IV SA/Gl 363/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T. I. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] Nr[...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.) oraz art. 235¹ i art. 235 ² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), nie stwierdził u T. I. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny ustalił, iż T. I. będąc zatrudniona w Szkole Podstawowej Nr [...] w S. i w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr [...] w S. w okresach 1.09.1986 - 31.08.2002 i 1.09.2002 - do nadal w charakterze nauczyciela, była narażona na obciążenie aparatu mowy podczas prowadzenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych z dziećmi w pełnym wymiarze czasu pracy. Strona została zbadana w dwóch jednostkach orzeczniczych, ale biegli lekarze nie rozpoznali u niej choroby zawodowej wobec braku w narządzie głosu zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysforią. W konsekwencji organ uznał, że strona nie spełniła przesłanek do stwierdzenia u niej choroby zawodowej. T. I. wniosła od powyższej decyzji odwołanie postulując o jej uchylenie. Uznała, iż orzeczenia lekarskie nie są spójne, a posiadane przez nią wyniki badań nagrane na płycie CD oraz obraz strun głosowych z dnia [...] i z dnia [...] czyli przed i po wydaniu orzeczeń lekarskich, upoważniają do stwierdzenia u niej choroby zawodowej. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr[...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało pracę odwołującej od roku 1986 do nadal w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Jednakże zarówno orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] jak i orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] sporządzone na podstawie przeprowadzonej obserwacji klinicznej, nie potwierdziły wyników uprawniających do stwierdzenia u odwołującej choroby zawodowej. Organ odwoławczy wystąpił również o specjalistyczną analizę obrazu badań foniatrycznych nagranych na płycie CD załączonej do odwołania i uzyskał uzupełniające orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] w którym również odmówiono rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Z końcowej części tego orzeczenia wynika, że lekarze rozpoznali u odwołującej cechy przewlekłego nieżytu błony śluzowej gardła i krtani oraz niewielki brak zwarcia w tylnej części głośni. Zmiany te nie są równoznaczne z niedowładem mięśni wewnętrznych krtani, w rozumieniu choroby zawodowej ujętej w punkcie 15.3 wykazu chorób zawodowych, gdyż pojawiają się okresowo, co świadczy o ich nietrwałym czynnościowym charakterze i nie mają cech klinicznych przewlekłego schorzenia narządu głosu spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym. Przeprowadzone badania nie ujawniły również wyraźnie określonej przez ustawodawcę wrzecionowatej niedomykalności fonacyjnej głośni. W konsekwencji, opierając się na sporządzonych dla potrzeb niniejszego postępowania orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia, po przeanalizowaniu całości zebranego w sprawie materiału dowodowego organ wskazał, że nie było podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik T. I. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz obciążenia organu kosztami postępowania. Powołując się na opinię dołączoną do odwołania oraz art. 235¹ Kodeksu pracy w związku z § 8 rozporządzenia akcentował, iż występujące u skarżącej schorzenie szczegółowo opisane jako niedowład fałdów głosowych i dysforia hyperfunkcjonalna jest pochodzenia zawodowego, zatem spełnia kryteria orzecznicze do uznania go za chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę organ przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał w całości zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji, w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 23 grudnia 1997 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm.), określanej dalej w skrócie jako K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Według art. 235² K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869), określane dalej w skrócie jako rozporządzenie. Rozporządzenie powyższe określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Zgodnie z tym rozporządzeniem podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu (§ 3 ust. 1 pkt 1), który po otrzymaniu zgłoszenia kieruje pracownika lub byłego pracownika na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 4). Do orzekania w zakresie chorób zawodowych uprawniony jest lekarz spełniający wskazane w § 5 rozporządzenia wymagania kwalifikacyjne, zatrudniony w jednostkach orzeczniczych wymienionych w ust. 2 tego przepisu. Zatem, aby konkretne schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki, po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organów jest więc ustalenie istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie warunków pracy jako narażających na powstanie tej choroby oraz stwierdzenie związku przyczynowego pomiędzy chorobą o tymi warunkami pracy. Jak wynika z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy lekarz zgłaszający u skarżącej podejrzenie istnienia choroby zawodowej wskazał na pozycję 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do omawianego rozporządzenia. W tej pozycji umieszczone zostało schorzenie przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, w postaci: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysforią. Według wykazu okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania tej choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, wynosi 2 lata. Przyjdzie zauważyć, że skarżąca w całym okresie zatrudniania pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia. W tym zakresie Sąd podziela ustalenia organów, a nadto okoliczność ta nie jest sporna. Jednakże dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest (jak wskazano powyżej) rozpoznanie tego schorzenia poprzez uprawnioną jednostkę orzeczniczą I i II stopnia (§ 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia). Lekarze tych placówek w swych orzeczeniach nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, przedstawiając zbieżną argumentację. Podkreślić przy tym należy, że zarówno orzeczenie jednostki pierwszego, jak i drugiego stopnia wydane zostało w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację medyczną. Nie ulega również wątpliwości, że orzeczenia lekarskie obu instancji wydane zostały przez specjalistyczne jednostki orzecznicze na podstawie samodzielnie przeprowadzonych badań. W orzeczeniach tych lekarze zgodnie stwierdzili, iż przeprowadzone badania nie wykazały obecności zmian uprawniających do rozpoznania choroby zawodowej. Ustalenie to nie daje podstaw do rozpoznania u skarżącej jednostki chorobowej opisanej pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia, bowiem wskazane orzeczenia są wiążące dla organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Skarżąca w toku postępowania odwoławczego powołała się na wyniki badań lekarskich i konsultacji foniatrycznych, które również były przedmiotem analizy, co wynika z uzupełniającej opinii lekarskiej z dnia [...] W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącej wnioskowanej choroby zawodowej, wobec jej nierozpoznania. Organy te prawidłowo zinterpretowały prawo w odniesieniu do przedstawionych im jednomyślnych, opisanych już wcześniej, orzeczeń lekarskich. Konkludując, brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby przez upoważnioną jednostkę orzeczniczą uniemożliwia stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że skarżąca wiele lat pracowała w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, czyli obciążenia aparatu mowy nadmiernym wysiłkiem głosowym. Uwzględniając przepisy rozporządzenia, określającego procedury i etapy postępowania w zakresie stwierdzania chorób zawodowych również z urzędu, Sąd nie dostrzegł uchybień. W ocenie Sądu, w przywołanych okolicznościach, brak jest podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, która zapadła na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych i potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych organu odwoławczego, zawartych w jej uzasadnieniu (art. 107 § 3 K.p.a.). W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlega oddaleniu.