IV SA/Gl 366/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-12-17

Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na braku przeprowadzenia dowodu z pomiarów hałasu na stanowisku pracy, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na braku przeprowadzenia dowodu z pomiarów hałasu na stanowisku pracy, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak ten uniemożliwił ustalenie, czy i w jakim stopniu hałas mógł przyczynić się do powstania ubytku słuchu u skarżącego, co jest kluczowe dla stwierdzenia choroby zawodowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Skarżący kwestionował ustalenia organów dotyczące braku pracy w warunkach narażenia na hałas, wskazując na zatrudnienie w kopalniach i brak przeprowadzenia pomiarów hałasu. Organy obu instancji, opierając się na opiniach medycznych, stwierdziły uszkodzenie słuchu, ale odmówiły rozpoznania choroby zawodowej z powodu braku dowodów na narażenie na hałas w miejscu pracy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. M. choroby zawodowej obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że J. M. nie pracował w warunkach narażenia na hałas i z tego powodu Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K.Poradnia Chorób Zawodowych pomimo rozpoznania obustronnego odbiorczego uszkodzenia słuchu o lokalizacji ślimakowej z przesunięciem progu słuchu w uchu prawym 48 dB a w uchu lewym 53 dB nie rozpoznał choroby zawodowej. W analogiczny sposób orzekł Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, gdyż stwierdził występowanie choroby, jednakże z uwagi na brak pracy w narażeniu na hałas nie rozpoznał choroby zawodowej. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji w sposób szczegółowy przedstawił przebieg kariery zawodowej strony i doszedł do przekonania, że strona nie pracowała w warunkach narażenia na hałas, co w konsekwencji nakazało mu podjęcie decyzji dla niej negatywnej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. M., który wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wystąpił o jej uchylenie. W motywach odwołania zakwestionował ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące pracy w warunkach narażenia na hałas. Zdaniem odwołującego się pracując w KWK "A" pracował w warunkach narażenia na hałas, a organ tej okoliczności nie wyjaśnił i nie uwzględnił. Dodatkowym pismem z dnia [...] r. strona zwróciła się do organu odwoławczego o wnikliwe rozpatrzenie jej sprawy i uwzględnienie zgłoszonych zastrzeżeń dotyczących warunków w jakich przyszło jej pracować, gdyż jej zdaniem pracował w warunkach narażenia na hałas. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o braku podstaw do rozpoznania u J. M. choroby zawodowej obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W motywach tego rozstrzygnięcia przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania oraz formułowane opinie medyczne, przez uprawnione placówki, które rozpoznały u niego uszkodzenie słuchu, które uprawnia do rozpoznania choroby zawodowej, jednakże z uwagi na to, że dochodzenie epidemiologiczne nie wykazało pracy w warunkach narażenia na hałas nie rozpoznali choroby zawodowej. W dodatkowej opinii lekarskiej sformułowanej w oparciu o analizę dokumentacji lekarskiej, specjaliści z zakresu medycyny pracy uznali, że stwierdzony u J. M. niedosłuch nie ma typowych cech uszkodzenia słuchu spowodowanego działaniem hałasu i orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej słuchu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł J. M. W skardze tej podniósł, że orzeczenia obu placówek medycznych rozpoznały u niego schorzenie odpowiadające wymogom stawianym chorobie zawodowej, jednakże z uwagi na brak występowania związku przyczynowo-skutkowego między pracą a występującym schorzeniem nie rozpoznano choroby zawodowej, jednakże jego zdaniem postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia warunków pracy nie było prawidłowe, ponieważ nie przeprowadzono pomiarów na stanowisku pracy w KWK "B". Analogiczny zarzut postawił w stosunku do okresu zatrudnienia w KWK "C". Podniósł także, że kierował pisma do placówek medycznych, jednakże nie otrzymał na nie odpowiedzi. Z powyższych powodów wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji i o podjęcie rozstrzygnięcia rozpoznającego u niego chorobę zawodową wymienioną w pkt 21 wykazu chorób zawodowych. W odpowiedziach na skargę Państwowy Inspektor Sanitarny w K. wnosił o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, jaką zamieścił w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, stosownie do postanowień art. 134 cytowanej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na unormowania prawne stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji, otóż decyzja ta podjęta została w oparciu o postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Podniesiona okoliczność posiada znaczenie w rozpatrywanej sprawie, albowiem Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 orzekł, że art.237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy w zakresie w jakim określa wytyczne dotyczące treści rozporządzenia oraz wymienione powyżej rozporządzenie Rady Ministrów są niezgodne z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Co prawda wskazany wyrok zakładał, że przepisy te utracą moc po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku, co nastąpiło w dniu 2 lipca 2008 r. Zatem zdaniem Sądu z dniem 3 lipca 2009 r. nastąpiła utrata mocy wskazanych przepisów i z tą chwilą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydana została ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie. Wskazane stanowisko znajduje umocowanie w treści art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, który zawiera zasadę wzruszenia ostatecznych rozstrzygnięć, jakie zapadły na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją RP. Stosownie do postanowień art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy decyzja wydana została na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą strona może żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględnia wniesioną skargę jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie na uwagę zasługuje fakt, iż skarżący spełnia wymogi w zakresie stanu zdrowia pozwalające rozpoznać chorobę zawodową, jedynym elementem, który u skarżącego nie występuje jest brak występowania narażenia na hałas w miejscu pracy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe we wskazanym zakresie nie odpowiada wymogom wynikającym z treści postanowień art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią przywołanych przepisów organ administracji w toku prowadzonego postępowania obowiązany jest do przeprowadzenia postępowania dowodowego w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. W ramach tego postępowania organy administracji przeprowadziły analizę warunków pracy skarżącego oraz oceniły, że nie pracował on w warunkach narażenia na hałas, ponieważ w miejscu pracy poziom hałasu nie przekraczał dopuszczalnych norm. Z tego też powodu nie przeprowadzono badań poziomu hałasu w miejscu wykonywania pracy przez skarżącego. Przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że brak pomiarów wysokości hałasu w miejscu pracy skarżącego uniemożliwia ustalenie, czy i w jakim stopniu hałas ten mógł przyczynić się do powstania ubytku słuchu u skarżącego. Jest to o tyle istotne, że lekarze orzecznicy w swoich orzeczeniach rozpoznali u skarżącego uszkodzenie słuchu odpowiadające wymogom stawianym chorobie zawodowej, jednocześnie nie podali genezy powstania tego uszkodzenia. W świetle powyższego stwierdzić należy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia wniesionej skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ramach ponownie prowadzonego postępowania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. korzystając z możliwości wynikających z treści art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego zwróci się do organu pierwszej instancji o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia poziomu hałasu w miejscach wykonywania zatrudnienia przez skarżącego, a po ich uzyskaniu zwróci się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o przedłożenie uzupełniającego orzeczenia uwzględniającego nowe ustalenia związane z oceną narażenia zawodowego. We wskazanym orzeczeniu wymieniona placówka medyczna winna wskazać, czy występujące u skarżącego uszkodzenie słuchu może mieć pochodzenie zawodowe, czy też spowodowane zostało innymi poza zawodowymi czynnikami. Dysponując wskazanym materiałem dowodowym, organ odwoławczy w oparciu o obowiązujące nowe rozporządzenie dotyczące chorób zawodowych podejmie stosowne rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie Sąd nie orzekał o wykonalności zaskarżonej decyzji, stosownie do postanowień art. 152 wyżej wymienionej ustawy, ponieważ mocą zakwestionowanej decyzji organy odmówiły rozpoznania u strony choroby zawodowej. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło