obiektywnym w sposób pozwalający na ocenę zasadności przyjętych przezeń argumentów oraz zachowania granic uznania. Skoro więc organ inspekcji pracy wydał postanowienie w oparciu o art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r., to zobligowany był w jego uzasadnieniu podać, że istnieją takie okoliczności, które powodują obawę pracownika, iż udzielenie informacji mogłoby go narazić na uszczerbek lub zarzut z tego powodu. Użyty w przywołanym przepisie zwrot, że obawa musi być uzasadniona wskazuje, że powinna ona wynikać przynajmniej z uprawdopodobnionych okoliczności faktycznych. Istnienie zagrożenia, a także to, czy obawa jest uzasadniona, należy rozumieć jako zobiektywizowaną obawę niebezpieczeństwa wystąpienia niekorzystnych skutków. Organ powinien przynajmniej wskazać kategorię wartości czy dóbr, które w konkretnym przypadku mogłyby być zagrożone w efekcie ujawnienia tożsamości osoby przesłuchiwanej. Niezbędne jest zatem przybliżenie okoliczności, na których jest oparta uzasadniona obawa, że udzielenie informacji inspektorowi pracy może spowodować uszczerbek po stronie osoby, która je przekazała oraz wskazanie, na czym uszczerbek ten miałby polegać bądź jakich dóbr może dotyczyć. Stopień ogólności kwestii odnoszących się do przesłanek, których wystąpienie uzasadnia wydanie spornego postanowienia, powinien być natomiast adekwatny do okoliczności danej sprawy, tak aby nie umożliwiać bezpośredniego czy pośredniego zidentyfikowania przesłuchiwanej osoby. Mając na względzie zaprezentowane wyżej rozważania prawne Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie czyni zadość wymogom określonym w art. 107 §3 w związku z art. 126 K.p.a. Powołanie się przez organy Państwowej Inspekcji Pracy wyłącznie na złożenie przez osobę przesłuchiwaną wniosku o wydanie postanowienia o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie jej tożsamości nie może bowiem zostać uznane za wystarczające. W tym kontekście przedwczesne jest twierdzenie organu odwoławczego, że zachodziła uzasadniona obawa, iż udzielenie informacji w sprawach objętych kontrolą przez pracownika lub osoby, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIP mogłoby narazić tego pracownika lub osobę na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia rzeczonej informacji, skoro w uzasadnieniu postanowienia inspektor pracy nie wskazał na istnienie okoliczności, które mogłyby taką obawę uzasadniać. Skład orzekający nie podziela również stanowiska, że postanowienie wydane na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o PIP nie jest postanowieniem w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Trzeba jednak zaakcentować, że określonych w tym Kodeksie wymogów formalnych stawianych uzasadnieniu postanowienia nie należy traktować jako pozwalających na unicestwienie celu jego wydania wynikającego z cytowanego art. 23 ust. 2 ustawy o PIP, jakim jest zagwarantowanie szeroko rozumianego bezpieczeństwa osobom udzielającym informacji organom inspekcji pracy. Jak bowiem trafnie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 11 grudnia 2008 r. (sygn. akt III SA/Gd 306/08, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), rzeczą organów stosujących przepisy ustawy o PIP jest takie uzasadnienie omawianych postanowień, aby nie umożliwiały one identyfikacji osób, których dotyczą a równocześnie, aby odpowiadały wymogom wynikającym z przepisów art. 107 §3 w związku z art. 126 K.p.a. Jakkolwiek rozwiązanie takie może powodować pewne trudności i wymaga wysokich umiejętności od organów stosujących prawo, to jednak tylko ono umożliwia rzeczywiste, a nie jedynie formalne dokonanie kontroli zarówno instancyjnej jak i sprawowanej przez sądy administracyjne. Kontrola taka nie jest bowiem możliwa w sytuacji, gdy uzasadnienie zaskarżonego aktu sprowadza się do przytoczenia treści stosowanego przepisu i lakonicznego stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przesłanki do jego zastosowania. Zasadne jest twierdzenie, że przepis art. 23 ust. 2 ustawy o PIP stanowi istotny wyjątek od zasady określonej w art. 10 §1 K.p.a., przewidującej zapewnienie stronom postępowania czynnego udziału we wszystkich jego stadiach. Skoro jednak wspomniane rozwiązanie prawne ma charakter wyjątkowy, to może ono mieć miejsce tylko wówczas, gdy jest to naprawdę konieczne. Tym bardziej niezbędna jest więc rzeczywista, a nie tylko pozorna kontrola stosowania tego instrumentu w toku postępowań prowadzonych przez organy inspekcji pracy. Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że - jak słusznie podniesiono w skardze - zarządzenie Głównego Inspektora Pracy nr 18/2007 z dnia 26 listopada 2007 r. w sprawie określenia zasad postępowania z protokołami przesłuchań i innymi dokumentami, na które rozciąga się obowiązek zachowania tajemnicy służbowej, wydane na podstawie art. 23 ust. 6 ustawy o PIP nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa w rozumieniu Konstytucji RP. Trzeba jednak zaznaczyć, iż zarządzenie to, jako akt o charakterze wewnętrznym, nie stanowiło podstawy prawnej wydanych w sprawie postanowień. Zważywszy wszystkie przywołane okoliczności Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonego aktu, jak również postanowienia wydanego w pierwszej instancji koliduje z treścią art. 107 §3 w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego a uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem wyklucza ono dokonanie kontroli prawidłowości zastosowania przez orzekające w sprawie organy art. 23 ust. 2 ustawy o PIP. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji uwzględni wskazania wynikające wprost z rozważań zawartych w niniejszym wyroku. Sąd nie orzekł o zasądzeniu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, gdyż do zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie niniejszego wyroku nie wystąpiła ona z wnioskiem o przyznanie należnych kosztów, a tym samym utraciła prawo do zgłoszenia żądania w tej kwestii (art. 210 §1 p.p.s.a.). Równocześnie z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia, Sąd odstąpił od orzekania w kwestii jego wykonalności. Postanowienie to rozstrzygnęło bowiem o zachowaniu danych osobowych świadka w tajemnicy a zatem jego istota sprowadza się do zaniechania podjęcia określonych działań (zmierzających do ujawnienia rzeczonych danych).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło